Focus op Wetenschap

De gletsjers op Groenland zijn niet meer te redden. Uit nieuw onderzoek van de Universiteit Utrecht blijkt dat ze al twintig jaar geleden over een kantelpunt tuimelden. Daardoor zullen ze alleen nog maar verder smelten. Zorgelijk, want het smeltwater van Groenland veroorzaakt momenteel een derde van de wereldwijde zeespiegelstijging. Wij spraken erover met Michiel van den Broeke, hoogleraar polaire meteorologie en mede-auteur van het artikel in Nature Communications.

In de afgelopen week was er maar liefst drie keer nieuws over dinosauriërs: Voetafdrukken zo groot als een mens werden ontdekt in Australië; de dinostamboom blijkt anders in elkaar te zitten dan altijd werd gedacht; en waarschijnlijk waren er tóch geen verschillen tussen mannetjes- en vrouwtjesdino’s.Nienke Beintema, wetenschapsjournalist voor onder meer De Kennis van Nu en NRC Handelsblad, dook voor ons in de dinowetenschap.

Wie voor de klas staat en scholieren een taal leert, moet niet alleen aandacht besteden aan de juiste spelling, de regels van de grammatica en het vergroten van de woordenschat. Docenten moeten leerlingen ook 'taalbewustzijn' bijbrengen: inzicht in hoe taal werkt, wat het effect ervan is en hoe je ermee kan spelen. Dat vindt Sebastiaan Dönzelmann, docent en onderzoeker vakdidactiek voor de moderne vreemde talen aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Daarom heeft Dönzelmann samen met collega's een internationaal congres georganiseerd over hoe metaforen en verhaaltechnieken het onderwijs kunnen verbeteren. Dat congres is vandaag begonnen.

De humanitaire ramp die zich op dit moment voltrekt kent veel oorzaken, klimaatverandering is er een van. Het klimaat verandert. Op sommige plekken is het al grimmig, en wordt het nog grimmiger, zeker in Afrika. Marten Scheffer is hoogleraar Ecologie en Waterkwaliteit aan de Wageningen Universiteit en vertelt erover in de uitzending.

Stukje bij beetje begrijpen we steeds beter hoe psychiatrische stoornissen ontstaan. Momenteel richten wetenschappers zich onder meer op de neuroinflammatietheorie: het idee dat ontstekingsreacties in de hersenen een rol spelen bij psychiatrische stoornissen. Wij spraken erover met psychiater-onderzoeker Benno Haarman van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Hij promoveerde onlangs cum laude op zijn onderzoek aan de hersenen van mensen met een bipolaire stoornis.

De Gezondheidsraad vindt dat er embryo's mogen worden gekweekt voor onderzoek. Wetenschappers kunnen dan erfelijke ziektes uit die embryo's halen. De raad adviseert de regering om de Embryowet aan te passen.In het laboratorium van het AMC in Amsterdam doet Sjoerd Repping onderzoek naar embryo's. Repping is hoogleraar Humane voortplantingsbiologie. Mocht het advies van de Gezondheidsraad officieel beleid worden, dan betekent dat: nieuwe onderzoeksmogelijkheden voor hem. Verslaggever Karin Alberts zocht Repping op in zijn laboratorium.Maar voordat de wet aangepast wordt, moet de politiek er iets over zeggen. Politiek verslaggever Lars Geerts ging op zoek naar de standpunten van de verschillende partijen.

De vrouwelijke voortplantingsorganen op een lab-op-een-chip. Dit apparaatje is echt een technologisch hoogstandje. Het vrouwelijke voortplantingsstelsel werd met menselijk weefsel nagebouwd door wetenschappers uit Chicago.Vagina, eierstokken, eileiders, de baarmoeder en de baarmoederhals, ja zelfs de lever. De zogenaamde EVATAR mag dan in je hand passen, er is geen enkel belangrijk vrouwelijk voortplantingsorgaan dat niet in het apparaat gemodelleerd werd.Lees en kijk voor meer info hier

Met een tumor in je hersenen, heb je dubbele problemen. Je hebt kanker. Maar je hebt die ziekte in het orgaan waarmee je moet verwerken dat je ziek bent. Bij de behandeling moet de arts de kwaliteit van leven van de patiënt nauwlettend in de gaten houden. Maar door wie laat hij -of zij- zich leiden: Gaat hij voor zijn medisch oordeel af op wat de patiënt zegt, of kan hij of zij beter luisteren naar de partner of de naaste familie? Jaap Reijneveld is neuroloog bij het VUmc Hersentumorcentrum Amsterdam gaat dit dilemma onderzoeken. De man van Annemie Beuhmer overleed aan zijn hersentumor. Zij vertelt welke impact dit had.

De Amerikaanse regering laat mogelijk een experiment toe waarbij sulfaat-deeltjes de atmosfeer in worden gestuurd. Door in te grijpen in de natuur zouden we de opwarming van de aarde tegen kunnen gaan, is de redenering. Critici zeggen dat er enorme risico’s zitten aan dit zogenoemde geo-engineering, maar president Trump lijkt nu echt vaart te willen zetten achter deze techniek. Wij praten erover met buitenlandredacteur Jet Mok en met hoogleraar milieusysteemanalyse Rik Leemans van de Wageningen Universiteit.

In Leiden zijn 38 mini-slootjes gegraven waarin wetenschappers de effecten van kunstmest en bestrijdingsmiddelen onderzoeken op het leven in de sloot. Een levend openlucht-laboratorium is het, waarin studenten en onderzoekers naar hartenlust kunnen experimenteren. Marc-Robin Visscher trok z'n laarzen aan en ging kijken