หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"หัดรู้สึกบ่อยๆ แล้วเราจะรู้ความจริงของมัน ความจริงก็คือ"ตัวเราไม่มี" การค้นพบว่าตัวเราไม่มี เป็นประโยชน์มาก บางคนตกใจ อุตสาห์ปฏิบัติเพื่อหาตัวตนที่แท้จริง อยากมีตัวตนที่แท้จริง ถ้าปฏิบัติเป็น ดูกายดูใจ ตรงตามความเป็นจริง จะพบว่าตัวเราไม่มีหรอก การที่ตัวเราไม่มี ไม่ใช่ความสูญเสีย แต่มันเป็นความเป็นจริงซึ่งเป็นอยู่แล้ว" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๑๑ มีนาคม ๒๕๖๐

"บางคนตกใจว่า ศึกษาศาสนาพุทธแล้ว สูญเสียความเป็นตัวเราไป ที่จริง ไม่ได้สูญเสีย ความเป็นตัวเรา ไม่มีมาตั้งแต่แรกแล้ว มีแต่ความหลงผิด ว่ามีตัวเรา พอหลงผิด ว่ามีตัวเรา มันก็เชื่อผิดๆ คิดผิดๆ เลยทำผิดๆ ไปหมด" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๗๐ วันที่ ๑๑ มีนาคม ๒๕๖๐

"ภาวนาไปนะ ถอดถอนกิเลสไป ด้วยศีล ด้วยสมาธิ ด้วยปัญญา เครื่องมือที่พระพุทธเจ้าให้ เครื่องมือโบร่ำโบราณ สอนมาหลายพันปีละ กิเลสก็ของโบราณ มีมาแต่ไหนแต่ไรแล้ว โลภ โกรธ หลง ของเก่าเจอกับของเก่า 3 ต่อ 3 โลภ โกรธ หลง ศีล สมาธิ ปัญญา ใครจะแพ้ ใครจะชนะ..... ตอบได้มั้ย ส่วนใหญ่ใครแพ้ ศีล สมาธิ ปัญญา เป็นของดี เป็นอาวุธวิเศษ แต่ไม่มีผู้ใช้เท่าไหร่ คนที่หยิบจับอาวุธนี้ขึ้นมาไม่ค่อยมี มันมีแต่ทาสของกิเลสเต็มบ้านเต็มเมือง ต้องสู้นะ ค่อยภาวนา สู้เอา อย่าท้อถอย" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๙ วันที่ ๕ มีนาคม ๒๕๖๐

"ศัตรูของเรานะ คือ กิเลส เครื่องมือในการสู้ศัตรู คือ ศีล สมาธิ ปัญญา กิเลส อย่าไปตามใจมัน แต่พัฒนา ศีล สมาธิ ปัญญา ขึ้นมา กำลังยังอ่อน ก็ใช้ศีลรักษาใจ ข่มใจไว้ ไม่ทำตามกิเลส มีสมาธิ ก็กำลังของจิตมากขึ้น ก็ยัน ช่วงไหนมีสมาธิดี กิเลสก็หนี ช่วงไหนสมาธิอ่อน กิเลสก็มา มีปัญญา ก็ขุดรากถอนโคนกิเลสไป ก็สิ้นกิเลสแล้วคราวนี้ หมดกิเลสแล้ว สบาย" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๙ วันที่ ๕ มีนาคม ๒๕๖๐

"ไหลไปก็หลงลืมตัวเองไป ดูกายดูใจ ไม่ได้จริง ดึงเอาไว้ ตึงเครียดนะ ก็เป็น อัตตกิลมถานุโยค ทำกาย ทำใจให้อึดอัด ให้ลำบาก ให้เรารู้ทัน เราไม่สุดโต่งไปสองข้าง วิธีไม่ให้สุดโต่งไปสองข้าง ให้มันเข้าทางสายกลาง คือ มันหลงแล้วรู้ เนี่ย ดีที่สุดเลย ไม่ต้องไปทำว่า จะทำยังไงจะถูกต้อง ทำยังไงจะเป็นทางสายกลาง ทำยังไงจะพอดี" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๙ วันที่ ๔ มีนาคม ๒๕๖๐

