
Sign up to save your podcasts
Or


Ñalnde 30 lewru 9ɓuru hitande 2022, Kapiteen Ibrahim Traoré ciwlii laamu, e ballal woɓɓe e konunkooɓe. Ɓe liɓi hooreejo laamu faddewu ciwliino kanko kadi laamu Paul-Henri Sandaogo Damiba. Cagal nde o heɓti laamu ngu Kapiteen Ibrahima Traoré, wiyi faandaare makko aranere ko habugol kuliyankaaku e nder leydi ndi no ɓuriri moƴƴude. Pelle jihadiyankooɓe ina njoginoo ko famɗi fof 40% e leydi ndii, e wiyde Duɗal Jaŋde Kisal (ISS). Ndeen Ibrahim Traoré
hollitii pellital mum haɓaade ɗeen pelle jihadiyankooɓe e heɓtude ɗeen geɗe leydi ndii, e yuɓɓinde woote demokaraasi e nder hitaande aroore ndee. Duuɓi seeɗa caggal ɗuum, Kapiteen Traoré hollitii wonde ko ɓuri himmude e makko ko hisnude ngenndi ndii , wonaa woote ɗee. Duuɓi tati caggal nde o heɓti laamu ngu, hol ko mbaaw-ɗen janngude e golle
makko? Mbele woodi fuɗɗoode huutoraade fodoore makko ko faati e kisal e ndeenka? Ndongo Samba karallo ko faati e dawrugol e leyɗee sahel yeewtiii e Abdoulaye Diallo . Ko kanko woni koɗo men. Heɗoɗee
Jonnde 80ɓiire fedde ngootaagu winndere joofay altine hannde 29 lewru 9ɓuru to New York. Jonnde ndee waɗi ko e sahaa nde winndere ndee wuuri caɗeele,teentinii noon ko yowitii e hare aafiiɗe hakkunde Russie e Ukraine e caɗeele fewndiiɗe to Palestine. Ina jeyaa e ko ɓuri tentude e ndee jonnde, ko ko France e ko ɓuri leyɗeele sappo goɗɗe njaɓi (qirrii) goodal dawla Palestiin.. Nde ɓe kaaldata e batu nguu, heewɓe e ardiiɓe leyɗeele e laamuuji Afrik noddii yo njuɓɓudi ndii wayle. Woɓɓe ɓuri haalde ko geɗe ngenndiije, ko wayi wano leyɗeele jeyaaɗe e dental leyɗeele Sahel, gonnduɗe hannde e caɗeele kuliyaŋkaagu. Ko holno potɗen yiirude golle ONU e nder caɗeele jam e kisal woodaaɗe hannde ɗee, duuɓi 80 caggal ko ndee fedde sosaa ? Mbele Fedde ngenndiije dentuɗe ina foti wayleede ? Mbele haa jooni duunde Afrik ina waawi jogaade darnde e nder salndu ndee fedde tambiinde kisal? El Hadj Amadou Oury Diallo, gollaynooɗo e nder ONU, gonɗo hannde e foftere yeewtidii e Abdulaay Jallo. Ko kanko woni koɗo men hannde.
