Crazy Nauka

Opowiadamy o pierwszym - niepotwierdzonym jeszcze w 100 proc. - przypadku śmierci człowieka z powodu zakażenia wirusem Shamonda, występującym u bydła. I o tym, dlaczego - mimo że jest to przypadek odosobniony i naprawdę szczególny - rozpisują się o nim światowe media.

Posłuchajcie! 

Zapraszamy również do naszej nowej serii wideopodcastów, przygotowywanej dla Polskiego Radia, pt. “Co poszło nie tak”. Mówimy w niej o katastrofach, które wstrząsnęły światem, a naszej narracji towarzyszą archiwalne nagrania z przepastnych zasobów Polskiego Radia!
https://www.youtube.com/watch?v=HmwYWaBjShk
https://open.spotify.com/show/3Bf6udAmvvMUYtjcgC9z1c?si=e7ed38d0f4ee484c&nd=1&dlsi=d4eca8e640224aa8 

Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://www.ecdc.europa.eu/en/news-events/severely-ill-patient-france-becomes-first-ever-human-infected-shamonda-virus
https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/france-reports-first-human-shamonda-virus-case-2026-10-22/
https://www.santepubliquefrance.fr/index.php/les-actualites/virus-shamonda-un-premier-cas-humain-detecte-en-france-que-sait
https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/what-is-shamonda-virus-what-are-risks-humans-animals-2026-10-22/

Czy kategoryczny zakaz kazirodztwa, obecny w wielu kulturach, ma uzasadnienie biologiczne? Jakie faktyczne szkody wyrządza chów wsobny? Przed Wami pierwsza część naszego minicyklu na temat tabu. 

Posłuchajcie! 

Zapraszamy również do naszej nowej serii wideopodcastów, przygotowywanej dla Polskiego Radia, pt. “Co poszło nie tak”. Mówimy w niej o katastrofach, które wstrząsnęły światem, a naszej narracji towarzyszą archiwalne nagrania z przepastnych zasobów Polskiego Radia!
https://www.youtube.com/watch?v=HmwYWaBjShk

https://open.spotify.com/show/3Bf6udAmvvMUYtjcgC9z1c?si=e7ed38d0f4ee484c&nd=1&dlsi=d4eca8e640224aa8 


Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy http://m.in. z tych źródeł:
Mechanizm i genetyka populacyjna
https://www.duckdna.org/syllabi/core/articles/03_Charlesworth_Willis_2009_nrg2664.pdf
https://www.nature.com/articles/nrg.2017.109
https://researchportal.murdoch.edu.au/esploro/outputs/journalArticle/The-costs-of-human-inbreeding-and/991005542790107891
https://arxiv.org/pdf/1407.7518
https://fenix.ciencias.ulisboa.pt/downloadFile/1688987299228277/Hedrick,%20Garcia-Dorado%20-%202016%20-%20Understanding%20Inbreeding%20Depression,%20Purging,%20and%20Genetic%20Rescue.pdf
https://www.nature.com/articles/s41467-020-14803-1

Ryzyko u ludzi
https://bradscholars.brad.ac.uk/entities/publication/640726cd-cd59-409b-88bc-3e9d64f5d09d
https://borninbradford.nhs.uk/our-impacts/publications/cousin-marriage-and-congenital-anomalies-in-a-multiethnic-birth-cohort/
https://public.3.basecamp.com/p/4g7LKjFpSURQLQTSJu1KzD4H/attachments/9465d50c-c180-11ef-a4f3-f28505eae2ff/download/genetic-counseling-screening-consanguineous.pdf
https://karger.com/hhe/article-abstract/21/2/108/158742/A-Study-of-Children-of-Incestuous-Matings
https://www.nature.com/articles/nature14618
https://eprints.gla.ac.uk/202153/
https://pure.eur.nl/en/publications/consanguineous-marriages-pearls-and-perils-geneva-international-c/
https://reproductive-health-journal.biomedcentral.com/articles/10.1186/1742-4755-6-17
https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/download/1304/626/824

