deBuren

Op 24 oktober 2006 werd bij deBuren 'De weifelende ezel' van Joris Janssens gepresenteerd. Voor een nieuw antwoord op de vraag of ons taalgebied één geheel vormt of dat de Vlaamse en de Nederlandse literatuur grootheden zijn met een eigen ontwikkeling, demonstreert Janssens in dat boek hoe Vlaamse schrijvers uit het begin van de twintigste eeuw naar Nederland keken. Wat betekent dit voor het cultuurpolitieke debat van vandaag, waarin emotionele oordelen de vraag naar het statuut van laaglandse literatuur nog altijd omgeven? Luister u naar de inleiding van Joris Janssens op een debat tussen Marc Reynebeau, Kris Humbeeck en Lisa Kuitert.

"Wat ik vandaag zal vertellen is gewoon mijn mening, en ik zou het vooral plezant vinden dat jullie het er niet mee eens zijn. Ik hoop dat u denkt dat ik geen gelijk heb, want dat zou willen zeggen dat ik een heel brave ket ben, en mijn ambitie in het leven is om zo stout mogelijk te zijn." Wie Julien Vrebos zegt, voegt er bijna in één adem 'Brussel' aan toe. Weinig mensen hebben hun hart zó aan onze hoofdstad verpand als hij, en weinigen kunnen zo gepassioneerd over die liefde vertellen als Vrebos. Logisch, dus, dat hij absoluut de revue moest passeren in Broodje Brussel.

Een paar jaar geleden was hij nog de éminence grise van de VRT-journalisten en Vlaanderens meest kritische interviewer. Walter Zinzen (zie foto) heeft de deur van de nieuwsdienst intussen al een tijdje achter zich dichtgeklapt, maar stilzitten is nog steeds niet aan hem besteed. In zijn jongste boek De wereld is een schouwtoneel. Maar wie doet de regie? vraagt Zinzen zich af wie nu eigenlijk de regie van het wereldtoneel in handen heeft. De macht ligt allang niet alleen meer bij de parlementen: ook de kiezers dragen een grote verantwoordelijkheid, maar verliezen vaak het algemene belang uit het oog. Die andere belangrijke speler, de media, is volgens Zinzen niet langer de waakhond van de democratie maar slechts een machteloos keffertje. De echte macht ligt tegenwoordig bij de multinationals, aldus Zinzen.

Wat was er eerst, de kip of het ei? De kip én het ei! Het zijn de eeuwenoude vraag en het verrassende antwoord van respectievelijk Joël De Ceulaer en Koen Vanmechelen, die tijdens de eerste aflevering van onze nieuwe reeks Homo Universalis in gesprek ging met vruchtbaarheidsspecialist en compagnon de route Willem Ombelet. Tijdens Homo Universalis hadden Ombelet en Vanmechelen het uitvoerig over de kruisbestuiving van kunst en wetenschap. Ombelet wil de medische wereld via kunst uit haar cocon halen, maar 'kunst interesseert me alleen als het over visie gaat en niet over decoratie.' Volgens Vanmechelen hebben kunst en wetenschap elkaar absoluut nodig: 'Elke wetenschapper weet op een bepaald moment heel goed dat het onderzoek stopt omdat de technische middelen er nog niet zijn, en dan kom je in de wereld van de fantasie terecht'.

De discussie rond de islam is niet meer weg te denken uit onze samenleving. In de veelbesproken studie Dynamiek in islamitisch activisme analyseert de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) de ontwikkelingen in het islamitische denken, het politieke activisme, de samenleving en het recht sinds de jaren '70. De studie deed in Nederland heel wat stof opwaaien. Zo stelde de WRR dat we islamitische activisten niet op voorhand moeten uitsluiten als potentiële gesprekspartners in het buitenlandse beleid.  Moet Europa inderdaad met een krachtig beleid de democratisering in de moslimwereld bevorderen? Brengt het erkennen van nieuwe democratische - maar religieus geïnspireerde - gesprekspartners de relaties met onze buren niet in gevaar? Auteur Joris Luyendijk en filosoof  Tarik Fraïhi bespreken de conclusies onder leiding van VRT-journalist Rob Heirbaut.