Emmanuel Macron hollitii lawɗini France jaɓi dowla Palestine. Hooreejo leydi France ƴettii ngal pellital, fuɗɗiingal lebbi keewɗi jooni, to jonnde 80ɓiri Dental Adunaaru (ONU) altine ñannde 22 nduu lewru. Ko caggal ɗum Emmanuel Macron waɗidi e France 24 e RFI yeewtere keeriinde. E nder ndee yeewtere, o teentinii ko feewti e peeje yowitiiɗe e dawlaaji ɗiɗi wonande Palestine e Israel, e ngonka Fuɗnaange hakkundeere Asiya ( Moyen Orient). O hollitii sabaabu ngal pellital ngal o ƴetti, tawi faandaare mum ko yo Hamas accitu Israyelnaaɓe ɓe ɓe ciwlii kono kadi e dartinde hawre ndee hakkunde leyɗe ɗiɗi ɗee. E bi'ol makko, ko qiraade goodal dawla Palestine tan woni fehre ngam seerndude Hamas. Hannde, ko kanko woni Koɗo men, eɗen ndokka on heen seeɗa e ndee yeewtere luggiɗnde nde kanko Emanuel Makron waɗidi e Elisabeth Allain mo France 24 e Arnaud Pontus mo RFI. Heɗoɗee
Burkina Faso, Mali e Niger kolliti jaltugol mum en e ñaawirdu winndereyaŋkoooru wieteendu CPI. E nder bayyinaango ngo ɓe ɓayyini e altene, leyɗeele tati jeyaaɗe e Dental Dowlaaji Sahel ɗee, cemmbinii ko ɓe mbiyata nduu suuduhuutoraaka no haaniri. Ɗee leyɗeele tati dentuɗe, e gardagol konunkooɓe, kollitii wonde ngal kuulal, ƴettaangal ko yaawi, ina jeyaa e yiɗde mum en tabitinde njiimaandi mum en haa timma. Hol no ngol yaltugol maɓɓe foti yaarude ? Mbele ngol yaltugol ɗee leyɗe ina gooŋɗini? Hol batte sariya, haa teeŋti noon e Iyad Ag Ghali, hooreejo GSIM, mo nduu suudu hokki talkuru nanngirdu ? Hol ko woni garoojum nduu suudu windereyankooru ndu goɗɗe e leyɗe
adunyankooje jokki e ñiŋude? Me Hamidou Barry awokaa kadi gardiiɗo Kawtal Gine CPI yewti e ɗum e Abdoulaye Diallo. Ko kanko woni koɗo men.
Mali mawninii hanki duuɓi 65 jeytaare leydi mum e teddeendi mawndi. E nder ñaaƴo siwil, konu, konunokooɓe Mali, baɗnooɓe maande mum e oon sahaa, holliri kaɓirɗe konu keewɗe. Ngoo ñaaƴo konu, waɗnoo e tawtoreede hooreejo leydi ndii, hono Seneraal Assimi Goita, ina luuldi e ko teskaa e nder diwanuuji goɗɗi. Ñalnde 16 nduu, lewru jihaadiyaŋkooɓe Jnim e wideyoo ɓe holluno konunkooɓe 61 Malinaaɓe e Burkinaaɓe ɓe ɓe mbiyi ɓe nanngii e nokkuuji keewɗi. E nder ɗuum, e nder won e diiwanuuji leydi ndii, yimɓe nokkuuji ɗii puɗɗiima tampude caggal uddere nde kuliyankooɓe mbadi, ko ɗum seedaa e bayyinaango guwerneer Mopti, tabitinoowo ŋakkeende carburan. Hol no paamirten ngol mawningol ñalaande jeytaare mum e nder ooɗoo sahaa rafi kisal ɓeydotoonde ? Mbele ɗee kaɓirɗe konu, ɗe Bamako ƴaañii no feewi, ina heddinoo ngam haɗde kuliyankaaku e nder leydi Mali ? Abdoulaye Diallo yewtidi heen e koɗo makko biyeteeɗo Mansour Ly, karallo sahel. Heɗoen mo.
Altine hannde, Emmanuel Macron, hooreejo France ina ɗaminaa maa o heɓtin goodal dawla Palestine e yeeso batu huuɓtidinngu fedde ngootaagu winndere. Ngal pellital ngal leydi France ƴetti ina jeyaa e golle dipolomaasi ɓurɗe yaajde ɗe ɓe mbatdi e Arabie Saoudite. Leyɗeele ɗiɗi ɗee ina njooɗtorinoo yuɓɓinde batu ONU e maayirde lewru 7ɓuru, batu yowitiingu e pehe ko faati e dawla Palestine. Tiitoonde ndeen winndannde ko « Declaration de New York » firti hollitol New York. Ko leyɗeele teemedere e capanɗe nayi e ɗiɗi ngooti nde, leyɗeele sappo calii. Ina tawee e ɗeen caliiɗe Israel e Amerik. Faandaare ndee winndannde ko sosde dowlaaji ɗiɗi Palestine e Israel, tawo Hamas ina yalta e jeewte ɗee, ɗum ko e sahaa mo Israel jokki hare mum e nder bande de Gaza.
Mbele ɗee peeje France na mbaawi tabitde? Mbele ina waawi dartinde hare hakkunde Israel e Palestiin? Ngam yaajnaade heen Abdoulaye Diallo bismiima Mamadou Sanoussy Diallo, hertorɗo leyɗe Moyen Orient.
