Kiwal taariindi

E oo ɗoo taskaram men yewtan ko yowitii e tonngoode nde hertorɓe e baŋŋe taarindi leyɗeele wi'eteende "Giec" tintinii e nduu lewru. Ɗum ko goomu hertorɓe hakkunde leyɗeele e fannu mbayliigu weeyo. Holko waawuɗen jogitaade e ngol cimtol. Ko wonata ɓattane mum e dow weeyo ngon. Ngam yewtude ko faati e ngol cimtol en jaɓɓoto Aamadu Serbori Tuure ginenaajo, Ko kanko ardii nden fedde "Giec" e nder Afrik. Kono ko adii ɗum en heɗoto miijo Faatumata Kante mo "renasced" woni fedde daraniinde kiwal taarindi ko faati e nden toɓɓere. En jofniray e "Dame Honorine Adiogo" Kamerunaajo ardiiɗo  "Ozamin" sosiyete dilloowo to baŋŋe waylugol tuundi poore.

Musiɓɓe teɗɗuɓe on salminaama on bi'aama bisimilla mon e Kiiwal Taarindi. E oo ɗoo taskaram men yewtan ko yowitii e pehe moƴƴe haanaaɗe huutoreede ngam  laɓɓingol taarindi men wano ƴanngal ekolojik kono kadi ngam ƴellintinde uykeendi ngam ɓamtaare duuminde.Ngam yewtude e ɗee ɗoo toɓɓe e bismoto Muusa Elimaan Sall moritanaajo hertorɗo baŋŋe taarindi arɗiiɗo fedde renndinde daraniiɓe kiwal taariindi e nder leydi ndin. Ko adii seeditannde makko en keɗoto miijooji Moodi Saakho e Aruuna Saan e ko faati e ɗee toɓɓe. En joofniray e konngol Faatumata Binta Jallo ginenaajo gooto e ardiiɓe fedde AGOREC.

Tedduɓe heɗiiɓe Rfi fulfulde daaɗe adunaaru, on calminaama, bisimilla mon e taskaram men Kiwal Tariindi. E ndee yontere en kaalan fii demal Ko Holno demal waɗirtee ngam nguure wonduka e nafa walla mbi'en ko holno fotaa remireede ngam jamaa on heɓa ñaameteeji laaɓuɗi. Ko Dokteer Sanusi BAH ginenaajo karallo hertorɗo to baŋŋe ndema woni koɗo men. Kono ado en tottude mo konngol, keɗoɗen taho miijooji addaaɗi e tonngoode amen WhatsApp. En joofniran  okkugol konngol Jeynaba SI wiɗtiyankeejo gollanoowo "ISRA" jeyaaɗo Senegaal. En yewtidan e makko ko faati e ɗee lekkeele huutorteeɗe fii warugol huɗo walla kulloy ka remuruuji. Ɗum non Bismilla mon.

Tedduɓe heɗiiɓe Rfi Fulfulde daaɗe adunaaru, on calminaama, bisimillah e taskaram men Kiwal Tariindi. E ndee ɗoo yontere, wano woowirɗen waɗude lewru kala, en mbismoto gooto e bandiraaɓe men rewɓe dillooɓe e baŋŋe kiwal tariindi. E nga'al ko wi'eteeɗo Mussokoro SIDIBE jaɓɓiɗen. Ko o debbo jeyaaɗo to leydi Moritani, jooɗiiɗo Nuwaakshoot. Omo sosi hello e dow "YouTube" wi'eteengo (MS Envrionnement et développement durable) ngam findinde e wajaade renndo ngoo e moƴƴingol tariindi ndii. Heɗiiɓe, ko nii woni mbaadi yeewtere men hannde.

"Plastic Odyssey" heɓii duuɓi tati kaa laana no yiiloo e nder aduna on ngam jeertinde e waajaade ko faati e bone tuuɗe poore. Hannde o ka hewtii Dakar. No e nder makka  daraniiɓe kiwal taariindi. Eɓɓoore jooɗagol e yimɓe dillooɓe e ɗen baŋŋe.

Tedduɓe heɗiiɓe Rfi Fulfulde daade adunaaru on calminaama, bisimilla mon e taskaram men Kiwal Tariindi. E ndee yontere bandiraaɓe toɓɓere men hannde no feewti e ɗii poroduwiiji alkimiyaaji (shimik) haɗaaɗi Orop kono wonaaɗi e huutoreede Afrik.Ko holɗum ɗii poroduwiiji alkimiyaaji (shimik) battinnta e ndemaaji  walla bonnata e tariindi e leydi ndemeteendi ndii. Ngam yeewtude e dow ndee toɓɓere, en mbismoto Dokteer Samba Laha KA, ko jannginoowo e duɗal jaaɓi haattirde Sheek Anta Joop mo Dakaar, to catal toppitiingal gannde lesdi e puɗooji mum ɗum no wi'e e  faransiire  "Botanique sytématique". En okkay kadi konngol Faatu Dikko, ngam hollude eɓɓoore nde leydi Otrish jogii to Burkina FASO. Himo halfina catal waylugol naange haa heɓa kuuranŋ, o haalanay en golle maɓɓe ɗee no lerori. Tedduɓe ko nii woni mbaadi yeewtere men hannde.

