Focus op Wetenschap

De helft van de mensen met een psychotische aandoening heeft ook andere medische klachten. Denk aan verhoogde bloeddruk of diabetes. Behandelaars zijn zich vaak niet bewust van het hogere risico dat psychotische patiënten lopen. En dat kan gevaarlijk zijn. Die conclusie trekt psycholoog Jojanneke Bruins die meer dan 1200 patiënten langdurig volgde. Haar onderzoek is sinds vanochtend te lezen in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Clinical Psychiatry en ze vertelt erover in Nieuws en Co.

Nederland doet mee aan de missie in Mali. Defensie vervoert daarom regelmatig spullen, en bij die spullen zaten deze week ook een aantal experimentele installaties van beeldend kunstenaar Ap Verheggen. Zijn installaties halen met zonne-energie water uit de woestijnlucht. Hij werd uitgenodigd door generaal Middendorp om zijn apparaten te testen in het extreme klimaat van de Sahara.

Dat sociaal gedrag niet alleen voorkomt bij mensen maar ook bij dieren wisten we al. Zo is bekend dat dolfijnen maar ook mieren elkaar helpen in levensbedreigende situaties. Wat we alleen niet wisten is dat dit gedrag ook voorkomt bij vogels. Nederlandse onderzoekers hebben dit gedrag ontdekt op een eilandje in de Seychellen tijdens hun onderzoek naar de Seychellenzanger. We praten erover met een van de onderzoekers, Martijn Hammers, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen.

De rijst-rassen die wij eten hebben maar een paar genetische veranderingen nodig om in onkruidrijst te veranderen. Dat blijkt uit onderzoek dat het vakblad Nature Genetics deze week publiceert. Op plantages concurreert die onkruidrijst met de eetbare rijst. Wat betekent dat voor de wereldvoedselvoorziening? Wij spraken erover met Lammert Bastiaans, universitair hoofddocent onkruid-ecologie aan de Wageningen Universiteit.

Radiotelescopen over de hele wereld zijn gericht op het zwarte gat middenin onze Melkweg. Wetenschappers willen namelijk een foto maken van de rand van dat zwarte gat. Twee weken geleden spraken we al over dit project met de bedenker ervan: Heino Falcke, hoogleraar radiosterrenkunde en astrodeeltjesfysica aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Inmiddels is het meten begonnen en bellen we opnieuw met Heino Falcke. Hij zit in Spanje, op de berg Pico Veleta. Daar staat namelijk één van de telescopen waarmee de sterrenkundigen naar het zwarte gat turen. Bij toeval zagen ze ook hoe een klein zwart gat een radioflits uitspuwde. Heino Falcke bericht ook op Twitter over de voortgang, zie @hfalcke

In 1982 was het nummer 'Eye of the tiger' van Survivor een echte hit. Nog steeds eigenlijk! En dat terwijl het intro maar liefst 49 seconden duurt. Zulke lange intro's zijn nu bijna niet meer denkbaar. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat intro's van popmuziek zelfs 78% korter zijn geworden sinds de jaren '80. Haken we sneller af bij een lange intro doordat we nu meer controle hebben over de muziek die we luisteren? We praten over dit onderzoek en het gebruik van intro's met muziekwetenschapper Ashley Burgoyne van de Universiteit van Amsterdam.

Als bewoners in een wijk veel rolluiken hebben, daalt dan het aantal inbraken? En: doen de buren er dan goed aan ook een rolluik te nemen? Over die vraag buigen vandaag en morgen de 120 beste econometrie-studenten zich op het WK Econometrie in Amsterdam. Studenten van 30 universiteiten doen er aan mee. We praten erover met deelnemende studenten en de organisatie.

Amerikaanse wetenschappers hebben een kunstmatig blad gemaakt dat op een duurzame manier kunstmest produceert. En dat is goed nieuws voor met name kleinschalige landbouw. Wetenschapsjournalist Bennie Mols van De Kennis van Nu.

Het getal nul bestaat nog niet zo lang. Het begrip kwam vanuit Azië via de Arabische wereld overwaaien naar Europa. Het opende een compleet nieuw perspectief op rekenen en logica. Gisteren startte in New Delhi, India, een congres geheel gewijd aan het getal 0. Een multidisciplinair wetenschappelijk team werkt samen in de zoektocht naar de oorsprong van 0 en het idee van 'Het Niets'. We praten erover met Peter Gobets, bedenker van dit project en projectcoördinator Annette van der Hoek, zij is Indoloog en op dit moment zit zij in India.

Wat zijn signalen bij jongeren die zelfmoordgedachten hebben? En hoe kom je met ze in contact? Zo’n tien procent van de jongeren onder de twintig worstelt met zelfmoordgedachten. Docenten maken deze jongeren dagelijks mee een kunnen dus helpen om ze op de radar te krijgen. Onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam ontwikkelden een gratis online training die handvatten biedt om suïcidaliteit bij jongeren te signaleren en te voorkomen. Wij spraken erover met Hans Koot, emeritus hoogleraar ontwikkelingspsychologie aan de VU en een van de makers van de cursus. Én met Margreet van der Veen, studentendecaan aan de Hogeschool Van Hall Larenstein in Velp. Zij spreekt geregeld met studenten die met zelfmoordgedachten kampen en ze volgde de online training.