
Sign up to save your podcasts
Or


Koko meeɗa waɗde NASA, salndu Amerik toppitiindu weeyo waɗi e ɗee balɗe faltiiɗe. NASA, naɓi weeyoyankooɓe 4 e tooweendi woɗɗorndi leydi ndii kilomeeterji 406 000. Ɓee laatike yimɓe ɓurɓe woɗɗaade leydi ndii e taariika nduu adunaaru.
Sabu ɓee weeyoyankooɓe nayo, feƴƴii nduu lewru, ɓe ƴeewi yiilaaru leydi ndiin ɓaawo mayru. Mbele ngurɗam hino waawi laataade e maggo ? Mbele leyɗe Afrik hino naftora ngal karallaagal weeyo ? Koɗo men hannde ko Hammadi Jah, hertorɗo weeyo. Himo jaaboo lamnde Ibrahima Timbi Bah..
Hare hakkunde Iran e Etats Unis e weldiiɗo mun Israel yowaama gila hanki. Téhéran e Washington haaldii waɗugol jonnde to Pakistan e nder jonte ɗiɗi ngam ɗaɓɓugol sarti darninoowo ndee hare. Ɗee leyɗe fottii wonndema Iran accitan laaɗe maayo goɗɗe feƴƴira laawol ormuz. Mbele ndee hare hino e laawol dartagol ? Ko leydi honndi fooli e mayre ? Hol ko wonata batte ndee hare e diiwal Moyen Orient ? Koɗo men hannde ko Abdoulaye Alassane Dia taarikayanke. Heɗoɗen mo e faandu haala Ibrahima Timbi Bah
Mali, Tieman Hubert Coulibaly oo jaagorɗo Mali Deenaagu kiɗɗo fawaama kaso ngo duuɓi 20 e ɗee balɗe faltiiɗe. E bi’ol sariya Mali kanko e jaagorɓe woɓɓe saaha laamu IBK, ɓe waɗii jiiɓuru e guyaale jawdi nde ɓe halfinanoo soodugol kaɓirɗe. Tieman Hubert Coulibaly hino yedii ndee ñaawoore.
E bi’ol makko hay mbuuɗu wootu kanko e gollidiiɓe makko ɓe wujjaali… Ndee ñaawoore ko moƴƴinaande e nder fanaande ngam haɓugol dawroyankooɓe, ko ɗum oo jaagorɗo kiɗɗo wonɗo caggal Mali holli. Ko kanko woni koɗo men hannde. Himo jaaboo lamnde Sory Ibrahim…. Ko Ibrahima Timbi Bah e Moussa Oumar Barry, firti ndee yewtere
Cameroun, Paul Biya waylii sariya mawɗo leydi ndiin. Toɓɓere ɓurnde maandeede e ngoo waylo ko sincugol jonnde cukko hooreejo leydi. Si oo sariya laawɗinaama ko cukko hooreejo leydi on, lomtoto Paul Biya si hawri o waawataa lannitaade oo manda makko. Huunde nde Maitre Abdoulaye Harissou, neɗɗo sosiyete siwil Cameroun sali. E bi’ol makko, faandaare Paul Biya e wonndiiɓe mun ko heddagol e laamu hay nde oo hooreejo leydi immike. Ko kanko woni koɗo men hannde. Himo jaaboo lamnde Ibrahima Timbi Bah.
Ko huunde aranere e nder fitinaaji jaaliiɗi e nder Burkina Faso. Fedde daraniinde hekkeeji neɗɗanke Human Rights Watch yaltinii ciimtol fawiingol e fitinaaji waɗaaɗi Burkina Faso hakkunde hitaande 2023 e 2025. Ko ɓadii ciwilɓe 1850 waraama e ɗii fitinaaji laatiiɗi war-neɗɗanke e boneeji ɓurɗi mawnude e nder hare, e bi’ol ndee fedde.
Kisal, ndee fedde daraniinde hakkeeji neɗɗanke no tawa e wallitiiɓe Human Rights Watch winndugol ngol ciimtol. Kisal heɓii, maandini seedeeji tiiɗɗi immorde e yimɓe lorraaɓe e ɗii fitinaaji. E bi’ol Binta Gascon Sidibé, hooreejo Kisal, ngol ciimtol HRW no jogii keɓe mawɗe, ɗe cuuɗi ñaawirɗi waawi gollirde ngam darnugol sariya e hoore ɗii boneeji. Ko kanko woni koɗo men hannde. Heɗoɗen mo e faandu haala Ibrahima Timbi Bah.
