Koɗo men hannde

To Dawlaaji Leyɗe ndentuɗe Amerik, Kamala Harris suɓaama kandidaajo fedde Demokratɓe, e ɗii suɓngooji saatiiɗi ñannde 5 nduu lewru 11ɓuru. Kamala Harris wonii debbo ɓaleejo arano toɗɗaaɗo ngam tawegol e suɓngooji hooreyaaku Dawlaaji Leyɗe ndentuɗe Amerik . Ameriknaaɓe iwdi Afrik ɗuuɗuɓe hino immii darii ngam wallugol oo debbo e ngal orngal woote.
E ɓen, rewɓe ɓee heddaaki caggal. Ɓee sincii walde nde ɓe noddiri African women for Harris, ɗum woni rewɓe Afrik daraniiɓe Kamala Harris. Ko Aysatu Biro Jallo ardii ndee fedde. Ko kanko woni koɗo men hannde. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah

Keɗoɗen ɗoo jooni ñoggannde jewte waɗaaɗe ka taskaram On Tottaama Konngol e nder ndee yontere. Ko Muusa Umaar Bari waɗani en ndee ñoggande.

Senegaal mbeddike/fampike e weeyo satellit mum arano gila ñannde 16 lewru 8ɓuru hitannde 2024. Ko kabaaru mo hooreejo leydi ndii Basiiru Jomay Faay nantini e nder hello makko X. Ngol wedaagol  ko waɗi ko e yamnde 18 silmaaji 56 to ñiɓirde vandenberg e nder Kaliforni. O satellit inniraaɗo mbaroondi, ke injeñeerɓe senegaal wonduude e golloowo e fannu oo to Montpellier moƴƴini mo. Fandaare nden ko reenude wertaango leydi ndii, rewindaade kabaaruuji faggudu e tariindi leydi ndii. Ko ngol woni lawol aranol wano ɗum ina heɓee e nder leydi ndii caggal duuɓi 5 ko ɓee injeñeerɓe ngoni e golle. Ɗum ko taɓande mawde to bannge jeytaare ko faati e karallaagal. Hammadi JAH, ko astronotjo moritaninaajo hertorɗo fannu. E bi'ol makko ɗum ko taaɓal mawngal wonannde leydi ndi. Himo e faandu haala Muusa Umaar Bari keɗoɗen ɓe

Mali, Gila konunkooɓe liɓi laamu Ibrahim Bubakaar Keyta waɗii duuɓi 4. Gila nden addi hannde, waylo-waylooji hewɗi waɗii gila e politik haa e deenaagu: Lurral hakkunde Bamako e Pari, yaltugol Konu Faransi wonndude e konu ONI e nder ndii leydi. Kono Gollidal konunkooɓe ardiiɓe Mali e merseneerɓe Wagner waawaali tabintinnde jam e nder leydi ndin. Koɗo men hannde ko Demmba Ndongo, hertorɗo dawro. E faandu haala Ibrahiima Timmbi Bah, himo holla yi’annde makko e ɗii duuɓi 4 ɗi konunkooɓe ardii Mali. Heɗoɗen.

Gila Dunngu fuɗɗii hikka yimɓe teemeɗɗe maayi e nder duunde Afrik. Niijeer, Caad, Mali, Gine, nder ɗee leyɗe ilam saabike bonondaaji mawɗi. Mbayliigu weeyo no tawaa e ko saabii ɗii bonondaaji. Ko ɗun holli Faatumata Kante, hertorɗo Kiwal taariindi. E bi’ol makko no guleeki ɓeydori woo ko non bononda ilam tiiɗirta. Ko kanko woni koɗo men hannde. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah.

