Kiwal taariindi

E oo ɗoo taskaram Abdullaay JALLO e hoɓɓe makko yewtay ko yowitii e ɗii posonji walla lekkeele huutorteeɗe ngam warugol huɗo e kulloy ka geseele. No wi'ee "pestisiid" e faransiire. yoga e remooɓe e nder leyɗe godɗe Afrik wano Kamerun, Gammbiya, haa Senegaal no huutora ɗum.
Holko ɗii posonji waawi battinde e taarindi men? Ko woni bone majji? Hoɓɓe men ko Amua Kristian kamerunaajo karallo to baŋŋe ndema. Kono ko adii en heɗoto miijooji ɗi woɓɓe e heɗiyakooɓe amen addani en e tongoode WhastApp.
Ka joofingol en bismoto Mariyama BARI, ardiiɗo kawtal pelle rewɓe remayɓe jeyaaɓe Kidiya hirnaande Gine.

E oo ɗo taskaram Abdullay Jallo e hoɓɓe makko yewtay ko yowitii e pehe haanaɗe ƴetteede ngam haɓugol waameeji addo ndunngu ngun no naatude. Fewndo ɗoo ndunngu ngun no faandi e nder yoga e leyɗe Afrik ɗen hay so tawii ndiyam ɗam toɓɓii e leyɗe godɗe . Ko woowi, woɓɓe accay haa ndunngu ngun naata si ɓe fuɗɗoo ɗaɓɓude pehe. Mbelle ɗum ko ko haani ?

Koɗo men e oo ɗoo taskaram ko Madikke Siise halfinaaɗo kala ko faati e haɓɓo waameeji nder Senegaal. Kono ko adii ɗum en heɗoto miijooji addaaɗi e tonngoode amen WhatsApp. En joofniray konnguɗi ɗii Malaaɗo JALLO, ginenaajo hooreejo fedde adunyankoore halfinaande fii hiwugol taariindi nder Gine

E ooɗo taskaram Abdullay JALLO e hoɓɓe makko yewtay ko yowitii e cumi buruuji walla laddeeji e nder Afrik. Wano hitaande kala si ndungu ngun faandiima ina ɗuuɗi ko ɗum tesketee e diiwe goɗde e leyɗe wano Senegaal, Gine. Holɗe e peeje haanaa ƴetteede ngam rentaade walla habdude  cumi woɓɓe no wi’i yiiteli e nder laddeeji men. Ko ɗum waawi jiɓinde walla battinnde e ngoonka amen haa e taarindi ndii?

Wano woowiri non lewru kala, e oo ɗoo taskaram Abdullay Jallo e hoɓɓe mum yewtay koyowitii e darnde rewɓe afriknaaɓe ngam haɓude mbayliigu weeyo walla reenude taarindi men. Ko foti wonde darnde maɓɓe e nder pelle ɗe ɓe tawaa e mum ɗen? Holɗe e pehe woɓɓe e maɓɓe woni e ƴettude ngam haɓude mbayliigu weeyo? Ngam yewtude e dow ɗee toɓɓe en bismoto hoɓɓe men, Faatumata Binta JALLO, ginenaajo tawaaɗo e fedde AGOREC woni fedde dariinde e daɗitiinde ngam haɓuɗe mbayliigu weeyo.

Kono ko adii en heɗoto Abbi Jaa Senegalnaajo ardiiɗo fedde nde wonaa laamuyankoore daraniinde taarindi, ino wi'ee "Lumiére". En joofiniran e konngol Kolo Kulibali, iwarinaajo koolaaɗo kuuɓal fedde hello haakowo"page verte" e fransiire.

E ooɗo taskaram Abdullaay e hoɓɓe mum yewtay ko yowitii  baaraasiiji Gine wonduɗi e caɗeele. E yeru baaraasa Suwapiti e mo Kaleta. Ko yawti ɗii baraasiiji calɗi goɗɗi kadi e nder lagine no ɓurta tan ɓeeɓude. Holko woni sabaabuuji ɗin ? Holko ɗum battinta, tinŋtinii ka sendutugol kuuran e nder leydi ndin?

