Koɗo men hannde

Gila hanki walla keeñen jaayndeyankooɓe e karallaaɓe no tummbondiri Akra laamorgo Gana. Faandaare ndee jonnde ko taskagol peeje haɓirɗe kumpite pene jaaliiɗe e mejaaji renndo. E nder leyɗe Afrik hewɗe kumpite pene no gollireede, ko ɗun holli Abdullay Saajo Jallo, firtoowo kumpite pene. E faandu haala Ibrahiima Timmbi Bah, o hollii golle mawɗe no haana waɗeede ngam haɓugol oo alhaali mo bononndaaji mun tiiɗi. Ko kanko woni koɗo men hannde. Heɗoɗen….

Caggal nde batirde ngenndiire Moritani wooti sariya naatnoowo jannde ɗemɗe ngenndiije e nder duɗe leslese, Rfi Fulfulde yeewtidii e Usmaan Bah gardiiɗo catal defterdu to Duɗal ɓamtirngal jannde Ɗemɗe Ngenndiije (IPELAN). Ɗemɗe ngenndiije Moritani, (Pulaar, Soninke e Wolof) maa puɗɗee janngineede e ndee altiniire 7, 10ɓuru 2024 tawo ko e mbaadi jarribo e nder duɗe laamu ɗee. Wonande ɓe kaalataa ɗeen ɗemɗe, maa njanngine ngam tiiɗtinde timmotondiral hakkunde ɗemɗe ngenndiije ɗee e ɗemngal laawɗinaangal ngal hono Aarabu. E bi'ol Usmaan Bah, ko ngol woni laawol gadanol ko ɗemɗe neeneeje ɗee ine njanngiree e fannuuji ganndiwe gila e tolno lesleso. O yewtidii e Umaar Alhajji Caam

Senegaal, taweteeɓe e suɓngooji sarɗiyankooji saatiiɗi ñannde 17 lewru 11ɓuru anndete e ɗee balɗe ngarooje. DGE, suudu toppitiindu woote Senegaal yaananii pelle politik e kawtite dawro e ɗe wonaa dawro 41 tawegol e ɗii suɓngooji. Kono, ko "Conseil constitutionnel", suudu ñaawooru toppitiindu sariya mawɗo leydi ndii gonɗinta taweteeɓe e ɗii suɓngooji.

Takku Wallu Senegaal, ɗun firti rennden wallen Senegaal, kawtital ngal Makki Sall ardii hino tawaa e faalaaɓe laataade kanndidaa e ɗii suɓngooji. Holko saabii yo Makki Sall artu e politik lebbi 6 caggal rowtiragol mo laamu leydi ndii ? Mbele o waawan fottinnde lunndiiɓe laamu caggal makko ? Koɗo men hannde ko Banngali Jallo, hertorɗo dawro. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah

Leyɗe 33 no hawa e jonnde 19ɓiire njuɓɓudi wiindereyankoori noddirteendi Haali-faransiire" farankofoni. Ndee jonnde waɗan gila  4 e 5 lewru nduu ngonɗen nduu Paris laamorde leydi Faransi. Tiitoonde jonnde ndee hikka ko ” sosde, hesɗitinde e gollude e ɗemngal faransiire”. Ndee jonnde renndinan fotde ardiiɓe leyɗe e guwernemanji 100. Holko woni nafoore e faayidaagal Njoɓɓudi Farankofoni  e nder Afrik? Holko woni Janngo e ndee fedde? Ko ɗee naamne fewtiɗen faade e Ibrahima Jallo, hooreejo fedde renndinde sukaaɓe jeyaaɓe e leyɗe  farankofoni.

Lewru 10ɓuru woni no noddiree hitannde kala "octobre Rose". Ko ndu fartaŋe mawɗo ngam haɓude rafi kanser faade e rewɓe. Hitannde kala fotde miliyonji 20 no keɓa o rafi, 9,7 no mbaasa pittaali maɓɓe e nguu ñawu. Faatu Fall, daɗɗo rafi kanser enndu, gardiiɗo fedde noddirteende « fehre ko faati e haɓude Kanseer », arta e golle ɗe ɓe kaani wadde e nduu lewru ngam haɓude oo rafi kono kadi e hirjiinde rewɓe ɓe nde njahata e nder cuuɗi cafrirɗi ɗii mbele oo rafi no ustoo. O yewtidii e Muusa Umaar Bari.

