Focus op Wetenschap

Steden hebben een grote aantrekkingskracht, maar zijn ook luidruchtig. Dieren hebben daar ook last van. Eerder bleek al dat koolmezen hoger gaan zingen en nu blijk uit nieuw onderzoek dat franjelipvleermuizen op echolocatie overschakelen wanneer ze hun prooi niet meer kunnen horen. Wij spraken erover met Wouter Halfwerk, evolutionair ecoloog aan de Vrije Universiteit Amsterdam en auteur van het artikel dat gisteren in Science verscheen.

Kun je terreur en radicalisering bestrijden met cultuur? In Italië krijgen alle achttienjarigen vanaf vandaag een budget van vijfhonderd euro dat ze via een speciale app kunnen besteden aan musea, theaters, boek enzovoorts. Premier Renzi wil terreur namelijk niet alleen bestrijden met politie en opsporingsdiensten, maar ook met Michelangelo en Verdi. Werkt dat? Wij praten erover met Stijn Sieckelinck, pedagoog en opvoedfilosoof aan de Universiteit Utrecht, die onderzoek deed naar radicaliserende jongeren.

Het is een topdag voor sterrenkundigen. In 2013 ging ruimtesonde Gaia de lucht in om de structuur van onze Melkweg in kaart te brengen. Vanmiddag werden in Spanje de eerste resultaten gepresenteerd. Sterrenkundigen springen erbovenop. Wij praten erover met Fred Jansen, leider van de ruimtemissie.

Je ontkomt er niet aan: hormoonverstorende stoffen. Ze zitten in babyflesjes, in conservenblikken, in cosmetica én ze verstoren de werking van je hormoonsysteem. Dat kan leiden tot kanker, een verstoorde ontwikkeling van de hersenen en misvormde geslachtsdelen. Waarom gebruiken we ze eigenlijk nog? Karin van den Boogaert praat erover met Martin van den Berg. Hij is hoogleraar toxicologie aan de Universiteit Utrecht en actief in het internationale wetenschappelijke debat over de regulering van hormoonverstorende stoffen.

Hoe praat je met jongeren over seks? Uit internationaal onderzoek blijkt dat veel jongeren ontevreden zijn over de voorlichting die ze op school krijgen. Die sluit niet aan bij hun behoeften, is te negatief en teveel gericht op stereotype heteroseksuele relaties. Hoe het beter kan vroegen wij aan Yuri Ohlrichs, consultant en seksuoloog bij Rutgers kenniscentrum seksualiteit.

Stel je voor dat een apparaatje op of net onder je huid je glucosespiegel continu in de gaten houdt. Dat het monitort of je een ontsteking ontwikkelt en hoe het met je hart gaat. Wereldwijd werken wetenschappers aan zogeheten biosensoren. Om de ontwikkeling daarvan een impuls te geven bedacht Menno Prins, hoogleraar moleculaire biosensoren aan de Technische Universiteit Eindhoven, een wedstrijd voor studententeams. Wij spreken hem tijdens de wedstrijd.

' Blade babe' Marlou van Rhijn goud pakte op de 200 meter-sprint. Van Rhijn wordt inmiddels gesponsord door Nike, Ernst and Young en BP en de paralympische sport zit de laatste jaren sowieso in de lift. De spelen in Londen trokken een recordaantal bezoekers en de opening van de paralympische spelen wordt morgen voor het eerst live op de Nederlandse televisie uitzonden.Is daarmee de emancipatie van de paralympische sporters voltooid? Marjet Derks, sporthistorica en leider van de onderzoeksgroep sportgeschiedenis aan de Radboud Universiteit, vindt dat er een grote slag is gemaakt, maar meent dat dit niet alleen maar voordelen heeft.

Hoe komt het toch dat sommige mensen altijd kalm blijven en anderen een kort lontje hebben? Psycholoog Marien Lievaart zocht het antwoord in het menselijk brein. Mensen die snel boos worden, lijken minder goed van hun fouten te leren, concludeert hij. Verslaggever Marc-Robin Visscher meldde zich als proefkonijn.

Sinds 1980 zijn er in Nederland 41 mensen tot een levenslange gevangenisstraf veroordeeld. En in Nederland betekent levenslang ook bijna altijd dat je tot en met je dood in de gevangenis blijft. Inhumaan, oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Vanavond debatteert de kamer met staatssecretaris Dijkhoff over een hervorming van het beleid rond levenslange detentie en wij spreken erover met Marieke Liem, criminoloog aan de Universiteit Leiden en lid van Forum Levenslang en met onze Haagse verslaggever Wilma Borgman.

Onafgebroken trekt er een reeks van demonstraties aan ons voorbij in het nieuws. Van de Arabische lente, Occupy in de Westerse wereld tot Zwarte Piet-protesten tot in het Friese Grou en manifestaties van Pegida in Amsterdam. Niet alles mag, morgen staat Pegida-voorman Edwin Wagensveld voor de rechter voor het tonen van een hakenkruis tijdens zijn demonstratie. Volgens Berend Roorda, docent en onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen, is het verbod op het tonen van hakenkruizen in strijd met de wet.Berend Roorda promoveert volgende week donderdag op zijn proefschrift: ‘Het recht om te demonstreren’ - een vergelijkende studie naar de betogingsvrijheid in Nederland, Duitsland en Engeland vanuit internationaalrechtelijk perspectief.