De Jortcast

Hoe word je 'vrij van een staat' en geheel soeverein of autonoom? Een moestuin, zonnecellen en je BSN-nummer verbranden? Of is een enkeltje Paraguay genoeg? Te gast zijn autonomen-expert dr. Luuk de Boer (RUG) en 'soevereine vorst-expert', historicus dr. Joost Welten. 

Doctorsassistent Milou Brand leidt het gesprek in met dit artikel: https://www.trouw.nl/buitenland/viruswaarheid-bouwt-in-paraguay-een-toevluchtsoord-voor-nederlanders-die-het-zat-zijn~b4d0bd68/

Ruim 200 jaar geleden kreeg de over-over-over-over (etc) grootvader van onze huidige koning Willem-Alexander de kroon van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en dat was Willem I. 

Wie was deze man die na 18 jaar eindelijk weer voet aan wal zetten aan de kust van Scheveningen en zich gelijk tot soeverein vorst liet kronen in 1815? Wat wilde hij met het toenmalige grote Koninkrijk en waarom zijn 'we' België verloren? Te gast is historicus dr. Joost Welten. Welten publiceerde vorig jaar een dik boek over de hofhouding van Willem I getiteld 'Dansen rond de troon van Willem I'.  

Nu we wachten op de uitslag van de verkiezingen, kijken we nog eens goed naar de die kiezers. Wie zijn toch die soevereinen waar Trump vaak aan refereert in zijn taalgebruik ('swamp') en symboliek? En hoe lijken de Nederlandse autonomen, die zich nu gaan vestigen in Paraguay, op hun Amerikaanse geestverwanten? 

Te gast is dé onderzoeker en specialist op dit gebied, dr. Luuk de Boer, gepromoveerd op dit onderwerp in Princeton en nu werkzaam bij de Rijksuniversiteit Groningen. 

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co van zaterdag 2 november.

Jort belt met Henk Vermeer (BBB) over anti-homowetgeving in Georgië. We hebben het over de soevereinen, die in de VS en Nederland een steeds grotere groep worden, met dr. Luuk de Boer. En we hebben het over de soevereine vorst, Willem I (1815- 1840) met dr. Joost Welten. En de jonge dr. Geesje Duursma heeft onderzoek gedaan naar gastvrijheid. 

Wie bepaalt wat de president van de Verenigde Staten mag zeggen? Hebben zij de macht in handen of zijn het de puissant rijke donateurs die de regels bepalen?

De campagnes voor de verkiezingen van dit jaar zijn de duurste ooit. De campagne van Trump kostte al zo’n 1,5 miljard dollar. Die van Harris zelfs 1,8 miljard. Welke invloed heeft geld op de belangrijkste verkiezingen van dit jaar?

Te gast bij Jort Kelder zijn prof. dr. Bastiaan van Apeldoorn, hoogleraar Mondiale Politieke Economie en Geopolitiek aan de VU, prof. dr. Peter Barthel, emeritus hoogleraar astrofysica aan de RuG. En terug van weggeweest: onze doctorsassistent Milou Brand, met een gedicht van Rob van Essen. 

Er is geen lucht, geen geluid en geen weer, en de temperatuur varieert van -180 tot +120 graden Celsius. Ondanks deze onaardse omstandigheden willen we maar wat graag terug naar de maan. De Verenigde Staten, China, Rusland, India en ondernemers zoals Elon Musk hebben plannen klaarliggen. Waarom willen we toch zo graag naar de maan? En waarom hebben we niet dezelfde fascinatie voor de zon? Te gast is hoogleraar astrofysica prof. dr. Peter Barthel.

Het mooiste woord in het woordenboek als het aan Trump ligt? Tariffs. Specifieker: importtarieven. Als gevolg van Trumps protectionistische voorstellen verwachten economen een krimp van de mondiale markt. Prof. dr. Bastiaan van Apeldoorn legt uit dat het hoe dan ook mis gaat: waar wij Trump voorstellen als de enige ‘protectionistische tsaar’, kunnen Harris en Biden er ook wat van.

Op 2 november 2024 is het twintig jaar geleden dat Theo van Gogh werd vermoord door de radicale moslim Mohammed B. B. vond dat Van Gogh de islam had beledigd, onder meer met de film Submission. Van Gogh kon mensen onophoudelijk sarren met het woord. Niet alleen moslims, maar ook joden, christenen en BN'ers. Hij streed, zoals hij zelf verkondigde, voor het vrij woord. 

Biograaf en historicus dr. Jaap Cohen schreef zeven jaar aan het boek ' De Bolle Gogh' en is te gast bij Jort Kelder. Cohen heeft twintig dozen aan knipsels en brieven gelezen en 150 mensen rondom Van Gogh geinterviewd.

Ook Jort heeft Theo gekend, als collega en tafelgenoot bij debatprogramma's. Was Theo van Gogh uniek in het verkondigen van het vrij woord in columns, tv-programma's en films? Of hoort hij thuis in een Nederlandse traditie van polemisten? 

Dit is de gehel uitzendig van dr Kelder en Co van zaterdag 26 oktober. Jort belt met VVD'er Wim Meulenkamp over kweekvlees. Prof. dr. Bastiaan van Apeldoorn legt uit welk internationaal economisch beleid Harris en Trump willen voeren. Onze jonge dr. Kris van der Pas over het strategisch procederen van ngo's bij asielaanvragen. En prof. dr. Peter Barthel, emeritus hoogleraar Astrofysica legt uit waarom we de maan moeten koesteren en niet ook nog vol moeten bouwen. 

Kunnen we de economische onwtikkelingen voorspellen als Trump de verkiezingen wint? Welke lessen kunnen we trekken uit de onderzoeken van de winnaar van de Nobelprijs voor Economie, Daron Acemoğlu? En hoe gaat het met onze eigen economie en het inkomen van de burger? Is Nederland de beste plek om te wonen?

Te gast bij Jort Kelder is prof. dr. Coen Teulings, econoom en universiteitshoogleraar aan de Universiteit Utrecht. Onlangs verscheen van hem het boek 'The Microeconomics of Market Failures and Institutions' over het belang van gezonde instituties.