Sénégal, waɗii hannde duuɓi 2 gila Bassirou Diomaye Faye e Ousmane Sonko ari e hoore leydi ndii. Senegalnaaɓe suɓinooɓe e keewal, e hoore fodoore mbayliigu. Ɗeen fodooje maɓɓe no fawi e: laamu moƴƴu, haɓugol ngeenaari bonndi, ustugol satteende nguurndam e keɓal sukaaɓe golle.
Duuɓi ɗiɗi caggal ɗee fodooje, ko holɗum laati e majje? Mbele caɗeele faggudu ɗe ɓe tawi e ndii leydi no tawa e ko haɗi anniyaaji maɓɓe goɗɗi laataade? Holko pooɗondiral hakkunde Bassirou Diomaye Faye e Ousmane Sonko battini e darnde maɓɓe e nguu laamu? Koɗo men hannde ko Mariama Selly Kane, jaayndeyanke, taskotooɗo politik.
Himo jaaboo e lamnde Ibrahima Timbi Bah.
Niger, piyanɗe faade e siwilɓe wonndude e konunkooɓe hino heewi waɗde e ɗee jonte jawtuɗe. Fiyannde sakkitiinde ndee, saabike maayde siwilɓe 30 nokkuure nde woɗɗaa keerol Nigeria, ko ɗum holli guwerneejo Tahoua. Ngam dartingol ɗii fitinaaji, hooreeɓe leydi ndii aadike joƴƴingol pelle siwilɓe wallitotooɓe konu nguu.
Ɗeen pelle ɗe ɓe noddiri«Doomol leydi » walliran konu leydi ndii kumpite, jeertino e daranagol nokkuuje maɓɓe. Mbele ndee feere waawan dartinde ɗii fitinaaji ? Mbele kulol alaa wota darnugol ɗee pelle saabo lurral hakkunde
hodduɓe ? Koɗo men hannde ko professeur Abdullahi Saleh Bashir, jannginoowo iniwersite Abuja. Himo jaaboo lamnde Ibrahima Timbi Bah.
Khady Sow ko suka debbo Senegalnaajo waraaɗo ñannde 21 nduu lewru, Dakar laamorgo Sénégal. Ko moodi makko tuuma ngoo warngo. Khady Sow, ko waɗaynooɗo tiktok, sowiiɗo mo lebbi jeeɗiɗi. Ngoo warngo makko addii seketere mawnde e ngoo renndo. Ko ɗum saabi yo rewɓe cappanɗe waɗu diiño e ndee lannoode yontere Dakar.
Ɓeen hino ƴami yo sariyaaji hiwirɗi rewɓe semmbine. Renndo ngoo jeertine ko faati e kiwal maɓɓe. Koɗo men hannde ko Aïssata Amadou Koundoul, daraniiɗo hakkeeji rewɓe. Himo jaaboo lamnde Ibrahima Timbi Bah.
Maccangaaku ko bone ɓurɗo mawnude e taariika neɗɗanke. Ko ndee winndannde Dental Adunaaru ONU wooti e ndee yontere faltiinde. Ko eɓɓoore immorde leydi Ghana. To Dental Adunaaru ONU, ko leyɗe tati sali wootude ndee eɓɓoore. Ɗeen ko Argentine, Israël e Etats Unis.
Leyɗe tuubaakooɓe saabiiɗe maccangaaku hollaani miijo mum en e ndee winndannde. Holko saabii ndeen darnde ? Ko holɗum ngal waylata? Tawsi leyɗe saabiiɗe maccangaaku jaɓan yaafinaade, yoɓta Afriknaaɓe hakkeeji o bone ? Koɗo men hannde ko Professeur Mamadou Dindé Diallo, taariikayanke mawɗo, cukko hooreejo iniwersite Kankan. Himo jaaboo lamnde Ibrahima Timbi Bah.
Hannde eɗen njaɓɓii Aminata Camara, hooreejo fedde « diaspora solution ». Faandaare ndee fedde ko wallude ɗanniyankooɓe heɓde koɗki, luwde mobelaaji e geɗe goɗɗe. E nder yeewtere ndee, maa em kaal e ngal gollal e mbaadi kuuɓtidindi.
From the publisher's feed
RFI Fulfulde no waɗa maakodal (tintidal) hoɓɓo, hertiyankooɓe e dillooɓe e baŋŋeeji kala. Ley oo taskaram heɗee yi'aango maɓɓe, miijooji maɓɓe e taskanɗe maɓɓe.

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

1 Listeners