Focus op Wetenschap

Onze hersenen zijn voortdurend in verandering. Uit recent Leids onderzoek blijkt dat bijvoorbeeld zwangerschap de hersenen van de aanstaande moeder verandert. En Amerikaanse onderzoekers melden dat hersenen zo lang in ontwikkeling zijn, dat ze betwijfelen of je ooit wel van een ‘volwassen brein’ kunt spreken. Aan de Universiteit van Amsterdam doet Paul Lucassen onderzoek naar de plasticiteit van het volwassen brein.

Een internationaal team van natuurkundigen heeft het eerste bewijs gevonden dat het universum eigenlijk een soort hologram is. Zij beschreven dat opmerkelijke resultaat deze week in het vakblad Physical Review Letters. Wij spreken met George van Hal, wetenschapsjournalist en redacteur bij populairwetenschappelijk tijdschrift New Scientist, om dit geestverruimende onderzoek toe te lichten.

Boos worden op een collega omdat je hem hoort ademen. Of beginnen te koken van woede als iemand in de bioscoop een zakje chips opentrekt. Het gebeurt mensen met misofonie, oftewel: geluidshaat. Britse wetenschappers legden mensen met misofonie in de MRI-scanner en zagen dat zij geluiden anders verwerken dan mensen zonder misofonie. Wij praten erover met Damiaan Denys, afdelingshoofd psychiatrie van het AMC Amsterdam én de psychiater die misofonie als psychiatrische aandoening heeft ontdekt.

Codes kraken, lastige berekeningen supersnel uitvoeren... kwantumcomputers moeten het straks allemaal kunnen. Tenminste, dat is de belofte. Het vakblad Science Advances publiceert deze week voor het eerst een bouwplan voor zo'n computer - van de hand van een onderzoeksgroep waarbij ook Google betrokken is.Julia Cramer vertelt in Nieuws en Co over de voortgang van het onderzoek naar de verschillende onderdelen die nodig zijn in zo'n computer. Zij is gepromoveerd op kwantumberekeningen in diamant bij QuTech. Dat is het kwantuminstituut van TNO en de TUDelft, waar ook toponderzoeker Leo Kouwenhoven werkt.

De handel in exotische diersoorten is net zo lucratief als de handel in harddrugs. Met dat verschil dat de pakkans kleiner is en de straffen lager zijn. Gelukkig worden ook successen geboekt in de opsporing van handelaren. Door de inzet van onderzoeksjournalisten van de BBC werd deze week in Ivoorkust een crimineel netwerk opgerold dat handelde in babychimpansees. Ook de organisatie Wildlife Justice maakt jacht op handelaren en stropers. Met recherchewerk sporen ze handelsnetwerken op. En met diplomatie proberen ze de criminelen veroordeeld te krijgen. Dat vereist een lange adem, maar levert wel succes. Zo ligt de ooit florerende handel in dieren en dieronderdelen in een dorp in Vietnam nu op zijn gat. In de studio Pieter Mohr, directeur strategische allianties van Wildlife Justice Commission. Hij vertelt over de bijzondere aanpak van deze relatief nieuwe organisatie. Morgenavond bij De Kennis van Nu meer over de illegale handel die wilde dieren bedreigt op NPO 2 om 19.20

Voor de eerste keer hebben wetenschappers koeienembryo's genetisch zo aangepast dat ze minder vatbaar zijn voor tuberculose. Daarvoor gebruikten ze een nieuwe methode - de CRISPR-techniek - waarmee DNA nauwkeuriger dan voorheen kan worden veranderd. Het onderzoek is vandaag gepubliceerd op de bio-medische website Genome Biology. Bernard Roelen van de Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht doet onderzoek naar de ontwikkeling van eicellen, vroege embryo’s en stamcellen. Hij vertelt wat deze onderzoekers hebben gedaan en of deze ontwikkeling ervoor kan zorgen dat we in de toekomst minder antibiotica nodig hebben.

Een goede relatie tussen overheid en burgers is het investeren waard. Daarmee kun je voorkomen dat rellen escaleren. Gedragswetenschapper Otto Adang vind dat de overheid beter moet onderzoeken welke spanningen er zijn in de samenleving. Je kunt dan vat krijgen op onvrede bij bevolkingsgroepen en in wijken. En daarmee escalatie van rellen voorkomen. Adang is hoogleraar Veiligheid en collectief gedrag aan de Rijksuniversiteit Groningen en sprak vorige week zijn oratie uit. Hij vertelt over het onderzoek dat hij wil gaan doen. De titel van zijn oratie is: ‘Over verontwaardiging en verzoening: een relationeel perspectief op veiligheid’

Als we volledig willen overstappen op duurzame energie, dan moeten we nadenken over de opslag van groene stroom en moeten we ook af van diesel-aggregaten. Die aggregaten staan vaak bij evenementen en op bouwplaatsen, maar ze maken een hoop lawaai en blazen vervuilende stoffen de lucht in. Afgelopen vrijdag was bij de opening van Thialf een zogenoemde "groene accu" aanwezig, geplaatst door startup Greenbattery. Is de accu inderdaad klaar om het stokje van het aggregaat over te nemen? En hoe ontwikkelt de batterijwetenschap zich? Daarover praten we met Han Huiskamp van Greenbattery en Erik Kelder, accuexpert van de TU Delft.

Onderzoekers van het Amerikaanse MIT willen scheepsladingen genetisch gemodificeerde muizen loslaten op de Amerikaanse eilanden Martha’s Vineyard en Nantucket. Het doel is de ziekte van lyme terugdringen. Of het echt zo ver komt beslissen de eilandbewoners.Jeantine Lunshof onderzoekt hoe de lokale bevolking tot een beslissing komt. Ze is filosoof ethicus aan de Rijksuniversiteit Groningen en werkzaam aan de Harvard medical school en we spreken haar vanuit Boston.

Wie met HIV is besmet heeft niet alleen last van het virus en bijbehorend stigma, maar krijgt ook vaker te maken met ouderdomsziekten. Denk aan botontkalking, suikerziekte, kanker en hart- en vaatziekten. Dat komt niet alleen door een risicovolle leefstijl, maar ook door de schade die het virus en de medicijnen in het lichaam hebben aangericht.Dat concluderen onderzoekers van het Amsterdam Medisch Centrum en het Amsterdam Institute for Global Health and Development. Wij spreken erover met Judith Schouten, die morgen een deel van het onderzoek promoveert.