Voor de vierde editie van Mind Europe nodigde deBuren een aantal wetenschappers, kunstenaars en journalisten uit Oost-Europa, de westelijke Balkan en Turkije uit om hun verwachtingen van het lidmaatschap van de Europese Unie op tafel te leggen. In de namiddag van 1 juni werd daarover in een besloten discussie gedebatteerd. Iedereen had zijn eigen verhaal, de discussie was soms hevig en de meningen waren vaak uitgesproken, maar de teneur van het debat was duidelijk: de EU lééft bij de inwoners van de nieuwe lidstaten en kandidaat-lidstaten. Uit het debat werd een viertal stellingen gedestilleerd die 's avonds tijdens een publiek debat werden voorgelegd aan Europarlementariërs Joost Lagendijk (GroenLinks) en Annemie Neyts (Alliantie van Liberalen en Democraten). Het resultaat - een op zijn zachtst gezegd levendig debat - kunt u hier beluisteren ( in het Engels).

Op 19 april kwamen drie burgemeesters uit Nederland en Vlaanderen naar Brussel voor het eerste Burgemeestersdebat van deBuren. Het in groten getale toegestroomde publiek werd niet teleurgesteld. Onder leiding van Knack-journalist Piet Piryns ontstond een levendig debat tussen Job Cohen (Amsterdam), Gerd Leers (Maastricht) en Patrick Janssens (Antwerpen) over de complexiteit van het bestuur van een moderne stad. Aan bod kwamen thema's zoals de multiculturele samenleving, citymarketing en zero tolerance.Hoe manifesteert Europa zich in de stad? Wat zijn de grootste uitdagingen waar de burgemeesters van grote steden als Amsterdam, Antwerpen en Maastricht zich voor gesteld zien?

Hoeveel weten de Vlamingen/Nederlanders over Wallonië? Hoeveel weten de Walen over Vlaanderen/Nederland?Vlaams Wallonië-kenner Guido Fonteyn (ex-journalist bij De Standaard en auteur van Afscheid van Magritte), Waals Vlaanderen-kenner Christophe Deborsu (foto, journalist bij de RTBF) en Brusselaar Jacques De Decker (journalist, schrijver en vertaler) gaven het publiek een reële kijk - misschien verbazend verschillend van wat sommigen dachten - over de manier waarop we over elkaar berichten. Piet Piryns leidde het debat.

Luc Devoldere van Ons Erfdeel gaf tijdens het staatsbezoek van Hare Majesteit Koningin Beatrix aan België toelichting bij het boek 'Taverne du Passage' dat op verzoek van de Nederlandse Ambassadeur in België speciaal werd geschreven door de Nederlandse kunsthistorica Saskia de Bodt en de Vlaamse journalist Frank Hellemans. Het boek staat vol verhalen over artistieke Nederlanders in België waaronder Vincent van Gogh, Karel Appel, Corneille, W.F. Hermans, Gerard Reve en uiteraard Eduard Douwes Dekker, alias Multatuli. Deze kunstenaars lieten zich in en door België inspireren. Hoe anders werd hun kunst erdoor? Maar vooral: hoe werden zij zichzelf in 'het dichtste buitenland'?

De toespraak van de Vlaamse schrijver Stefan Hertmans viel, gelet op de vele lachende gezichten, erg in de smaak bij het koninklijk publiek. Hertmans sprak op een soms ludieke manier over de taalverschillen tussen Vlaanderen en Nederland. Zwembad en zwemkom, bleekblauw en lichtblauw, garagist en garagehouder: onze taalvarianten zijn een schatkamer voor de literatuur en cultuur, aldus Hertmans, en het is onze plicht om die culturele diversiteit te beschermen.