Focus op Wetenschap

De honingbij heeft ongeveer 86.000 keer minder hersencellen in haar hersenpannetje dan de mens. En toch kan het beestje als het om intelligentie gaat best trots zijn. Na een reeks eerdere vaststellingen over de slimme honingbijen, is er in het tijdschrift Science een nieuwe studie verschenen waarbij de diertjes het concept 'nul' herkennen.

Door reeksen van plaatjes met een verschillend aantal symbooltjes te gebruiken, konden de onderzoekers de bijtjes aanleren dat er altijd suikerwater bij het plaatje met het minste aantal symbooltjes te vinden was. Maar toen de onderzoekers opeens ook plaatjes zonder symbooltjes in de reeks stopten, wisten de meeste bijen (tussen 60 à 80 procent) meteen dat ze juist daar het suikerwater konden vinden. De diertjes wisten dus met andere woorden dat het niets kleiner is dan 1.

Voor zover we weten zijn honingbijen de eerste insecten die dit kunnen. En ze voegen zich bij een zeer klein gezelschap dieren, zoals de dolfijn, en een aantal vogels en apen. We vragen aan Koos Biesmeijer (ecoloog en wetenschappelijk directeur van Naturalis) hoe ver de intelligentie van de diertjes reikt.

De honingbij heeft ongeveer 86.000 keer minder hersencellen in haar hersenpannetje dan de mens. En toch kan het beestje als het om intelligentie gaat best trots zijn. Na een reeks eerdere vaststellingen over de slimme honingbijen, is er in het tijdschrift Science een nieuwe studie verschenen waarbij de diertjes het concept 'nul' herkennen.

Door reeksen van plaatjes met een verschillend aantal symbooltjes te gebruiken, konden de onderzoekers de bijtjes aanleren dat er altijd suikerwater bij het plaatje met het minste aantal symbooltjes te vinden was. Maar toen de onderzoekers opeens ook plaatjes zonder symbooltjes in de reeks stopten, wisten de meeste bijen (tussen 60 à 80 procent) meteen dat ze juist daar het suikerwater konden vinden. De diertjes wisten dus met andere woorden dat het niets kleiner is dan 1.

Voor zover we weten zijn honingbijen de eerste insecten die dit kunnen. En ze voegen zich bij een zeer klein gezelschap dieren, zoals de dolfijn, en een aantal vogels en apen. We vragen aan Koos Biesmeijer (ecoloog en wetenschappelijk directeur van Naturalis) hoe ver de intelligentie van de diertjes reikt.

De slootjesdagen zijn weer begonnen. Op 120 plaatsen in het land wordt de komende dagen het slootwater onderzocht en iedereen kan meedoen. Vandaag zijn ze al begonnen in Noord-Holland en Marc-Robin Visscher ging mee op pad met kinderen van basisschool Augustinus in Landsmeer.

De slootjesdagen zijn weer begonnen. Op 120 plaatsen in het land wordt de komende dagen het slootwater onderzocht en iedereen kan meedoen. Vandaag zijn ze al begonnen in Noord-Holland en Marc-Robin Visscher ging mee op pad met kinderen van basisschool Augustinus in Landsmeer.

We hoorden het vroeger misschien maar al te vaak. De mensen in de middeleeuwen leefden echt vies. Varkens zouden door de de straten lopen. Mensen kieperden de inhoud van hun toiletpot zo maar voor hun voordeur. Alles stonk er. Niet moeilijk dat er zo veel mensen getroffen werden door de pest.

Maar historici weten tegenwoordig dat de waarheid stukken genuanceerder ligt. Het promotie-onderzoek van historica Janna Coomans (Universiteit Amsterdam) doet daarbij een mooie duit in het zakje. Tijdens haar studie dook ze in de historische archieven van laat-middeleeuwse steden zoals Leiden, Deventer, en Gent. En het beeld dat ze daaruit reconstrueerde is letterlijk heel wat properder dan we maar al te vaak van middeleeuwse steden hebben.

We hoorden het vroeger misschien maar al te vaak. De mensen in de middeleeuwen leefden echt vies. Varkens zouden door de de straten lopen. Mensen kieperden de inhoud van hun toiletpot zo maar voor hun voordeur. Alles stonk er. Niet moeilijk dat er zo veel mensen getroffen werden door de pest.

