Ekonomia i cała reszta

Ekonomia i cała reszta

By Kamil Fejfer i Łukasz KomudaSociety & CultureBusinessScience
Download on the App Store

Ekonomia i cała reszta episodes

  • #74 Dlaczego mężczyźni są gorzej wykształceni niż kobiety?

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

    - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ


    W grupie wiekowej 25-34 lata w Polsce wyższym wykształceniem może się pochwalić 37 proc. mężczyzn oraz aż 55 proc. kobiet. To nie tylko segmentacja edukacyjna. to segmentacja stylów życia, ryzyk zdrowotnych, szans na dobrą płacę z możliwością awansu oraz segmentacja geograficzna.


    Różnice edukacyjne między chłopcami i dziewczynkami zaczynają się już w szkole podstawowej. To ma wpływ na wybieraną szkołę średnią. A ona z kolei zwiększa lub zmniejsza prawdopodobieństwo dostania się na studia.


    Skąd się bierze to zjawisko? Czy to przez patriarchat? I co można z nim zrobić?



    Bibliografia:

    Michał Gulczyński, Przemilczane nierówności. O problemach mężczyzn w Polsce, https://klubjagiellonski.pl/publikacje/przemilczane-nierownosci-o-problemach-mezczyzn-w-polsce/


    Szkolnictwo wyższe w roku akademickim 2024/2025, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/szkolnictwo-wyzsze-w-roku-akademickim-20242025,8,11.html


    Why do more young women than men go on to tertiary education?, https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2021/03/why-do-more-young-women-than-men-go-on-to-tertiary-education_2abb34b9/6f7209d1-en.pdf


    https://demografia.stat.gov.pl/bazademografia/CustomSelectData.aspx?s=lud&y=2024&t=00/14/65


    Alicja Zawistowska, Luka płci w edukacji. Wpływ społeczeństwa, ekonomii i kultury na wybory edukacyjne kobiet i mężczyzn, https://www.frse.org.pl/brepo/panel_repo_files/2023/10/31/w4xpcb/luka-plci-w-edukacji.pdf


    Perspektywy.pl https://perspektywy.pl/portal/index.php?option=com_content&view=article&id=11186&catid=24&Itemid=119

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    50 min
  • Piguła 121: Rekordowo wysokie bezrobocie. CZYŻBY?!

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

    - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ


    Nagłówki straszą rosnącym bezrobociem, które miało w ostatnim czasie przekroczyć 6 proc. Takich odczytów nie było od dobrych kilku lat. Jednocześnie Koalicja Obywatelska szczyci się, że Polska ma najniższe bezrobocie w Unii Europejskiej.


    O co w tym wszystkim chodzi?


    Bibliografia:

    https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/bezrobocie-rejestrowane/stopa-bezrobocia-rejestrowanego-w-latach-1990-2026,4,1.html


    https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/UNE_RT_M__custom_118016/bookmark/table?lang=en&bookmarkId=efcf7c9f-c4d7-4bc2-8c74-962ead60acfc&c=1603730430589


    https://www.money.pl/gospodarka/bezrobocie-najwyzsze-od-5-lat-minister-tlumaczy-zmiane-7263480966691136a.html


    Pracujący, bezrobotni i bierni zawodowo 2026 (wyniki wstępne Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności w 4 kwartale 2025 r.), https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-bezrobotni-bierni-zawodowo-wg-bael/pracujacy-bezrobotni-i-bierni-zawodowo-2026-wyniki-wstepne-badania-aktywnosci-ekonomicznej-ludnosci-w-4-kwartale-2025-r-,12,67.html

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    30 min
  • Piguła 120: Znów nadchodzi inflacja. DZIĘKUJEMY PANIE TRUMP!

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

    - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ


    Drożeje nam ropa i gaz, drożeją na stacjach paliwa, będzie rosła inflacja.

    Skoro poprzedni szok inflacyjny część sceny politycznej nazywała – nie bez argumentów – Putinflacją, to ten skok wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych trzeba będzie nazwać Trump-flacją.

    Jakiego wzrostu cen możemy się spodziewać?