To Gine, Oorngal suvngooji eey walla alaa alaa ɗii woni "referendum" joofata ko jamma alkamiisa hannde. Ñande alet 21 lewru ndu ngonɗen, fodde yimɓe miliyonji 6,7 noddaama to cuuɗi gootirɗi ɗii ngam suɓaade walla salaade sariya keso oo. Lanndaaji tati mawɗi luulngo ngoo jeyetaake e ɗii suɓngooji. Ko ɗi jowaaɗi lebbi tati. Holko ɓeto ngo mbaaw-ɗen waɗde e ngal oorngal? Holko eeraango ngam salaade wootude battinta woote ɗee, haa teeŋti noon e keewal yimɓe ngal? Mohamadou seydou Baldé woni koɗomen hannde. Oo yeewtidii e Abdullaay Jallo.
To Kamerun ñande aset 14 lewru 9ɓuru ɓennuɗo oo to Yaoundé, fedde wiyeteende Union pour le changement en 2025 toɗɗiima gonnooɗo jaagorɗo leydi ndii, hono Issa Tchiroma Bakary wonde kanndidaa nanondiral ngam luulndaade hooreejo leydi ndii, Paul Biya, e suɓngooji baɗooji ñande 12 lewru 10ɓuru 2025. Kono wonaa luulndiiɓe ɓee fof ahdi e ngal pellital. Luulndiyaŋke ɓurɗo heɓtineede, Maurice Kamto, mo suudu dosgal leydi ndii riwti kandidaagu mum yaltinaani tawo yamiroore woote, hay so tawii kaaldigal hakkinde pelle politik ɗee ina njokki. Holno paamirten ko saabi ngo suɓngo Issa Tchoroma Bakary? Mbele kanndidaaɓe luulndo ngoo jaɓat jiŋngande Tchoroma? Hol darnde Maurice Kamto foti jogaade e nder luulndo ngoo ngam foolondirde e Paul Biya ? Koɗo men hannde etiima jaabaade ɗee naamne. Oon ko Doktoor Abo Mohamadou, jannginoowo, biɗtoowo, kadi ko taskotooɗo politik. O yeewtidii e Abdoulaye Diallo.
Ñalnde 16 e nduu lewru, ko hitaande ɗiɗmere caggal nde ɓe sosi Dental Dowlaaji Sahel, fedde leyɗeele tati Sahel. Mali, Burkina Faso e Niijeer ciifi nanondiral "Liptako-Gourma", ɗe sosi ngal nanondiral, jokkondirngal leyɗe tati ɗee e nanondiral reentaade hakkunde mum'en, tawi faandaare mum ko haɓude waɗboniyankooɓe e murtuɓe ɓee. Ko kuulal ngal leyɗeele tati ɗee ƴetti caggal nde ɗe njalti e fedde CEDEAO. Duuɓi ɗiɗi caggal nde nde sosaa, hol ko mbaaw-ɗen tongude e golle mayre ? Holko mbaaw-ɗen janngude e ndeeɗoo hitaande ɗiɗmere AES to bannge njeñtudi ? Dokteer Abdu BA karallo ko faati e CEDEAO e ko faati e leyɗe Afriknaaje yeewtidii e Abdoulaye Diallo. Ko kanko woni koɗomen hannde
To Mali, ñande 1 lewru nduu, diɗɗal kesal burkinaaɓe, dogɓe fitinaaji, naati e nder saare Koro. Oo nokku e nder diiwaan Bandiagara ina wonndi e caɗeele teeŋtuɗe, e ko anndini salndu fedde ngootaagu winndere toppitiindu ko faati e geɗe mooliiɓe (HCR). Ɓeen yimɓe dognooɓe, ko ɓuri heewde e maɓɓe ko reewɓe, sukaaɓe e mawɓe nayeeɓe. Hannde, eɓe nguuri nguurndam caɗtuɗam. Eɓe njiɗi ko yaawi koɗorɗe, nguura, ndiyam njareteeɗam, e geɗe baɗɗe faayiida, jeertini salndu HCR. Koɗo men hannde ko Mahamadou Diallo, gardiiɗo jokkondiral nduu salndu dental ONU topitiindu mooliiɓe. Omo jaabo e naamnde Abdullaay Jallo
From the publisher's feed
RFI Fulfulde no waɗa maakodal (tintidal) hoɓɓo, hertiyankooɓe e dillooɓe e baŋŋeeji kala. Ley oo taskaram heɗee yi'aango maɓɓe, miijooji maɓɓe e taskanɗe maɓɓe.

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

0 Listeners

1 Listeners