"ที่ภาวนามานี่ มาด้วยความอดทน มาด้วยความช่างสังเกต อดทนอย่างเดียวไม่ได้ ควายมันก็อดทนเหมือนกัน อาศัยความช่างสังเกต เรียกว่า "โยนิโสมนสิการ" สังเกตไปเรื่อยๆ เลย ทำไมจิตเป็นแบบนี้ ทำไมมันเป็นอย่างนี้ ไม่ใช่คิด"ฟุ้งซ่าน"นะ เห็นสภาวะก่อน มีสภาวะ อย่างนี้เกิดขึ้น มันคืออะไร มันคืออะไร ก็ไม่มานั่งคิดจินตนาการเอา มันน่าจะอย่างนี้ มันน่าจะอย่างนี้ ไอ้อย่างนั้นเรียกว่า "ฟุ้งซ่าน" มันคืออะไร มันเป็นอะไร มันทำอะไร ดูมันไปเรื่อยๆ สังเกตมัน ค่อยๆ ดูมันไป ไม่ใช่คิดเอา คิดเอานี่ ไม่ได้กินหรอก "ฟุ้งซ่าน" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๙ วันที่ ๔ มีนาคม ๒๕๖๐

"พวกที่ปฏิบัติมี 2 กลุ่ม พวกนึงไม่เอาสมาธิเลย อยู่ๆ ก็เจริญปัญญา หรือไม่ก็คิดเอา คิดธรรมะเอา แล้วคิดว่า เนี่ย ใช้ได้แล้ว ที่จริงฟุ้งซ่าน พวกไม่ทำสมาธิเลย ไม่ได้ฝึกจิตสิกขาก่อน อย่างไปดูรูปดูนามนะ มันจะเป็นเพ่งรูปเพ่งนามทั้งหมดเลย ไปขยับมือทำจังหวะ ก็เพ่งมือ ไปดูท้องพองยุบ ก็เพ่งท้อง ไปเดินจงกรม ก็เพ่งเท้า ไม่ก็เพ่งมันทั้งตัวเลย เพราะว่าไม่ทำสมาธิ อีกกลุ่มนึงชอบทำสมาธิ นั่งแล้วก็เคลิ้ม ง็อกแง็กๆ นะ ไม่ก็เครียดๆ มันก็มิจฉาสมาธิอยู่ดี พวกที่ไม่เอาสมาธิเลย แล้วเดินปัญญาเลย ก็ฟุ้งซ่าน พวกที่ทำสมาธินะ ไม่มีสติ ก็เป็นมิจฉาสมาธิ เซื่องซึมไป เราภาวนามาแล้ว เรารู้เลยว่า จิตที่เดินแบบนี้ ไปไม่รอดหรอก" -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๙ วันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๐

"ถ้าวิปัสสนูปกิเลสเกิดขึ้น เช่น จิตโล่ง จิตว่าง สว่าง สบาย อยู่อย่างนี้นิรันดร ให้รู้ทันเลยว่าจิตไม่ถึงฐาน สมาธิไม่พอ ค่อยๆ ทำกรรมฐานแล้วก็คอยรู้ทันจิตที่เคลื่อนออก พอจิตตั้งมั่นปุ๊บ วิปัสสนู หายทันทีเลย" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๙ วันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๐

"ไม่พยายามทำสิ่งที่ดี ไม่ต่อต้านจิตที่เลว รู้อย่างที่เค้าเป็นไปเรื่อย พอถึงจุดหนึ่งปัญญามันเกิด มันรู้ว่า จิตทั้งหมดนี้ ไม่ใช่ตัวเราเลย จิตไม่ใช่เราแล้วในโลกนี้ ไม่มีอะไรเป็นเรา ถ้าจิตเป็นเราอันเดียว ในโลกนี้ก็มีเราขึ้นมาอีก และถ้าภาวนาไปเรื่อยๆ นะ เมื่อไหร่ปล่อยวางจิต เมื่อนั้นปล่อยวางโลกทั้งโลกเลย เห็นผิดที่จิตอันเดียว ก็เห็นผิดโลกทั้งโลก ยึดถือจิตอันเดียว ก็คือยึดถือโลกทั้งโลก เห็นถูกที่จิตอันเดียว ก็เห็นถูกทั้งหมดทั้งโลกเลย ปล่อยวางที่จิตอันเดียว ก็ปล่อยวางโลกทั้งโลกเลย" -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรมแผ่นที่ ๖๙ วันที่ ๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๐

"ฝึกกันนานนะ กว่าจะเข้าใจว่า จริงๆ ไม่ได้ฝึกเพื่อให้รู้ตลอดเวลา จริงๆ ไม่ได้ฝึกเพื่อไม่ให้หลง แต่ฝึกให้เห็นว่า รู้ก็ไม่เที่ยง หลงก็ไม่เที่ยง รู้ก็รักษาไม่ได้ หลงก็ห้ามไม่ได้ ตรงที่รู้ก็รักษาไม่ได้ หลงก็ห้ามไม่ได้ คือ อนัตตา -- พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๙ วันที่ ๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๐