Focus op Wetenschap

Een grote bedreiging van de biodiversiteit zijn wegen. Want die fragmenteren het landschap en dus de ecosystemen. Wereldwijd zijn er ondertussen zo’n 600.000 stukjes. Een internationaal team van wetenschappers maakte een wereldkaart en publiceerde die in het wetenschappelijke tijdschrift Science. Hans ter Steege, onderzoeker van de bomendiversiteit in het Amazonegebied en verbonden aan Naturalis en de Vrije Universiteit Amsterdam vertelt in Nieuws en Co over de gevolgen van deze fragmentatie voor de biodiversiteit in het Amazonegebied en hier, in Nederland zelf. Bekijk de kaart hier

In het onderzoeksinstituut Naturalis bestudeert hoogleraar Etnobotanie Tinde van Andel een zeer bijzondere verzameling herbaria. Dat zijn collecties op papier gedroogde planten die vroeger voor wetenschappelijk onderzoek gebruikt werden. En deze supergrote verzameling uit Naturalis is eeuwen oud en soms nauwelijks bekeken. Nieuws en Co ging op bezoek.Lees hier meer over de bijzondere verhalen uit de Naturalis collectie.

Volgens hoogleraar wetenschappelijke antropologie Amade M'Charek mag je mensen wetenschappelijk al lang niet meer in raciale groepen verdelen. Toch gebeurt het in de maatschappij nog vaak. Zelfs de wetgeving en het openbaar ministerie doen er aan mee. Hoe komt dat en wat zijn de gevaren? Nieuws en Co sprak met de antropologe.

We vonden bouwstenen voor leven op komeet 67 P, we detecteerden zwaartekrachtgolven die ons een gloednieuw venster op het heelal bieden, en we kregen een sloot aan nauwkeurige meetgegevens over de sterren in onze Melkweg. Kortom, 2016 was een interessant jaar voor de ruimtevaart. Nieuws en Co praat met ESA-missieleider Fred Jansen over afgelopen jaar en de toekomst.

Een mysterieus virus dook plots op in Zuid-Amerka en bleek te zorgen voor hersenafwijkingen bij net geboren baby’s: Zika. Een zwangere vrouw die een zika-infectie doormaakt, loopt kans een baby te krijgen met micro-encefalie: een te kleine schedel en te kleine hersenen. Een uitdaging voor de wetenschap. Marion Koopmans is hoogleraar virologie aan het Erasmus MC.

De eerste baby met drie genetische ouders, een fout stuk DNA in longkankerpatiënten kapot knippen met de CRISPR-techniek, en zaad- en eicellen maken uit huidcellen. Het gebeurde allemaal dit jaar. Spectaculair, maar vinden we het ook ethisch verantwoord? En wat kunnen we in 2017 aan controversiële laboratoriumvondsten verwachten? Ik praat erover met Annelien Bredenoord, associate professor medische ethiek bij het UMC Utrecht en Eerste Kamerlid voor D66.

Maak je eigen medicijnen. Met zonlicht. Timothy Noel en zijn team van de TU Eindhoven ontwikkelden een apparaatje waarmee dat kan.

In publieke debatten over veiligheid en migratie – zoals het debat over etnisch profileren – is een schreeuwende behoefte aan nuance, kennis en feiten. Dat stelt hoogleraar rechtssociologie Maartje van der Woude in de oratie die ze afgelopen vrijdag uitsprak aan de Universiteit Leiden. Zij pleit voor een lange adem en tegen one-liners die een valse, versimpelde werkelijkheid schetsen.

Ze zouden de gedwongen prostitutie terug kunnen dringen, eenzaamheid verdrijven en groentjes de mogelijkheid geven om ervaring op te doen: seksrobots. Vandaag en morgen vindt in Engeland een internationaal congres plaats over liefde en seks met robots. Wij spreken erover met Lambèr Royakkers, universitair hoofddocent ethiek van de techniek aan de Technische Universiteit Eindhoven. Hij vreest voor onze sociale vaardigheden.

Dopingzondaars kennen we volop, in de topsport. Denk bijvoorbeeld aan Maria Sharapova en Lance Armstrong. Jongeren die aan het begin van een topsportcarrière staan, zijn vaak nog niet in aanraking gekomen met doping. Maar hoe hou je ze schoon? Dat onderzoekt de dopingautoriteit samen met de Radboud Universiteit Nijmegen. Wij spraken erover met psychologisch onderzoeker Tirza van Noorden van de Radboud Universiteit.Wie aan het onderzoek mee wil doen kan zich aanmelden via www.dopingautoriteit.nl/onderzoek