Focus op Wetenschap

Wetenschappers hebben een nieuwe stap gezet richting het transplanteren van organen van varkens naar mensen. In het dna van varkens zitten namelijk virussen die gevaarlijk zijn voor ons en onderzoekers zijn er nu in geslaagd om die virussen uit te schakelen. Wij praten erover met Jeantine Lunshof. Zij is filosoof ethicus aan de Rijksuniversiteit Groningen en werkzaam aan de Harvard medical school. En het waren háár collega's die het onderzoek publiceerden in het vakblad Science.

Even een kwisje: Ik heb hier vier stellingen. Een daarvan is waar, de andere drie zijn onzin:-Door te luisteren naar klassieke muziek leren kinderen beter redeneren -We gebruiken onze hersenen 24 uur per dag -Kinderen worden druk van het eten van suiker -We gebruiken maar 10% van onze hersenen Daar mag u even over nadenken, dan hoort u straks welke stelling klopt van deze vier. Er zijn veel van dit soort beweringen over hoe onze hersenen werken, en veel van deze aannames zijn niet waar. Hersenwetenschapper en wetenschapsjournalist Meike Grol noemt het "neuromythes". Vandaag verschijnt in het blad Frontiers of Psychology een artikel over de hardnekkigheid waarmee deze neuromythes de ronde doen.

Vandaag gaan we naar Antarctica, naar het gebied in het Noordwesten van het continent waar ijsplaat Larsen C ligt. Ongeveer een maand geleden brak er een enorm stuk af ter grootte van de provincies Drenthe en Overijssel bij elkaar. Wetenschappers willen weten wat voor effect dat heeft op het ecosysteem, ook omdat er rond Antarctica visserij plaatsvindt. Lara Rense spreekt met Anton van de Putte, expert op het gebied antarctische biodiversiteit aan het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen.

We gaan naar de paraffine op de Noord-Hollandse stranden. U heeft het misschien wel gehoord: er is daar zo'n vijftig kilometer strand vervuild en Rijkswaterstaat is bezig met een grote opruimactie. Nu de paraffine op het strand ligt hebben strandgangers en hondenbezitters er last van, maar wat betekent het lozen van paraffine voor het zeeleven? En waarom lozen schepen die paraffine eigenlijk? Wij praten erover met Tinka Murk, hoogleraar ecologie van mariene dieren aan de Wageningen Universiteit.

Vogels zijn net zo intelligent als bijvoorbeeld apen. Dat stelt Carel ten Cate, hoogleraar gedragsbiologie aan de Universiteit Leiden. Onlangs verscheen het boek 'Avian Cognition', over inzichten in slim vogelgedrag die wetenschappers de laatste jaren hebben verzameld.

250.000 euro subsidie heeft hij gekregen, onderzoeker Bas Overvelde. Hij werkt aan zogenaamde 'zachte robots' en met het geld kan hij een extra medewerker aannemen. En wat gaan ze dan doen? Ze gaan een hart maken. Een heel nieuw type kunsthart. Marc-Robin Visscher zocht hem op in zijn lab in Amsterdam.

De Amsterdam Pride is volop aan de gang. Dat levert veel aandacht op voor homoseksualiteit. Maar aandacht betekent niet automatisch dat daardoor de acceptatie van lesbische vrouwen, homomannen, biseksuelen en transgenders toeneemt. Hanneke Felten is onderzoeker bij Movisie en ze verdiepte zich in de manieren waarop geprobeerd wordt de acceptatie te vergroten. Soms kunnen methodes zelfs negatieve effecten hebben.

Er is nieuws over beerdiertjes. Dat zijn kleine beestjes die overal in de natuur rondkruipen en dan vooral in water en vochtige omgevingen. Ze kunnen bijzondere trucs met hun lichaam uithalen: ze overleven ruimtereizen, ze kunnen tegen temperaturen rond het absolute nulpunt en ze weerstaan enorme druk. Via nieuw onderzoek naar het DNA van beerdiertjes begrijpen we iets beter hoe deze microben dat klaarspelen. En dat inspireert ook farmaceuten, weet Jasper Buikx. Hij is microbioloog bij Artis Micropia en bestudeerde het onderzoek.

Dijken, wij kunnen in Nederland niet zonder. En ja, ze zijn duur en ze vragen om onderhoud, maar het geld dat we in dijken stoppen verdienen we ruimschoots terug door de schade die ze voorkomen. Voor het eerst hebben wetenschappers nu wereldwijd in kaart gebracht in welke andere gebieden de baten van dijken ook opwegen tegen de kosten ervan. Dat deden ze onder meer met het oog op het veranderende klimaat. Het onderzoek verscheen zojuist in het vakblad Nature Climate Change en wij praten erover met Philip Ward. Hij is programmaleider mondiale water- en klimaatrisico's aan de Vrije Universiteit Amsterdam en hij leidde het onderzoek.

Een dagje strand in de zomer, wie doet het niet. In Nederland, of in het buitenland... Maar als je met je billen op een breed zandstrand ligt realiseer je je misschien niet dat dat zand gewoon schaars is. Zand is een grondstof die erg in trek is. Voor het bouwen van huizen, maar ook om de kust mee te beschermen. Kan het opraken? Kustonderzoeker Matthieu de Schipper van de TU in Delft houdt ons strand strak in de gaten.