    Bibliografia:

    Ceny ropy https://pl.investing.com/commodities/brent-oil


    Ceny gazu https://pl.investing.com/commodities/dutch-ttf-gas-c1-futures-streaming-chart


    Ceny paliw na stacjach paliwowych https://www.e-petrol.pl/notowania/rynek-krajowy/ceny-stacje-paliw


    Paweł Borys, Business Insider, Ile będzie nas kosztowała wojna w Iranie, https://businessinsider.com.pl/gospodarka/inflacja-znow-zagrozeniem-pawel-borys-wskazuje-scenariusze-dla-polski/d8yd470

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    34 min
  • Piguła 119: W ten sposób Polacy szukają pracy

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

    - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ


    Według różnych badań w latach 2015-2019 poszukiwanie zatrudnienia przez znajomych i rodzinę było jednym z podstawowych sposobów zdobywania pracy – przypisywano od 30% do ponad 40% poszukiwań zakończonych sukcesem.


    Jeszcze niespełna dekadę temu wśród ekspertów rynku pracy panowało przekonanie, że może nawet połowa ofert pracy nie trafia na rynek – poszukiwania kandydatów do pracy polegają na puszczaniu wici przez pracowników, którzy mieliby podać wiadomość do sprawdzonych znajomych.


    Jeszcze większy był odsetek osób, które korzystały z takiej właśnie formy zdobywania zatrudnienia. Pośród zmieniających pracę wsparcia znajomych szukało 60% - podaje PROGuest Recruitment w badaniu „Szukanie pracy 2021”.


    Czy dalej jest to metoda najbardziej skuteczna?


    Bibliografia:

    PROGuest Recruitment, Szukanie pracy 2021, https://proguest.pl/wp-content/uploads/2021/03/Raport-Szukanie-Pracy.pdf


    PIE, Tygodnik Gospodarczy 1/2026, https://pie.net.pl/tygodnik-gospodarczy-1-2026-8-stycznia-2026/#tyg-mat-33388-5


    Randstad, Monitor Rynku Pracy, https://www.randstad.pl/badania/monitor-rynku-pracy/

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    14 min
  • Piguła 118: Co Polacy sądzą o biednych?

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

    - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ


    Według badań CBOS w 1993 roku 12% badanych dorosłych Polaków uważało się za osoby biedne, a 70% znało takie osoby lub rodziny z widzenia lub z sąsiedztwa. W listopadzie 2025 roku te wskaźniki spadły do 3% (sam jestem biedny) i 48% (znam osoby biedne).


    Jednocześnie od lat 90. XX wieku rośnie odsetek tych, którzy uważają, że bieda jest wynikiem życiowej niezaradności i lenistwa. Spada natomiast procent Polaków, którzy sądzą, że ubóstwo wynika z problemów systemowych takich jak brak pracy, czy brak wsparcia ze strony państwa. Jak to wytłumaczyć?


    Bibliografia:

    GUS, Zasięg zagrożenia ubóstwem ekonomicznym w Polsce w 2024 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/ubostwo-pomoc-spoleczna/zasieg-zagrozenia-ubostwem-ekonomicznym-w-polsce-w-2024-r-,14,12.html


    CBOS, Społeczne postrzeganie ubóstwa, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7145


    European Anti-Poverty Network (EAPN) Polska, Poverty Watch 2025, https://www.eapn.org.pl/eapn/uploads/2025/10/poverty_watch_2025.pdf


    GUS, Budżety gospodarstw domowych, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/budzety-gospodarstw-domowych-w-2024-r-,9,23.html


    Nastroje społeczne w styczniu, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7150


    Zasięg zagrożenia ubóstwem ekonomicznym w Polsce w 2024 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/ubostwo-pomoc-spoleczna/zasieg-zagrozenia-ubostwem-ekonomicznym-w-polsce-w-2024-r-,14,12.html

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    28 min
  • Piguła 117: Czy musimy ciąć social, żeby się zbroić? [BADANIA]

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

    - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ


    W czerwcu 2025 roku NATO przyjęło nowy cel wydatków zbrojeniowych państw członkowskich sojuszu: 3,5% PKB. W rezultacie wydatki militarne mają wzrosnąć z 1,5 bln dolarów rocznie do 3 bln dolarów w 2035 roku.