Przypadki ludzkie
https://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0005174
https://www.nature.com/articles/hdy201325
https://doaj.org/article/d50ec1936127464b8c6cbd43f1586d72
https://web.stanford.edu/~scheidel/incest.htm
https://afanporsaber.com/wp-content/uploads/2010/03/Ancestry-and-Pathology-in-King-Tutankhamuns-Family.pdf
https://www.research.ie/what-we-do/loveirishresearch/blog/first-degree-incest-in-early-ireland-ancient-genomes-uncover-a-dynastic-elite-in-irish-passage-tomb-societies/
https://www.nature.com/articles/s42003-025-09194-2
https://ideas.repec.org/a/nat/natcom/v12y2021i1d10.1038_s41467-021-25289-w.html
https://research.uni-luebeck.de/en/publications/the-complete-genome-sequence-of-a-neanderthal-from-the-altai-moun/
https://www.nybooks.com/articles/1997/03/06/outcasts-of-the-islands/
https://news.osu.edu/study-darwin-was-right-to-worry-that-marriage-to-his-cousin-affected-his-offspring/
https://darwin-online.org.uk/converted/Ancillary/1870_parliament_A292.html
https://www.mun.ca/biology/scarr/Rogaev_et_al_2009_Science%20326,817.pdf

Zwierzęta
https://digitalcommons.mtu.edu/michigantech-p/6022
https://digitalcommons.mtu.edu/michigantech-p/9890
https://nsuworks.nova.edu/cnso_bio_facarticles/455
https://www.mdpi.com/1424-2818/15/3/399
https://projekty.ncn.gov.pl/opisy/577956-en.pdf
https://collaborate.princeton.edu/en/publications/purging-of-strongly-deleterious-mutations-explains-long-term-pers/
https://orca.cardiff.ac.uk/id/eprint/84062/
https://cgejournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40575-021-00111-4
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5249080
https://www.frontiersin.org/journals/veterinary-science/articles/10.3389/fvets.2023.1140417/pdf
https://aipl.arsusda.gov/publish/jds/2011/94_6153.pdf

Tabu, psychologia i prawo
https://edepot.wur.nl/547632
https://cep.ucsb.edu/wp-content/uploads/2023/05/kinnature05510.pdf
https://mcgill.ca/sociology/files/sociology/2009_--_ajs.pdf
https://stafforini.com/works/haidt-2001-emotional-dog-its/
https://dlab.sauder.ubc.ca/sjdm/journal/15/15405/jdm15405.html
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2605922/
https://www.riksdagen.se/en/news/articles/2026/may/26/marriage-between-cousins-and-other-close-relatives_cms62ab44e1-8c3f-435e-87e7-4c1b622e21faen

Nie tworzyli ceramiki, chociaż tam, skąd przybyli, była ona dobrze znana. Domy budowali okrągłe - dokładnie takie jak w wielu miejscach świata przed tysiącami lat. W wiosce na wzgórzu żyli przez długie 1500 lat, a potem ją porzucili - bez paniki, z rozmysłem. I dlatego dziś wiemy, jak żyli i Wam o tym opowiadamy w wyjątkowym odcinku, który nagraliśmy - i sfilmowaliśmy - dla Was w terenie, w neolitycznej wiosce Chirokitia na Cyprze.

Posłuchajcie i obejrzyjcie! 

Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://www.culture.gov.cy/dmculture/da/da.nsf/All/4EF92D50616EFE49C225719B00314171?OpenDocument
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0003426
https://whc.unesco.org/en/list/848
https://whc.unesco.org/en/list/0848/documents/
https://www.persee.fr/doc/paleo_0153-9345_2009_num_35_2_5299
https://www.persee.fr/doc/paleo_0153-9345_1983_num_9_2_4343
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3365171/
https://doi.org/10.1038/s41598-024-60161-z
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0033589406000949
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2352409X19301270
https://www.nature.com/articles/nature24476
https://www.nature.com/articles/nature13673
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4170574/
https://www.persee.fr/doc/paleo_0153-9345_1990_num_16_2_5101
https://whc.unesco.org/en/decisions/2753/

Opowiadamy o tajemniczej śmierci pracownicy rosyjskiego laboratorium przeciwdżumowego, o której wiadomo, że prowadziła badania nad pałeczką dżumy. Objęciu izolacją i kwarantanną kilkuset osób z jej otoczenia. O rosyjskich oficjalnych deklaracjach, zwyczajowo wiarygodnych: “U nas dżumy niet” i o reakcjach WHO i ECDC. Oraz o tym, gdzie w rosji, poza laboratorium w Irkucku, kryje się dżuma i czy może nam zagrozić.

