Focus op Wetenschap

Lodi Nauta is de eerste filosoof die de Spinozapremie won. Hij kreeg de hoogste onderscheiding van de Nederlandse wetenschap voor zijn onderzoek naar de geschiedenis van de filosofie. In zijn werk legt hij parallellen tussen het filosofische denken over taal in de Middeleeuwen, de Renaissance en de twintigste eeuw. Van Lorenzo Valla en Descartes tot Wittgenstein.

Bart van Wees is een natuurkundige van wereldformaat en sinds kort Spinozapremiewinnaar. Hij verdiende aan het begin van zijn carrière zijn sporen in de nano-elektronica. Later vertrok hij naar Groningen en bracht de spintronica naar een hoger niveau. Inmiddels onderzoekt hij het wondermateriaal grafeen dat bijzonder geschikt blijkt voor de spintronica. Het werk van Van Wees kan een tweede kwantumrevolutie inluiden, denkt een van de internationale referenten die zijn nominatie moesten beoordelen.

Eigenlijk is het niet te doen: scheidsrechter zijn. Er wordt iets onmogelijks van je gevraagd. Je kunt het beeld niet stilzetten. En je aandacht niet bij twee verschillende plekken tegelijk houden. Met ingang van het komend voetbalseizoen wordt daarom de videoscheids voor het eerst, bij wijze van proef, ingezet bij voetbalwedstrijden.We gaan het daarover hebben met Stefan van der Stigchel, experimenteel psycholoog en schrijver van het boek ‘Zo werkt aandacht’ en met Mario van der Ende, oud scheidsrechter en adviseur scheidsrechterzaken, onder andere bij de KNVB maar op dit moment ook voor de Saoudi-Arabische Voetbalbond.

i.NOS Redactie PortalEen dringend advies van de Rode Duivels aan hun fans die zo meteen dolblij in de auto stappen: Rij voorzichtig! Deze waarschuwing geven ze niet voor niets, want als de Rode Duivels spelen, gebeuren er opvallend meer ongevallen op de Belgische wegen. Dat vertelt Stef Willems, woordvoerder van het Belgisch Instituut voor de Verkeers Veiligheid.

i.NOS Redactie PortalEen deel van het Italiaanse voetbalteam duikt na een EK-wedstrijd een paar minuten de cryo-sauna in, waar het min 110 graden Celsius is. Andere sporters zweren bij een ijsbad om sneller van hun topprestaties te herstellen. Maar werken deze methoden? Bij ons in de studio zit Hein Daanen, hoogleraar thermofysiologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam én onderzoeker bij TNO om te vertellen over het koelen van het lijf na de inspanning: daarvan herstellen spieren niet sneller. Pre-cooling, dus je lijf koelen voordat het gaat sporten werkt wel, want je kunt dan de hitte uit je lichaam makkelijker kwijt.

Pas één spelregel aan en de dynamiek op het veld kan totaal veranderen . Met principes uit de spelwereld kun je menselijk gedrag dus beïnvloeden. Ook in het dagelijks leven. Daarmee houdt Horst Streck zich bezig. Hij schreef het boek ‘gamification’ en is gastdocent aan de Fontys hogeschool Eindhoven.

De onvrede over hoe geld voor wetenschappelijk onderzoek wordt verdeeld door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek klinkt steeds luider. De (NWO) financiert ongeveer 5.800 onderzoeksprojecten aan universiteiten en kennisinstellingen. In de studio Daniel Lakens, hij is universitair docent Experimentele Psychologie aan de Technische Universiteit Eindhoven. En hij heeft alternatieven voor de verdeling van het onderzoeksgeld.

i.NOS Redactie PortalEpo lijkt in wedstrijdomstandigheden geen effect te hebben op de prestaties van goed getrainde wielrenners. Dat is de voorzichtige en opmerkelijke conclusie van Leidse onderzoekers na een experimentele wielerwedstrijd op de Mont Ventoux. U hoorde het wellicht vanmorgen in het Radio 1 Journaal. Staan er op de dopinglijst meer middelen waarvan de werking onduidelijk is? En horen pijnstillers en cafeïne eigenlijk ook op die lijst? We praten er over met Adam Cohen, hoogleraar klinische farmacologie en directeur van het Centre for Human Drug Research dat het onderzoek naar EPO uitvoerde.

i.NOS Redactie PortalSporten verbetert je geheugen. Daarvoor moet je na het sporten wel vier uur wachten voordat je los gaat. Dat suggereert Nijmeegs onderzoek waarvan de resultaten deze week in het wetenschappelijke tijdschrift Current Biology verschenen. We praten erover met Eelco van Dongen, die het onderzoek uitvoerde aan het Donders Instituut van het Radboud Universitair Medisch Centrum.

‘Hoe meer topspelers je samen in een team zet, hoe beter ze presteren’, denkt u waarschijnlijk. Maar dat klopt niet altijd. Bij mij in de studio zit Paul van Lange, hoogleraar sociale psychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij legt uit waarom de teams met de beste spelers niet altijd winnen.