    Polska osiągnęła w 2025 roku wydatki obronne na poziomie 187 mld zł, czyli 4,7% PKB. W 2026 roku to ma być ok. 201 mld zł, czyli 4,8% PKB.


    Czy taki boom zbrojeniowy może przynieść nam cięcia w innych rodzajach wydatków budżetowych, w tym w wydatkach socjalnych?


    Jak to wyglądało w historii – czy jeśli chcemy mieć armaty, to musimy zrezygnować z masła?


    Co w okresie zbrojeń dzieje się z podatkami? A co z długiem publicznym? I co się dzieje po tym, gdy zbrojenia ustają?


    Bibliografia:

    Marzian J., Trebesch Ch., Kiel Institute, Guns and Butter: The Fiscal Consequences of Rearmament and War, https://www.kielinstitut.de/publications/guns-and-butter-the-fiscal-consequences-of-rearmament-and-war-19239/

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    15 min
  • Piguła 116: Ile trzeba zarabiać, żeby być "naprawdę bogatym" [BADANIE]

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

    - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ


    Ile zdaniem Polaków należy zarabiać, żeby być zamożnym? I co prowadzi do bogactwa? Na takie pytania odpowiadali respondenci pytani przez CBOS o kryteria zamożności. Zestawiliśmy do z danymi z rynku. Co się okazało?


    Bibliografia:

    Społeczne postrzeganie bogactwa, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7141


    Budżety gospodarstw domowych w 2024 r.

    https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/budzety-gospodarstw-domowych-w-2024-r-,9,23.html


    Rozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej w lipcu 2025 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/rozklad-wynagrodzen-w-gospodarce-narodowej-w-lipcu-2025-r-,32,19.html

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    21 min
  • Piguła 115: Ile jest mikrokawalerek w Polsce?

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

    - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ


    Słyszeliście, że mikrokawalerki stanowią coraz większy problem na rynku mieszkaniowym? Cóż, dane świadczą o czymś innym. Według Spisu Powszechnego z 2021 roku w Polsce było 420 tys. mieszkań poniżej 30 m2. Spis z 2011 wykazał ich ponad 530 tys.. A na początku XXI wieku tego typu lokali miało być niemal 600 tys.


    Czy możliwe jest, że dane się mylą? Być może, ale trzeba im przeciwstawić lepsze dane. A takich nie znaleźliśmy. Możliwe też, że choć netto w całym kraju liczba najmniejszych mieszkań spada, to następuje ich przyrost w największych miastach. A to właśnie tam ciągną ludzie młodzi. I to tacy, którzy mają ucho mediów głównego nurtu.


    Bibliografia:

    Analiza rynku mieszkaniowego IV kwartał 2025 r., https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2026/01/PIE_Raport_Analiza-rynku-mieszkaniowego_4-kwartal-2025.pdf


    Analiza rynku mieszkaniowego II kwartał 2023 r, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2023/10/Rynek-mieszk-II_kw-.pdf


    Baza Danych Lokalnych GUS, https://bdl.stat.gov.pl/


    Gospodarka mieszkaniowa w 2022 roku, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/infrastruktura-komunalna-nieruchomosci/nieruchomosci-budynki-infrastruktura-komunalna/gospodarka-mieszkaniowa-w-2022-roku,14,6.html


    Ile mikrokawalerek w Polsce jest oddawanych rocznie do użytku?, https://www.komercja24.pl/ile-mikrokawalerek-w-polsce-jest-oddawanych-rocznie-do-uzytku/#:~:text=Prognozy%20analityków%20wskazują%2C%20że%20w%20perspektywie%203–5,25%20m²%20jako%20„mieszkań”.%20Dla%20kogo%20mikrokawalerka?

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    27 min
  • #73 Kiedy wolałabyś się urodzić: w 1975 czy w 2025 roku?

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

    - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ


    Świat nakładających się na siebie kryzysów, niepewność jutra, zagrożenie ze strony AI, katastrofa klimatyczna, drożyzna oraz narastająca fala prawicowego populizmu. To wszystko powoduje, że przyszłość jest, delikatnie mówiąc, niepewna. Zgadzacie się z tymi diagnozami? Jeśli tak, to widzicie przyszłość w sposób dość typowy dla osób z krajów rozwiniętych.