Aset 28 lewru nduu ngonɗen nduu, konunkooɓe Israayel nanatinii mayde gardinooɗo fedde Hezbollah Hassaan Nasrallah. O heddike e piyanɗe ɗe ɓe mbaɗi  to worgo Beyruuth, laamorde Liban. Waɗi joni jonnte, konunkooɓe Israayel no werloo bombuuje to rewo Beyruuth.  Fandaare maɓɓe ko lancude ndee fedde Hezbollah. Mayde Hassaan Nasrallah, addii hallulaaji e tikkere mawnde e nder ngal diiwal. Ko ɗum sabi hannde kolol  wota hare ɓeydo e nder ngal diiwal. Ko holɗum woni janngo Hezbollah e holko mayde Hassaan Nasraalah battinta e nder ngal diiwal? Mammadu Rasiin LIH, hertorɗo jokkondire leyd winndire no jaaboo lamnde Muusa Umaar BARI, keɗoɗen mo.

Ko aset yawtuɗo oo woni ɗuuɓi sappo e jowi gila nde ngoo warngo waɗaa ka estaad 28 settambur mo konakiri. Ɗuuɓi sappo e jowi caggal ngoo warngo, lorriiɓe e mun no weltorii ko fati e jukkooje pawaaɗe e ndee ñaawoore waɗaande e nder ɗuuɓi ɗiɗi.

E bi’ol Me Halimatu JALLO awokaajo e daraniiɗo hakkeeji neɗɗanke hay so tawii hiɓe weltorii fii ndee ñaawoore kono no heddi ko hittiɓe sabu woɓɓe e ɓen lorriiɓe ko nawniiɓe, ɓe hattonjinii balle. Me Halimatu Jallo yewtidii e Abdullay JALLO. Ko kanko woni koɗo men.

Keɗoɗen ɗoo jooni ñoggannde jewte waɗaaɗe ka taskaram On Tottaama Konngol e nder ndee yontere. Ko Muusa Umaar Bari waɗani en ndee ñoggande.

Burkina Faso, ardiiɓe laamu faddewu nguu andinii e altine wonde ɓe pallii dillere ngam samminde laamu maɓɓe ngun. E ɗum ɓe tuumii hooreejo kiɗɗo laamu faddewu Pol Damiba, jaagorɓe hiɓɓe e goomuuji kuliyankooɓe. Kono ɓe tuumi kadi koddiwaar e jaɓɓaade yimɓe joggiiɓe aninye liɓude laamu ngun.
Holko mbaawɗe faamude e ngol hollitol ardiiɓe laamu faade ko yowitii e eɓɓooje liɓal laamu sabu wonaa e ngal ɗum fuɗii ?
Holko ɗum battinta e jokkondiral hakkunde wagadugu e Abijan?
Ngam jaabaade ɗee ɗoo lamnde Abdullay JALLO yewtidii e Dokteer Demmba DONGO hertorɗo banŋe kisal e anduɗo fii Sahel.
Heɗoɗen mo

Senegaal, e nder lewru, laaɗe ɗiɗi rondinooɗe ko ɓuri teemeɗe ɗannoranɓe laawi ɗi rewaani sariya yooliima e maaje Senegaal. Ko ɓuri ɗanniyankooɓe cappanɗe jeego waasii hen pitaali maɓɓe e tugnaade konu maaje ɗen. Kono woɓɓe e seedeeɓe anndinii ko teemeɗe maayi e mun. Ɓen ɗannotooɓe iwruɓe e yoga e leyɗe Afrik ko Senegaal rewrata ngam lumbude maaje ɗen haa e leyɗe tubakooɓe. Ko woni sabaabu oo alhaali no ɓeydoo tan ? Ko waɗi hay ɗee peeje e kuule ƴettaade ngam haɓugol ngol ɗannagol haa jooni yimɓe ɓee no jokki suuɗaade lumba maaje ɗen ? Abdullay Jallo e koɗɗo maako Mammadu Jan Tuure ardiiɗo fedde nde wonaa laamuyankoore noddirteende "Vision sans frontiéres" yewtii e dow ɗee toɓɓe. Ko kanko woni koɗo men hannde