หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"เวลาที่เราเจริญปัญญาด้วยการดูกาย เจริญปัญญาด้วยการดูจิต จิตจะพลิกไปพลิกมาระหว่างการเจริญวิปัสสนากรรมฐานกับสมถะกรรมฐาน เมื่อไหร่สติระลึกรู้ตัวสภาวะธรรม ตัวรูปธรรม ตัวนามธรรม จิตระลึกรู้ ความโลภ ความโกรธ ความหลง ที่เกิดขึ้น ความสุข ความทุกข์ที่เกิดขึ้น จิตระลึกรู้ ร่างกายที่หายใจออก ร่างกายที่หายใจเข้า อันนี้เป็นการทำสมถะนะ ยังเป็นสมถะอยู่ เมื่อไหร่จิตเกิดปัญญาเห็น ใช้คำว่า "เห็น" นะ ไม่ใช่คิด เห็นร่างกายไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา เห็นจิตไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา คือเห็นไตรลักษณ์ อันนั้นถึงจะเป็นวิปัสสนา" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๑๕ เมษายน ๒๕๖๐

"เวลาเราปฏิบัตินะ พวกนึงก็จะไปนั่งสมาธิบังคับจิต บังคับให้สงบบ้าง บังคับให้ซึมบ้าง ให้นิ่งๆ บ้าง บังคับให้มีความสุขบ้าง นี่พวกแทรกแซง อีกพวกนึง กำหนดไปเรื่อยเลย พวกนี้ก็เครียด ถ้าเรารู้อย่างที่มันเป็น ไม่เครียด เป็นคนดีเครียดไหม? เป็นคนดี เครียดใช่ไหม จะต้องดี แค่เราฝืนจะต้องเป็นคนดี ฝืนว่าจะต้องอย่างนั้น ฝืนว่าจะต้องอย่างนี้ ความเครียดเกิดขึ้นแล้ว เราภาวนาไม่ได้เพื่อให้เครียดมากขึ้น เราภาวนาเพื่อจะรู้จักตัวเอง เราเป็นคนเครียด ก็รู้ว่าเครียด เราเป็นคนเจ้าน้ำตา ก็รู้ว่าเจ้าน้ำตา ใจอ่อนอะไรอย่างนี้ รู้ไป" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๓ เมษายน ๒๕๖๐

"สติ สำคัญมาก มีสติกับมีปัญญา สองตัวนี้แหละ จะช่วยให้การดำรงชีวิตมีความสุข จะปีใหม่ ปีเก่า ก็มีความสุข ยิ่งผ่านวัน เดือน ปี ไปเรื่อย สติ สมาธิ ปัญญา ของเราแก่กล้าขึ้น ชีวิตก็ยิ่งเบาลงเรื่อยๆ ชีวิตของคนในโลกนี้หนักมากเลย แบกภาระเอาไว้เต็มไปหมด" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม วันที่ ๑๓ เมษายน ๒๕๖๐

"อย่างใจเรา นิ่งคงที่อยู่นานๆ ต้องเฉลียวใจ ว่าไม่ถูกละ ค่อยๆ สังเกตว่า ทำไม มันผิดตรงไหน ดูเองบางทีก็ยาก จุดที่จะดูง่าย คือตอน "ตื่นนอน" พอตื่นนอนปุ๊บ เราคิดถึงการปฏิบัติปั๊บ จิตมันจะเคลื่อนเข้ามาช่องนี้ที่เคยชินเลย จะไหลปรื้ดเข้าไป ค้างอยู่ที่เดิม และอยู่เป็นวันๆ อย่างนั้น พอหลับ มันก็ลงพวัง ที่สร้างไว้ หายไป แล้วพอตื่น นึกถึงการปฏิบัติปุ๊บ ไหลเข้าช่องเก่าเลย ถ้าเรารู้ว่ามันไปอย่างนี้นะ ต่อไปไม่ไปละ อันนี้ไว้สำหรับช่วยตัวเอง ถ้าเราอยู่ไกลครูบาอาจารย์ เราคอยสังเกตว่ามันพลาดตรงไหน จุดที่สังเกตได้ง่ายที่สุดคือ ตอน "ตื่นนอน" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๙ เมษายน ๒๕๖๐