Hannde taskaran mon kiwal taarindi no yowitii e soppuru leɗɗe e nder laddeeji e nder yoga e leyɗe Afrik. Hay so tawii sariyaaji no lelnaa e leyɗe goɗɗe tentinii wano Gine, kono yimɓe ɓen no jokki soppude leɗɗe ɗen. Hara le ɗum no battina moƴƴa e ngurdam yimɓe ɓee haa e taarindi men. Ko holɗe e peeje haanaa ƴetteede ngam reenude laddeeji ɗin?
Ngam yewtude e dow ndee toɓɓere Abdullay Jallo bismoto hoɓɓe makko, Iisa Aamadu Haan hertorɗo to banŋe taarindi. Kono kadi Mammadu Bela Jallo, topitiiɗo ndiye, laddeeji, daɓeeji e kulle ladde to Gine. Ka joofingol o yewtidii kadi e Faatumata Binta Jallo, gooto e ardiiɗo fedde nde wonaa laamuyankoore  daraniinde taariindi wi'eteende Agorec.

E oo taskaram Kiwal taarindi Abdullaay JALLO e hoɓɓe makko yewtay ko yowitii e nguleendi taskaandi ɗii lebbi yawtuɗi e duugal Afrik. Nguleendi ndii meeɗaaka taskeede e nder Afrik e tuugnaade hertorɓe to baŋŋe pilki (kilima).  Hannde no woodi e diiwe Afrik ɗo nguleendi ndii yahi haa  daraja 50 . Holko saabi ngol ɓeydugol ndii nguleendi hikka ? Holko ɗum battinta e nguurndam afriknaaɓe ? Mbele pehe no waawaa heɓeede ngam faddagol oo musiiba.

E oo taskaram Kiwal taarindi Abdullaay Jallo e hoɓɓe makko yewtay ko yowitii e cimtol ngol fedde adunaaru ɓanngini e lewru ɗiɗaɓuru ndee hitaande. Cimtol yowitiingol e ɓeydagol tuuɗe elektronik tentinii tuuɗe poore e ndr winndere nden. Ngol cimtol ONU holliti wonde si daraaka no haaniri, ɗoo e hitaande ujune ɗiɗi e cappanɗe jowi ko bone dum addanta jammaa on
fuu. Ko fii ngol cimtol yewteten hannde. Holko saabi ɗee tuuɗe poore na ɓeydoo e nder aduna on, tawa le yoga e leyɗe no jogii sariyaaji ko faati e haɓugol  ɗee tuuɗe ?

Ngam yo o waawude foolude mbayliigu weeyo, caɗeele taariindi, nguleendi e kokke, ko maa o wayla noone ngurdam makko. Awa ko wiide wonnde neɗɗanke no humii e hunndaari mum sabu ko e mayri o ittata kala ko o wuuri. Tedduɓe on bi'aama bismilla e taskaraam Kiwal Taarindi. E oo ɗoo taskaram Abdulaay e hoɓɓe makko yewtay alhaali yowitiiɗo e ndiyam maayo ñaamayɗam leydi haa jatta koɗooli e nder Senluwi no wi'ee "érosion côtière" e faransiire. Kono ɗii ɗuuɓi yawtuɗi AFD (Banki faransinaajo walloowo fii ɓamtaare leyɗe) adii balle ngam darnude tule faddorɗe ka sera maayo ngam haɗude ndiyam ɗam hetta koɗooli ɗii. Kono lorriiɓe ɗuuɗuɓe eggii bi’ol maɓɓe hiɓe wondi e caɗeele buy.

E oo taskaram Kiwal taariindi caggal nde Abdullay Jallo e hoɓɓe makko yewtunoo ko yowitii e
caɗeele ɗe mbayliingu weeyo battinnta e nguurdam afriknaaɓe wannoo no cimtol Dr Filip Kofi
wiɗtiyankeejo holli, hannde ɓe yewtay e oo ɗoo taskaram ko faati e pehe haanaaɗe ƴetteede ngam safrude ɗen caɗeele. Sabu e tuugnaade e ngoo wiɗto, ɗoo e hitaande ujune e ɗiɗi e
cappanɗe joy si ndaaraaka, afriknaaɓe ko ɓuri milliyon teemeɗɗe ɗiɗo wonndan e heege
muusunge. Ko fotti wonude ɗen peeje ?