    Paradoksalnie w znacznie jaśniejszych barwach widzą nadchodzące dekady osoby z państw biedniejszych.


    Skąd ta różnica? Dlaczego członkowie zamożnych społeczeństw stali się takimi malkontentami?



    Bibliografia:

    Is life getting better? 1975 versus 2025, IPSOS, https://www.ipsos.com/sites/default/files/ct/news/documents/2025-12/Global%20Advisor-Is%20Life%20Getting%20Better.pdf


    Hannah Ritchie, Tuna Acisu, Bastian Herre, OurWorldinData.com, Most people are fairly optimistic that their lives will improve, https://ourworldindata.org/data-insights/most-people-are-fairly-optimistic-that-their-lives-will-improve


    Pew Research Center, Views on children’s financial future, https://www.pewresearch.org/global/2025/01/09/views-of-childrens-financial-future/


    Not much of a free world. But at least optimistic, https://www.gallup-international.com/survey-results-and-news/survey-result/not-much-of-a-free-world-but-at-least-optimistic

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    42 min
  • Piguła 114: Ile jest warta praca, za którą się nie płaci?

    - Patronite: https://patronite.pl/EICR

    - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr

    - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ


    We wszystkich przebadanych 45 krajach to kobiety wykonują więcej prac domowych niż mężczyźni. Mało tego, mężczyźni z klas niższych, kiedy tracą pracę zawodową przestają pracować w domu w ogóle. Skąd ten paradoks? I dlaczego właściwie niemal wszędzie to panie gotują, piorą i odkurzają? Jak to jest z pracą domową, której wartość może sięgać nawet 40 proc. PKB?



    Bibliografia:

    https://www.bankier.pl/wiadomosc/Tyle-byla-warta-nieodplatna-praca-kobiet-PIE-odpowiadala-za-40-proc-wartosci-PKB-8980176.html


    https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2018/K_127_18.PDF


    https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2025/11/PIE-Working-Paper_32025_Nierowny_podzial-obowiazkow.pdf

    Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

    35 min

About Ekonomia i cała reszta

From the publisher's feed

Kamil Fejfer z wykształcenia jest politologiem, a z zawodu dziennikarzem piszącym o ekonomii i gospodarce. Współpracuje z Pismem, Miesięcznikiem Znak, Gazetą Wyborczą, Krytyką Polityczną, NOIZZem,…

More shows like Ekonomia i cała reszta

Imponderabilia - Karol Paciorek by Karol Paciorek

Imponderabilia - Karol Paciorek

38 Listeners

Podcast Historyczny by Rafał Sadowski

Podcast Historyczny

45 Listeners

OSW - Ośrodek Studiów Wschodnich by Ośrodek Studiów Wschodnich

OSW - Ośrodek Studiów Wschodnich

8 Listeners

Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka by Dariusz Rosiak

Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

41 Listeners

Brzmienie Świata z lotu Drozda by Paweł Drozd

Brzmienie Świata z lotu Drozda

11 Listeners

Nauka To Lubię by Tomasz Rożek

Nauka To Lubię

8 Listeners

Podkast amerykański by Piotr Tarczyński i Łukasz Pawłowski

Podkast amerykański

61 Listeners

Radio Naukowe by Radio Naukowe - Karolina Głowacka

Radio Naukowe

32 Listeners

Podcastex - podcast o latach 90. i 00. by Podcastex

Podcastex - podcast o latach 90. i 00.

19 Listeners

Żurnalista - Rozmowy bez kompromisów by zurnalistapl

Żurnalista - Rozmowy bez kompromisów

25 Listeners

Przemek Górczyk Podcast by Przemek Górczyk

Przemek Górczyk Podcast

13 Listeners

Podcast Wojenne Historie by Historia II wojny światowej

Podcast Wojenne Historie

24 Listeners

Wojewódzki Wojewódzki by Kuba Wojewódzki

Wojewódzki Wojewódzki

35 Listeners

Dwie lewe ręce by Dwie Lewe Ręce

Dwie lewe ręce

4 Listeners

Rezultaty by Michał Wrzosek

Rezultaty

0 Listeners