"การปฏิบัติ มันไม่ยากอะไรหรอกนะ อยู่ที่ว่ารู้หลัก แล้วก็ลงมือทำจริงๆ ไม่หยุด บางคนฟังหลวงพ่อเทศน์ นึกว่ารู้หลักแล้ว ที่จริง ใจยังไม่เข้าใจ เข้าสมองไป ยังไม่ถึงใจ ถ้าเข้าถึงใจจริงๆ นะ จิตมันจะเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน เห็นรูปนามทำงาน เห็นไตรลักษณ์ มันจะเห็นอย่างนั้นเลย คำว่าเห็น...ไม่ได้คิดนะ คิด...ไม่ได้เห็น มันเห็นจริงๆ เห็นกระบวนการทำงานของใจ เห็นรูปนามเปลี่ยนแปลงไปเรื่อยๆ" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๙ เมษายน ๒๕๖๐

"จิตแห้งแล้งก็ปฏิบัตินะ ไม่เลิก แต่ว่า หาที่ให้จิตพักผ่อน ทำสมถะได้ จิตจะได้พักผ่อน จะไม่แห้งแล้ง ถ้าไม่มีสมถะเลย จะแห้งแล้ง ถ้าทำสมถะไม่เป็นก็ท่องพุทโธเล่นๆ ไป คิดถึงพระพุทธเจ้าไป หรือว่าซื้ออาหารไปเลี้ยงปลา เวลาให้ทาน จิตใจแช่มชื่น เราก็จะได้พักผ่อน" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๘ เมษายน ๒๕๖๐

"เรามีกิเลสตัวไหนให้ดูบ่อย เราเอาตัวนั้นเป็นฐาน เป็นหลักไว้นะ เรียกว่าสติปัฏฐาน เป็นฐานที่ตั้งของสติ เอากิเลสนั้นแหละเป็นฐานที่ตั้งของสติได้ จิตมีความโกรธขึ้นมาก็รู้ จิตไม่โกรธก็รู้นะ จิตโลภขึ้นมาก็รู้ จิตไม่โลภก็รู้ จิตหลงไปก็รู้นะ ใจลอย จิตไม่หลงก็รู้ นี่ใช้กิเลสนะ ใช้จิตใจที่มีกิเลสเป็นฐานของการเจริญสติ" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๘ เมษายน ๒๕๖๐

"ใจที่ธรรมดาที่สุด ดีที่สุด ใจที่ธรรมดาที่สุด แสดงธรรมได้ดีที่สุดด้วย ใจที่ธรรมดานะ เดี๋ยวก็สุข เดี๋ยวก็ทุกข์ เดี๋ยวก็ดี เดี๋ยวก็ร้าย ใจที่เพ่งไว้ก็เฉยๆ ไม่สุข ไม่ทุกข์ ไม่ดีไม่ร้าย เฉยๆ คงที่ แทนที่จะเห็นว่า ไม่เที่ยง กลายเป็นเที่ยงไป แทนที่จะเห็นว่า บังคับไม่ได้ รู้สึกบังคับได้ ยิ่งภาวนาแล้วเลยเป็นมิจฉาทิฐินะ ถ้าวางจิตไม่ถูก ถ้าวางจิตถูก จิตเป็นกลางจริงๆ สักว่ารู้ว่าเห็น จิตเป็น ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน สบาย ก็เห็นความจริงได้" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๒ เมษายน ๒๕๖๐

"เผลอแล้วเรารู้ว่าเผลอ จิตจะถูกต้อง ถ้าเพ่งอยู่รู้ว่าเพ่ง จิตก็ยังเพ่งอยู่ เพราะฉะนั้น เผลอดีนะ ไม่ใช่ไม่ดี เผลอเนี่ยเสี่ยงลงนรกจริง เสี่ยงไปอบายจริง แต่ถ้าเรารู้จิตที่เผลอปุ๊บ จิตจะถูกต้อง เข้าสู่ทางสายกลางทันทีเลย" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๒ เมษายน ๒๕๖๐

"เราอยู่ไกลครูบาอาจารย์ ต้องจับหลักการปฏิบัติให้แม่น และช่วยตัวเองให้ได้ และวัดผลการปฏิบัติด้วยตัวเองให้ได้ เราจะปฏิบัติได้ ขั้นแรกต้องฝึกให้มีสติก่อน ถ้าขาดสติ เราจะไม่มีคุณงามความดีอะไรเหลือเลย เพราะจิตที่ไม่มีสตินะ อกุศลมันจะเข้ามาง่าย ถ้าเมื่อไหร่มีสติ เมื่อนั้นจะไม่มีกิเลส เมื่อไหร่มีกิเลส เมื่อนั้นจะไม่มีสติ นี่เป็นกฎของธรรมะนะ" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๑ เมษายน ๒๕๖๐