Tedduɓe heɗiiɓe Rfi Fulfulde daade adunaaru on calminaama, bisimilla mon e taskaram men Kiwal Tariindi. E nde yontere bandiraaɓe en kaalan hannde ko yowiti e eɓɓooje e peeje ɗe sukaaɓe haani ɓamude ngam rennude/ hiwude taariidi ndin, e haɓude kala ko tuunanta ndi. Pullo no wi'a "cellal ɓanndu neɗɗo duumike woo nde taariindi makko laaɓi". Ngam yewtude e dow ɗee ɗoo toɓɓe en bismoto hoɓɓe men ɗiɗo. Arano on ko Fatimata KAAN, joɗiiɗo Nuwakshoot lesdi Moritani. Ko hooreejo faggorgal jawdi wi'eteengal "Rim'Art Déco Récyclage",Sosiyete waylanɗo kuleeje (pineeje) bonɗe hawkaaɗe e dow laawio watta ɗum kuutorɗe kese ngartireteeɗe e renndo ngo. Koɗo men ɗimmo on, ko Bashiir Hammadin SI, hooreejo fedde wi'eteende "Podor Vert", daroniinde aawugol walla tutugol leɗɗe. Tedduɓe ko nii woni mbaadi yeewtere men hannde.

Tedduɓe heɗiiɓe Rfi fulfulde daaɗe adunaaru, on calminaama, bisimilla mon e taskaram men Kiwal Tariindi.E nde yontere,  bandiraaɓe toɓɓere men hannde no feewti e no kulle ladde haana reenireede. Saha kala, pelɓondiral waɗan hakkunde kulle ɗee e yimɓe ɓen. Yimɓe ɓen no wara ɗe. Leyɗe men ɗee, ina njogi kuule mumen keeriiɗe, kono ina heewi ko ɗe lumndete maa wi'en ɗe ɗoftaaka. Ko holɗum haana waɗeede haa ngurnɗam e ladde ɗen, weeyo ngo kaŋum e maaje ɗen  mbaawa hormeede, ngurndam mumen reene. Ngam yeewtude e ndee toɓɓere, men mbismoto Dr Jibiril JOOP jannginoowo ko feewti e tariindi to duɗal jaaɓi haattirde Monreal to Kanada, e Tamba ULARE, hooreejo eɓɓoore wi'eteende "ALGRIF" daraniinde haɓugol lorrugol kulle ladde to Gine.Tedduɓe, Ko nii woni mbaadi yeewtere men hannde.

Tedduɓe heɗiiɓe Rfi Fulfulde daade adunaaru on calminaama, bisimilla mon e taskaram men Kiwal Tariindi. E nde yontere bandiraaɓe toɓɓere men hannde no feewti e anndugol battane bonɗe e dow tariindi men, ɗe poroduwiiji alkimiyaaji (shimik) so en kaali fransiire ɗi gollirɗe hono faggorɗe jawdi ɗi ngukkitta e weeyo. Gila e gollirɗe tafooje kaŋŋe, gasooje oogirɗe haa e yimɓe  yuɓɓinooɓe e huutorotooɓe angereeji, eɗe njogii ko ɗe mbonnata e tariindi ndii, wono weeyo ngoo e leydi ndemeteendi ndii.Ngam faccirde ndee toɓɓere, en mbismoto hoɓɓe ɗiɗo. Gadano oo ko Aamadu Koola Tarawore, hooreejo fedde daraniinde reende ladde e tariindi jooɗiinde to Yuwaru, diiwal Mopti, Mali. Koɗo men ɗiɗaɓo oo ko Yaasin Ngeebaan wi'etee, ko o debbo hooreejo sosiyete bi’eteeɗo "SADIA",hertoriiɗo ñolu (angereeji) ɗi jillaaka alkimiyaaji. Tedduɓe ko nii woni mbaadi yeewtere men hannde.

Taskaram men Kiwal Tariindi hannde, no yeewta ko faati e nafoore ɗii Welooji e ndii tariindi men. Leyɗe ɗuuɗuɗe e nder Afrik no kuutoroo welo ngam ustude tuundi weeyo ngon, no jeyaa e ɗen leyɗe, Ruwanda e Malawi. Kuutorgol welo, caggal moƴƴere mum e ndii tariindi, welo no ɓeyda kadi cellal no usta demmbere otooje e dow laabi ɗii, newina yaha-ngarta. Ngam yeewtude e nden toɓɓere, men mbismoto Faatumata Kante, ɓiɗɗo Gine, dilloowo e fedde renndo daraniinde kisal e ndeenka tariindi e ɓamtaare duumiinde. Men mbismoto kadi Mammadu Kolli Ba, dilloowo e ndeenka tariindi wonɗo Nuwakshot. Men ndokkii konngol gooto e heɗiyankooɓe jooɗiiɗo Burkina Faso, leydi ɗo welo huutortee sanne.