Maar historici weten tegenwoordig dat de waarheid stukken genuanceerder ligt. Het promotie-onderzoek van historica Janna Coomans (Universiteit Amsterdam) doet daarbij een mooie duit in het zakje. Tijdens haar studie dook ze in de historische archieven van laat-middeleeuwse steden zoals Leiden, Deventer, en Gent. En het beeld dat ze daaruit reconstrueerde is letterlijk heel wat properder dan we maar al te vaak van middeleeuwse steden hebben.

Kerngezonde koralen, gigantische pissebedden en gevleugelde zeeslakjes. De afgelopen maanden hebben we u in Nieuws en Co op de hoogte gehouden van de zogeheten NICO-expeditie.

Maandenlang was onderzoeksschip de Pelagia van huis. Het voer langs de Azoren, de oceaan over naar de Cariben en weer terug. Vanmiddag arriveerde het schip in Amsterdam en de onderzoekers hebben nieuws over onze Noordzee.

In de studio is aangeschoven Auke-Florian Hiemstra. We kennen hem als de bioloog van Naturalis die alles van inktvissen weet. Hij is de afgelopen twee weken meegevaren op het onderzoekschip van het NIOZ en heeft allerlei bizarre beestjes meegenomen naar de studio.

Kerngezonde koralen, gigantische pissebedden en gevleugelde zeeslakjes. De afgelopen maanden hebben we u in Nieuws en Co op de hoogte gehouden van de zogeheten NICO-expeditie.

Maandenlang was onderzoeksschip de Pelagia van huis. Het voer langs de Azoren, de oceaan over naar de Cariben en weer terug. Vanmiddag arriveerde het schip in Amsterdam en de onderzoekers hebben nieuws over onze Noordzee.

In de studio is aangeschoven Auke-Florian Hiemstra. We kennen hem als de bioloog van Naturalis die alles van inktvissen weet. Hij is de afgelopen twee weken meegevaren op het onderzoekschip van het NIOZ en heeft allerlei bizarre beestjes meegenomen naar de studio.

De zoektocht van het kabinet naar de Nederlandse identiteit, de Brexit, de spanningen bij het Catalaanse referendum, Oost-Europese landen zoals Polen en Hongarije die naar hun veilige thuisland van de 19de eeuw verlangen. Het lijkt er sterk op dat er een nieuwe romantisch nationalistische golf in Europa aanwezig is. Voor cultuurhistorici is dat niet toevallig. Het Europa van de 19de eeuw is de bakermat van romantisch nationalisme, en het is een fenomeen dat onderhuids in de hoofden van velen is blijven steken.

Onder leiding van Joep Leerssen, hoogleraar Europese studies (Universiteit Amsterdam) begon daarom een tien jaar lang durend monsterproject: een grote encyclopedie, samengesteld door 350 onderzoekers, die het ontstaan van romantisch nationalisme in Europa in kaart bracht. We vragen aan Leerssen om die ontstaansgeschiedenis uit te leggen. Als bonus horen we van hem ook wat Downton Abbey met de Brexit te maken heeft.

De zoektocht van het kabinet naar de Nederlandse identiteit, de Brexit, de spanningen bij het Catalaanse referendum, Oost-Europese landen zoals Polen en Hongarije die naar hun veilige thuisland van de 19de eeuw verlangen. Het lijkt er sterk op dat er een nieuwe romantisch nationalistische golf in Europa aanwezig is. Voor cultuurhistorici is dat niet toevallig. Het Europa van de 19de eeuw is de bakermat van romantisch nationalisme, en het is een fenomeen dat onderhuids in de hoofden van velen is blijven steken.

Onder leiding van Joep Leerssen, hoogleraar Europese studies (Universiteit Amsterdam) begon daarom een tien jaar lang durend monsterproject: een grote encyclopedie, samengesteld door 350 onderzoekers, die het ontstaan van romantisch nationalisme in Europa in kaart bracht. We vragen aan Leerssen om die ontstaansgeschiedenis uit te leggen. Als bonus horen we van hem ook wat Downton Abbey met de Brexit te maken heeft.