Focus op Wetenschap

Mensen die meer talen beheersen, hebben een flexibeler brein en zijn beter bestand tegen de gevolgen van Alzheimer, dat was al bekend. Nu blijkt hetzelfde te gelden voor mensen die meerdere dialecten beheersen. Bouwe van Straten van De Kennis van Nu:

i.NOS Redactie PortalChina heeft de grootste schotelvormige radiotelescoop ter wereld opgeleverd. De schotel van FAST - want zo heet hij - heeft een diameter van een halve kilometer en een oppervlak van zo’n 30 voetbalvelden. Wat gaat die fonkelnieuwe telescoop ons aan kennis opleveren? Daarover spraken wij met Ilse van Bemmel, astronoom bij JIVE, het Europese instituut dat samenwerking tussen radiotelescopen van over de hele wereld faciliteert.

Hoe moet het verder met de banaan? Want die wordt al jaren ernstig bedreigd door schimmels, en kwekers gebruiken veel gif bij de teelt. Wetenschappers van de Wageningen Universiteit denken nu dicht bij een oplossing te zijn. Bananen-expert Gert Kema is hoopvol dankzij hulp uit onverwachte hoek. Marc-Robin Visscher zocht hem op in zijn lab.

De afgelopen dertig jaar is het aantal nieuwe gevallen van de eetstoornis boulimia sterk gedaald, terwijl het aantal nieuwe gevallen van anorexia min of meer gelijk bleef. Wij praten erover met Frédérique Smink, psychiater een promovenda aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Binnenkort gaan robots daadwerkelijk het zware en vuile werk voor ons opknappen. Niet alleen in fabrieken, maar ook op straat en in ons huishouden. Dat is tenminste de ambitie die Martijn Wisse wil waarmaken tijdens zijn hoogleraarschap Biorobotica. Morgen spreekt hij zijn oratie uit bij de Technische Universiteit in Delft en vandaag vertelt hij in Nieuws en Co over de relatie tussen de mens en de robot. Hoe kunnen ze elkaar beter leren begrijpen?

Een verhoogd risico op ratten, zika, malaria, overstromingen... Of klimaatopwarming er nu echt de oorzaak van zal is (zoals sommige media of studies beweren) is niet altijd duidelijk. Dat bracht ons op de vraag: hoe kun je als klimaatwetenschapper überhaupt onderzoeken of er iets in de toekomst zal gebeuren? Het weer voor de komende vier dagen voorspellen is vaak al zo’n moeilijk vraagstuk.

Hoogleraar Milieusysteemanalyse Rik Leemans staat aan het hoofd van de Environmental Systems Analysis group van de Universiteit Wageningen. Hij is ook zeven jaar voorzitter geweest van het prestigieuze Earth Systems Science Partnership, hét internationale onderzoeks- en adviesplatform over biodiversiteit en klimaatopwarming. Daarnaast was hij ook jaren lid van het Nobelprijswinnende VN-klimaatpanel (IPCC) dat de effecten van klimaatopwarming onderzoekt. We vermoeden kortom de juiste persoon gevonden te hebben.

Samen gooien we ieder jaar voor vier miljard euro aan eten weg. Een deel daarvan belandt in de afvalbak in onze eigen keuken. Maar ook bij de productie van ons eten vindt verspilling van grondstoffen plaats. Op de Wageningen Universiteit houdt een onderzoeksgroep zich bezig met het 'verduurzamen van voedselketens'. Toine Timmermans is hiervan de programmamanager. Hij vertelt hoe je minder grondstoffen kunt verspillen tijdens het productieproces van ons eten. Marc-Robin Visscher ging op bezoek bij een experimentele bakkerij in Papendrecht waar 'retourbrood', brood dat langer dan 24 uur in de winkel heeft gelegen, gebruikt wordt als grondstof voor koekjes.

Vijf seconden regel voor het oprapen van stukjes voedsel van de grond is onjuist

In Nederland pakken we drones aan met roofvogels, maar in Amerika hebben ze andere plannen: daar ontwikkelen ze een speciaal programma om het luchtruim tot 300 meter hoogte systematisch te scannen op drones. Een sleepnet voor in de lucht, noemen ze het. In eerste instantie bedoeld voor militaire toepassingen, maar de vraag is of het zich daar toe zal beperken. Bij ons aangeschoven is Bouwe van Straten, wetenschapsjournalist van De Kennis van Nu.

Iedereen heeft weleens moeite om in het donker de juiste weg te vinden. Of het sleutelgat van de voordeur. Maar mensen met een oogziekte hebben in het donker extra veel moeite om te zien. Dat blijkt uit onderzoek van Ronald Bierings, arts-onderzoeker aan de afdeling oogheelkunde van het Universitair Medisch Centrum in Groningen. Nu wil hij weten of het beter is om oogtests niet langer in het licht, maar in het donker uit te voeren.