Sukaaɓe ɓe hellifaaka walla ɓe duuɓi mumen toowaali no jogaa e kaso waɗii duuɓi ɓe ñaawaaka. Hiɓe fawi e nayo e nder teemederewel (4%), kasaaɓe, ɓe ñaawaaka e nder ndii leydi. Ko ɗun holli salndu fedde adunaaru ONI toppitiindu hakkeeji neɗɗanke. Ɗee joge e ɓaawo ñaawoore wonaa e sukaaɓe ɓen tan haaɗi. E nduu lewru saaliindu, jaagorɗo kalfinaaɗo sariya Gine, yaltiniino kaso yimɓe 16 caggal duuɓi 15 ɗi ɓe jogaa ɓaawo ñaawoore. Ndee, ko huunde maapinnde yimɓe daraniiɓe hakkeeji neɗɗanke. Koɗo men hannde ko Mammadu Kali Jallo daraniiɗo hakkeeji neɗɗanke tawaaɗo e fedde "baïonnette
intelligente". Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah

E ɗii duuɓi sakkitiiɗi Afriknaaɓe heewɓe ɗannike naatii e nder Dawlaaji Leyɗe Ndentuɗe Amerik. Ɓen, ko Senegaal, Moritani, Gine e leyɗe hirnaange Afrik goɗɗe, immii. Ko "Nicaragua" heewɓe e maɓɓe rewi. Ngam yottagol Amerik, ɓe yoɓii kaalisiiji ɗuuɗuɗi. Kono woɓɓe e maɓɓe no nimsi caggal nde ɓe naati e nder ndii leydi. Sabu ngurɗam ɗam ɓe tawi ton ɗax, neworaa no ɓe habbornoo non. Woodii ruttiiɓe e leyɗe maɓɓe. Hannde en yewtan e dow alhaali ɓee ɗanniiɓe rewi Nicaragua ngam naatugol Dawlaaji Leyɗe Ndentuɗe Amerik . Koɗo men on ko Dr Amadu Uuri Bari renndoyanke, jannginoowo e iniwersiteeji Canada. O
yewtidii e ɓee ɗanniiɓe. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah

Jaayndeeji keewɗi gollaali hanki talaata. Rajooji e telewisiyonji ɗi wonaa laamuyankooji, ñallu feƴƴinnde gimi. Hooreeɓe ɗii jaayndeeji dartinii golle ngam hullugol mette maɓɓe sabu ko laamu nguu ƴamii ɓe yoɓugol sagalle walla lampo timmuɗo miliyarji 40 CFA. E bi'ol maɓɓe, ardiiɓe leydi ndii faala haɓude ndimaaku konngol e nder leydi ndii. Mbele ngal ñallal deƴƴere mejaaji waɗan batte ? Caggal maggal hooreeɓe leydi ndii jaɓan waɗde kaaldal e ardiiɓe jaayndeeji e hoore ngal lurral ? Koɗo men hannde ko Sheekhu Umaar SI ardiiɗo fedde sosiyete siwil OSIDEA. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah

Fijooji Olempik, JO hitaande 2024, joofii hecci-hanki e alat Paris laamorgo Faransi. Ko medaayji 39 atletɓe Akrik heɓi : 13 kanŋe, 12 kaalisi e 14 silaaji ( Bonze) walla kire e fulfulde. Ndee limoore hino ɓeydori medaayji ɗiɗi so en eɓɓindirii e ɗii heɓinooɗi Tokiyo e hitaande 2021. Wano woowiri non, ko Keniya ɓuri heɓude medaayji hikka kadi. Hannde e oo subaka en taskoto darnde Afrik e ɗii fijooji. Yewten kadi ko faati e heblo Fijooji Olempik Sukaaɓe waɗanɗi to Senegaal e hitaande 2026. Koɗo men hannde ko Aaruuna Deem, jaayndeyankeejo hertorɗo joftal ɓalli. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah.

Leydi Benen jaɓɓake himɓe leyɗeele 24 e nder Kotonu ngam yewtude ko yowitii e demokrasi ndow kelol laamuuji nder Afrik. Noy yimɓe taworte ha demokrasi naffa leydi muɓɓoy , ɗiye woni laabi tokketeɗi ko demokrasi tabbintino ? Bashiiru Amadu hertorɗo to baŋŋe ɓamtaare e eɓɓooje jowitiiɗe mbaylaandi leyɗe no jaabo ƴamɗe Adamu HAMADI