Focus op Wetenschap

Hoe verleggen wetenschappers de grenzen van onze kennis? En waar liggen die grenzen nu? Daarover gaat de tiendelige VPRO-serie the mind of the universe, die vanaf zondagavond om 21.05 te zien is op NPO2. Wij praten erover met eindredacteur Rob van Hattum. En wie alvast een voorproefje wil nemen kan terecht op www.themindoftheuniverse.org

Doe mee: Groot Nationaal Onderzoek naar pijn

Een Zwitsers dorpje onderzoekt of ze het terugtrekken van een nabij gelegen gletsjer kunnen stoppen. Dit doen ze door er kunstmatig gemaakte sneeuw op te spuiten. Een gesprek met wetenschapsjournalist Bennie Mols van De Kennis van Nu.

Slimme apparaten, robots en de CRISPR-techniek waarmee je heel precies dna kunt veranderen: u hoorde het allemaal al in Nieuws en Co. Maar denkt u weleens na over de ethische en juridische gevolgen van zulke technologieën? De Europese Unie trekt zo'n 4 miljoen euro uit voor onderzoek daarnaar. Wij spreken erover met Philip Brey. Hij is hoogleraar filosofie van de techniek aan de Universiteit Twente en hij leidt het zogeheten SIENNA-project.

De resultaten van wetenschappelijk onderzoek moeten voor iedereen toegankelijk zijn, zeker als het onderzoek met publiek geld is betaald. Dat is het idee achter Open Acces, een beweging waar wetenschappers, universiteiten en overheid zich hard voor maken. Maar de weg daar naartoe is een ware strijd. Vandaag maakte de VSNU - de vereniging van universiteiten - bekend dat onderhandelingen met de prestigieuze Oxford University Press zijn stukgelopen. De Nederlandse universiteiten nemen per 1 mei geen vakbladen meer af. Wat betekent dat in de praktijk? Daarover praten wij met VSNU-voorzitter Karl Dittrich.

Virtueel voelen met haptische apparaatjes

Er breken spannende tijden aan voor de archeologie. Botten zijn al lang niet meer de enige dragers van de verhalen uit het verleden: dna-analyses worden steeds belangrijker. Deze week melden wetenschappers in het vakblad Science dat ze in meerdere grotten sporen van Neanderthalers vonden. En dan bedoelen ze geen werktuigen of schedels, maar dna-snippers in de bodem. Wij praten over de vondsten en over een vakgebied in de dop met Wil Roebroeks. Hij is hoogleraar archeologie aan de Universiteit Leiden en kent het onderzoek goed.

Heeft u zich weleens afgevraagd hoe geslachtsorganen zich gedurende de evolutie ontwikkelden? Of hoe het bijvoorbeeld komt dat tussen diersoorten een gigantische variatie bestaat in de vorm van de edele delen? Van kurkentrekkers tot weerhaken en uitklapbare buizenstelsels... Steeds meer wetenschappers bestuderen de evolutie van geslachtsorganen en onlangs presenteerden Amerikanen een wel heel bijzonder onderzoek naar de genitaliën van dolfijnen. Wij praten erover met Menno Schilthuizen, evolutiebioloog bij Naturalis en auteur van het boek 'Darwins Peepshow'.

Kunstmatige baarmoeder geeft de allerkleinsten meer kans

Wetenschappers van de Universiteit Utrecht hebben in Winterswijk een fossiel gevonden van een kever die zo'n 245 miljoen jaar geleden leefde. Daarmee is het het oudste Nederlandse keverfossiel tot nu toe. Het beestje leefde in een bijzondere periode, vlak na een enorme massasterfte. Zo'n 90 procent van al het leven op aarde verdween door grote veranderingen in het klimaat, waarschijnlijk als gevolg van vulkaanactiviteit.Bestaan er parallellen met de opwarmende aarde zoals wij die vandaag de dag kennen? Wij vragen het aan Lucas Lourens, hoogleraar paleo-klimatologie aan de Universiteit Utrecht.