Focus op Wetenschap

Tune WetenschapHij heet officieel het Flex rey-lab. Het is een scanner waarmee voorwerpen in 3d bekeken kunnen worden. Je kijkt als het ware in een voorwerp. Bij mensen worden ook wel eens met röntgenstralen scans gemaakt maar deze 3 dimensionale scan kan meer. Theo Verbruggen kon het apparaat bekijken...Dalet: ct scannerEW: Ja op het science parkLW: dat het een octopus isLengte: 5.22Vanaf het centrum Wiskunde en Informatica op het SciencePark in Amsterdam.

Vrouwen met gynaecologische kanker - dat is bijvoorbeeld kanker in de baarmoederhals, de vagina, of de eierstok - ervaren vaak seksuele problemen als gevolg van hun ziekte en de behandeling daarvan. Maar voor die seksuele problemen is in het behandeltraject vaak weinig aandacht. Rinske Bakker - GZ-psycholoog in opleiding - ontwikkelde daarom een training voor verpleegkundigen, zodat zij deze vrouwen kunnen coachen. Ze promoveerde deze week op haar onderzoek aan het Leids Universitair Medisch Centrum.

Amerikaanse wetenschappers hebben bij gesteriliseerde muizen eierstokweefsel geïmplanteerd dat ze met een 3D-printer maakten. En vervolgens kregen de muizen gezond nageslacht. Lara Rense praat erover met Sjoerd Repping, hoogleraar voortplantingsgeneeskunde bij het Amsterdam Medisch Centrum.

Door archeologisch onderzoek leren we steeds meer over onze evolutionaire stamboom. Vorige week bijvoorbeeld nog hadden we het over de oermens Homo Naledi. Wetenschappers vonden onder meer een bijna complete schedel van die soort. Maar wat hebben we aan botfragmenten die zó klein zijn dat je niets uit hun vorm kunt afleiden? En die geen DNA meer bevatten dat je kunt analyseren? Dan kunnen we er sinds kort tóch achter komen van welke soort het bot was. Archeologisch bioloog Frido Welker ontwikkelde namelijk een methode om via de eiwitten in botfragmenten te achterhalen wie de eigenaar was. Hij promoveert donderdag aan de Universiteit Leiden en voerde zijn onderzoek uit bij het Max Planck instituut in Duitsland.

In Congo is weer ebola opgedoken. U weet het misschien nog wel, dat is het virus dat in 2014 een enorme uitbraak veroorzaakte in West-Afrika. Het is zeer besmettelijk, kan bloedingen veroorzaken en kan afhankelijk van het type virus tot 90 procent van de geïnfecteerden doden.Gisteren maakte de Wereldgezondheidsorganisatie - de WHO - bekend dat daar nu twee nieuwe gevallen van ebola zijn vastgesteld en de WHO houdt 125 mensen in de gaten. Bestaat er kans op een nieuwe grootschalige uitbraak? Wij praten erover met Marion Koopmans, hoogleraar virologie aan het Erasmus MC.

Er wordt al lang over gedebatteerd, CO2 uitstoot tegengaan door dit broeikasgas diep in de aarde op te bergen. Bijvoorbeeld in lege gas- of olie-velden. De meeste milieuwetenschappers zijn voor, en zien het als dé manier om echt klimaatdoelstellingen te kunnen halen. Maar dat gaat niet zonder slag of stoot.Ondertussen doen onderzoekers wederom een poging om het debat rondom CO2-opslag open te breken. Wij praten erover met Heleen de Coninck, wetenschapper klimaatonderzoek aan de Radboud Universiteit. Zij werkt mee aan een haalbaarheidsstudie voor de permanente opslag van het broeikasgas CO2 in lege olie- en gasvelden in de Noordzee.

Elk uur hardlopen zou 7 uur ‘levenswinst’ opleveren. Zo was deze week in verschillende artikelen te lezen. Maar is dat echt wel zo zwart-wit?De bron van dit verhaal was een Amerikaans onderzoek aan het Cooper Instituut – dat van de bekende Cooper-hardlooptest. Gegevens van meer dan 55.000 mensen waren naast elkaar gelegd. En daar kwam een aantal nieuwe dingen uit. Bijvoorbeeld dat ook sporadisch hardlopen al winst oplevert – en zelfs als je rookt, drinkt of te dik bent. Van dagelijks vijf minuten hardlopen zou je al langer gaan leven.Het probleem is volgens Nienke Beintema, wetenschapsjournalist voor onder meer De Kennis van Nu en NRC Handelsblad, dat dit onderzoek een correlatie heeft aangetoond, en niet een oorzakelijk verband. Met andere woorden, er is aangetoond dat hardlopen samenhangt met langer leven – wie hardloopt, leeft gemiddeld langer dan wie niet hardloopt – en niet dat hardlopen dat langere leven veróórzaakt. Dat is een foute redenering die je heel vaak tegenkomt en die heel misleidend kan zijn.

Uit welke oermensen zijn wij ontstaan? En met welke andere mensachtigen bevolkten onze voorouders de aarde? Archeologen krijgen daar steeds meer zicht op en komen vandaag met verrassend nieuws. In een grot in Zuid-Afrika vonden onderzoekers 131 nieuwe fossielen van de Homo naledi. Die soort werd in 2015 voor het eerst beschreven en had een relatief klein brein. Tegelijkertijd dateerden de onderzoekers naledi-botten die ze eerder vonden. Ze concluderen dat de Homo naledi veel recenter leefde dan gedacht: tegelijk met de voorouders van de moderne mens. Wij praten erover met Fred Spoor, paleontoloog aan het University College London. Hij was niet bij het onderzoek betrokken, maar is er zeer goed in thuis.

Minister Bussemaker deelt vandaag 112,8 miljoen euro uit. Het gaat om de zogeheten zwaartekrachtsubsidies voor fundamenteel en internationaal toonaangevend onderzoek. De afdeling BioNanoscience van de TU Delft krijgt bijna 19 miljoen. Daarmee willen ze de komende tien jaar samen met andere universiteiten en onderzoeksinstituten een kunstmatige levende cel in elkaar zetten. Zo willen ze de geheimen van het leven ontrafelen. Verslaggever Maino Remmers zoekt coördinerend wetenschapper Marileen Dogterom op in haar lab.

Vandaag vieren we dat het vrede is en dat we in vrijheid kunnen leven. Aan het begin van de 20e eeuw stond de mensheid nog aan de vooravond van de twee grote wereldoorlogen die wij nu herdenken. Ook toen waren er al mensen die zich inzetten voor wereldvrede, waaronder de rijke staalmagnaat en filantroop Andrew Carnegie, die we onder meer kennen van de New Yorkse Carnegie Hall en het Vredespaleis in Den Haag. Hij wilde een Dinosauriër inzetten om de wereldvrede te bewaren. Over dit bijzondere verhaal praten we met wetenschapshistoricus Ilja Nieuwland, die volgende week aan de Rijksuniversiteit Groningen promoveert op zijn onderzoek naar dino 'Dippy'.