Focus op Wetenschap

In de hectiek van de Olympische Spelen moeten coaches een baken van rust en vertrouwdheid zijn voor hun sporters. En dat is niet zo makkelijk als het klinkt. Ze moeten namelijk ‘emotioneel onwrikbaar zijn’, stelt Vana Hutter, sportpsycholoog en bewegingswetenschapper aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

We weten al een tijdje dat kinderen met ADHD baat hebben bij het gebruik van Ritalin. Nederlandse onderzoekers hebben aangetoond dat het effect van ritalin in kinderhersenen langer aanhoudt dan in de hersenen van volwassenen.Ritalin is op de markt gekomen op basis van onderzoek bij volwassenen. In Nederland slikken zo’n 125 duizend kinderen ritalin. Maar veel is er nog niet bekend van het effect van het middel op de kinderhersenen.Het onderzoek is zojuist gepubliceerd in het vakblad JAMA Psychiatry. Lara Rense praat erover met Liesbeth Reneman, hoogleraar Neuroradiologie aan AMC in Amsterdam, die het onderzoek leidde.

De witte stok met rode bandjes is voor blinden en slechtzienden onontbeerlijk. Veel minder bekend is dat het maken van klikgeluiden met de tong zeker zo effectief is om te weten of een deur dicht is of waar een bushokje staat. Echolokatie zoals vleermuizen en dolfijnen dat ook gebruiken blijkt ook voor mensen soms bijzonder effectief zo blijkt uit onderzoek aan de Technische Universiteit Eindhoven die samen met onderzoekers in België en Engeland proberen uit te vinden hoe je zo optimaal mogelijk de 'klik' kunt gebruiken als je niks kunt zien.

Wetenschappers hebben een nieuwe verklaring gevonden voor een evolutionair mysterie: het vrouwelijk orgasme. Biologen kunnen het maar niet eens worden over waarom het bestaat, maar nieuw onderzoek biedt mogelijk een antwoord. Het orgasme ontstond zo’n 150 miljoen jaar geleden – en het succes van de voortplanting hing er toen nog van af. Lara Rense vraagt aan Bouwe van Straten, wetenschapsjournalist bij De Kennis van Nu, wat er nu zo mysterieus is aan het vrouwelijke orgasme.Lees ook: Is het mysterie van het vrouwelijk orgasme eindelijk opgelost?

i.NOS Redactie PortalNiet alleen Dafne Schippers doet voor Nederland mee aan de Olymische Spelen in Rio. Ook taekwondoka Reshmi Ogink, de waterpolo-vrouwen, de hockeydames natuurlijk, 5 judoka's, bokster Nouschka Fontijn, Sifan Hassan... Dit jaar doen voor het eerst meer vrouwen dan mannen mee in de Nederlandse Olympische ploeg. 134 vrouwen tegen 107 mannen. Wordt 2016 het jaar van de Olympische vrouwen? Wij spraken erover met Marjet Derks, sporthistorica en leider van de onderzoeksgroep sportgeschiedenis aan de Radboud Universiteit.

Het medisch instrument is precies twee eeuwen oud. De stethoscoop. Een uitvinding uit 1816 van de Franse arts Rene Laennec. Voor de Nijmeegse cardioloog George Pop blijft het een essentieel instrument voor de beluistering van inwendige lichaamsgeluiden. Simpel en goedkoop en in die zin ook heel voordelig in de gezondheidszorg.Verslaggever Jeroen Wielaert ging naar Nijmegen om met dokter Pop te luisteren naar hartslagen en ruisjes.

i.NOS Redactie PortalU heeft er misschien nog nooit van gehoord, maar er is een strijd gaande om de zogeheten mangaanknollen in de diepzee. Die knollen bevatten schaarse metalen die nodig zijn voor bijvoorbeeld mobiele telefoons. Maar die mangaanknollen liggen in een gebied waar wetenschappers onlangs nieuwe diersoorten hebben ontdekt. Wij praten erover met Marc Lavaleye, diepzeebioloog bij het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee.

Hoe maak je een wiskundig figuur als bijvoorbeeld een rechthoek of een cirkel zichtbaar voor leerlingen die niet kunnen zien? Een enorm probleem waar het onderwijs voor blinden en slechtzienden al een tijd mee worstelt. Er is nu een oplossing. Met geluidstaal snappen blinde leerlingen binnen 6 seconden welke figuur ze zich moeten voorstellen. De bedenker van de wiskundige audiobeelden is Vincent de Koning. Hij laat verslaggever Trudy van Rijswijk horen hoe een bergparabool klinkt....

Sporten stimuleert bij muizen en ratten de ontwikkeling van nieuwe hersencellen. Heel opmerkelijk, want we dachten altijd dat er geen nieuwe hersencellen meer ontstonden in een volwassen brein. Paul Lucassen, hoogleraar plasticiteit van het brein aan de Universiteit van Amsterdam, weet dat er ook in het menselijk brein ook nieuwe hersencellen ontstaan. Hij onderzoekt hoe dat komt en hoe we dat proces kunnen beïnvloeden.

In Brazilië is het warm en vochtig. Hoe kunnen sporters zich daar het beste op voorbereiden? Volgens Hein Daanen, hoogleraar thermofysiologie aan de VU en onderzoeker bij TNO, kunnen sporters het beste een klimaatkamer bezoeken. Daar moeten ze dan 10 dagen achter elkaar 2 uur per dag intensief sporten in de hitte.