Posłuchajcie najnowszego odcinka Podcastu Crazy Nauka! 

Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/who-seeks-details-russia-media-reports-a-second-lab-worker-with-pneumonia-2026-10-07/
https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/what-do-we-know-about-plague-institute-lab-workers-death-russia-2026-10-06/
https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/who-says-no-signs-further-russian-infections-after-plague-lab-worker-dies-2026-10-06/
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/plague
https://www.who.int/publications/journals/weekly-epidemiological-record/wer101-38
https://www.cdc.gov/plague/causes/index.html
https://www.cdc.gov/plague/maps-statistics/
https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/70/rr/rr7003a1.htm
https://www.frontiersin.org/journals/microbiology/articles/10.3389/fmicb.2018.01106/full
https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/plague-democratic-republic-of-the-congo
https://journals.plos.org/plosntds/article?id=10.1371%2Fjournal.pntd.0012036
https://www.nature.com/articles/s42003-025-09109-1
https://www.nature.com/articles/s41467-026-75911-y
https://www.nature.com/articles/s41586-022-04800-3
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1473309913703232

Na Atlantyku, na którym o tej porze roku zwykle powstaje kilka huraganów, nie narodził się ani jeden. W tym samym czasie wschodni Pacyfik zdominowały aż trzy huragany najwyższej, piątej kategorii. Jednocześnie wielkie fale niszczą oba wybrzeża Ameryki Północnej. O co tu właściwie chodzi?Oraz opowieść o rewolucyjnym sposobie odczytywania zwojów papirusów, które zostały zwęglone podczas wybuchu Wezuwiusza w I n.e., a do ich rozszyfrowania konieczne było stworzenie własnego zwoju i spalenie go w piecu.  

Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!

Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac

2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! 

Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://www.dw.com/en/el-nino-explained-how-the-weather-pattern-affects-hurricanes-and-tropical-storms/a-79382511
https://www.nhc.noaa.gov/data/tcr/?season=2026&basin=epac
https://www.noaa.gov/news/weekend-noreaster-likely-to-bring-damaging-winds-coastal-flooding
https://www.latimes.com/california/story/2026-09-28/hurricane-polo-tropical-storm-odalys-send-dangerous-surf-to-southern-california-coast
https://edition.cnn.com/climate/el-nino-california-sea-levels-coastal-flooding
https://www.ejecentral.com.mx/nuestro-eje/huracan-polo-y-el-efecto-de-el-nino-por-que-el-pacifico-se-intensifica-y-el-atlantico-se-frena
https://www.laprensa.hn/honduras/fenomeno-el-nino-frenando-formacion-huracanes-atlantico-KH32069355
https://en.wikipedia.org/wiki/Extratropical_cyclone
https://doi.org/10.1371/journal.pone.0353485
https://www.herculaneum.ox.ac.uk/index.php/papyri/
https://www.herculaneum.ox.ac.uk/index.php/the-villa-of-the-papyri/
https://www.nature.com/articles/s41598-023-32623-3
https://www.nature.com/articles/ncomms6895
https://scrollprize.org/

Każdy dom ma własny zapach – choć jego mieszkańcy zwykle przestają go zauważać. Skąd bierze się ta charakterystyczna mieszanka? Dlaczego po powrocie z urlopu nagle czujemy tę woń? I co właściwie tworzy ten tak dobrze znany zapach klatki schodowej w starym bloku?
Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!

Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac

2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! 

Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0926669002000353
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1352231098000752
https://enviromicro-journals.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1462-2920.16381
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4861659/
https://www.nature.com/articles/s41564-020-0697-x
https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jafc.4c01515
https://agris.fao.org/search/zh/records/65dfa3e30f3e94b9e5dad7c2
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/mec.15916
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8939353/
https://link.springer.com/article/10.3758/BF03213109
https://link.springer.com/article/10.3758/s13414-013-0620-0
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1600-0668.2007.00475.x
https://link.springer.com/article/10.3758/BF03193837
https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2020.623910/pdf
https://www.science.org/doi/10.1126/science.abn0340
https://pubs.rsc.org/em/article/21/8/1280/644417/Overview-of-HOMEChem-House-Observations-of
https://science.ku.dk/english/press/news/2021/researchers-develop-tracking-tool-that-reveals-toxic-compounds-in-indoor-environments/
https://www.jic.ac.uk/press-release/research-unearths-the-science-behind-the-smell-of-spring/https://eli.gov.pl/eli/DU/2012/510/ogl/pol/pdf
https://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-BGPK-3544-3374/c/Milczarek.pdf
https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.3138/9781487579548/html

Pisuar dostał w tym roku Ig Nobla z fizyki - za zapobiegający rozpryskom kształt wyprowadzony z równania różniczkowego. Opowiadamy, po co naukowcy zbudowali maszynę do sikania, dlaczego mężczyźni celują w muchy i jak doszło do tego, że w ciągu ostatnich 70 lat aż trzykrotnie wynaleziono “od nowa” pisuar dla kobiet. 

Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!

Tu obejrzycie nagrodzone Ig Noblem pisuary dla mężczyzn - Nautilus i Cornucopia:
https://academic.oup.com/view-large/figure/512223725/pgaf087f4.jpg

Tu zobaczycie pisuary dla kobiet:
https://www.ohs.org/blog/when-nature-calls-accession-it.cfm
https://www.mediamatic.net/en/page/234343/this-is-lady-p 
https://lapee.dk/https://www.peequal.com/ 

Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac

2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! 

Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://improbable.com/ig/winners/#ig2026
https://academic.oup.com/pnasnexus/article/4/4/pgaf087/8098745
https://www.cbc.ca/radio/asithappens/2026-ig-nobels-9.7331408
https://worksthatwork.com/1/urinal-fly
https://www.washingtonpost.com/news/wonk/wp/2017/10/09/whats-a-urinal-fly-and-what-does-it-have-to-with-winning-a-nobel-prize/ 
https://en.wikipedia.org/wiki/Urinal_target 
https://www.yahoo.com/lifestyle/articles/1976-research-study-confirms-science-211549258.html
https://pl.wikipedia.org/wiki/Teoria_popychania
https://www.bristol.ac.uk/news/2021/may/urinal-wins-top-prize-in-new-enterprise-competition.html
https://www.bbc.com/news/business-51293676
https://wielkahistoria.pl/brudne-oblicze-dawnego-wawelu-o-tym-co-dzialo-sie-gdy-krol-wychodzil-z-komnat-nie-ucza-w-szkolach/
https://www.ohs.org/blog/when-nature-calls-accession-it.cfm
https://www.mediamatic.net/en/page/234343/this-is-lady-p 
https://lapee.dk/https://www.peequal.com/ 
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7142493/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12219158/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6843934/
https://researchonline.jcu.edu.au/29819/

Przyzwyczailiśmy się, że w kosmos leci się znad równika. Okazuje się jednak, że jeśli chcesz obserwować Ziemię, a nie tylko wisieć nad nią – najlepiej wystartować z Arktyki. Opowiadamy o kosmodromie w Norwegii wysuniętym najdalej na północ, o kutrze rybackim zakłócającym starty rakiet i manewry wojskowe oraz o 30-sekundowym locie, który okazał się sukcesem, mimo że zakończył się katastrofą. 

Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!

Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:

https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! 

Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://spaceagency.no/news/andoya-spaceport-the-first-launch-base-for-small-satellites-in-europe-has-officially-opened
https://techtour.com/news-norways-port-to-space/
https://www.esa.int/About_Us/50_years_of_ESA/50_years_of_space_for_Norway
https://hgss.copernicus.org/articles/9/141/2018/
https://keeptrack.space/deep-dive/andoya-spaceport
https://andoyaspace.no/
https://space.stackexchange.com/questions/457/is-there-any-advantage-in-launching-spacecraft-from-a-high-latitude-or-why-was
https://csis-website-prod.s3.amazonaws.com/s3fs-public/publication/190314_Spaceports_The_World.pdf
https://moontomars.space/space-port/andoya-space-center/
https://www.livemint.com/companies/news/german-rocket-hits-setback-as-europe-seeks-spacex-alternatives-11743334418194.html
https://satnews.com/2024/08/25/norway-officially-licensed-to-launch-at-andoya-spaceport/
https://www.luftfartstilsynet.no/en/space/andoya-spaceport/

W Himalajach spada gigantyczna masa skał i lodu. Kilka minut później doliną pędzi fala, która niszczy wszystko na swojej drodze. Co naprawdę uruchomiło tę katastrofę, skąd wzięła się tak ogromna ilość wody i czy takich zdarzeń będzie coraz więcej?

Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!

Animacja z NYTimesa:
https://www.nytimes.com/interactive/2026/08/27/world/asia/nepal-flash-flood-damage.html

Nagrania spadającego lodowca:
https://www.youtube.com/watch?v=KrsZ5raaEcs 
https://www.youtube.com/shorts/5486SRhhrIE

Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac

2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! 
Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://www.nature.com/articles/d41586-026-02716-w
https://www.science.org/content/article/how-scientists-unraveled-cause-devastating-flood-tibet-and-nepal
https://www.scientificamerican.com/article/why-glacial-collapse-likely-caused-the-nepal-disaster-and-why-climate-change-will-make-these-events-more-likely/
https://www.theclimatebrink.com/p/what-we-can-and-cannot-say-about
https://www.antarcticglaciers.org/2026/08/august-2026-nepal-tibet-floods/
https://nepalitimes.com/nepal-avalanche-was-live-on-drone-camera
https://www.aljazeera.com/news/2026/8/28/is-nepal-facing-another-devastating-flood-from-a-new-lake
https://www.nationalgeographic.com/environment/article/nepal-glacier-floods-warming-climate-disaster
https://abcnews.com/International/deadly-nepal-flood-caused-enormous-landslide-glacier-tumble/story?id=135984405
https://www.downtoearth.org.in/natural-disasters/energy-created-by-nepal-flood-was-bigger-than-the-atom-bomb-dropped-in-hiroshima
https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Nepal_floods
https://www.mappr.co/nepal-flash-flood-rasuwagadhi/
https://www.esa.int/Applications/Observing_the_Earth/Copernicus/Sentinel-2/Nepal_flash_flood_imaged_by_satellites

Czy zakładanie nogi na nogę jest niezdrowe? Jak i po co kameleony zmieniają kolory? Czy i w jaki sposób żyrafy wymiotują? To ostatni odcinek tegorocznego wakacyjnego cyklu, w którym odpowiadamy - z pomocą nauki i badań - na Wasze pytania. Zapraszamy do nowego odcinka Podcastu Crazy Nauki!

Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊

https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! 

Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
https://www.bbc.com/future/article/20151013-is-crossing-your-legs-bad-for-you
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5140821/
https://www.ovid.com/jnls/bpmonitoring/abstract/10.1097/mbp.0b013e3280b083a7~the-effect-of-crossing-legs-on-blood-pressure
https://www.uts.edu.au/news/2026/04/is-sitting-with-your-legs-crossed-actually-bad-for-you
https://www.healthline.com/health/crossed-legs-while-sitting
https://www.thenakedscientists.com/articles/questions/how-do-giraffes-vomit
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1095643316301921?via%3Dihub
https://www.nature.com/articles/ncomms7368
https://doi.org/10.1371/journal.pbio.0060025
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2610148
https://doi.org/10.1098/rsbl.2013.0892
https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.abn2415
https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/physzool.66.2.30163690