Koɗo men hannde

Hannde maanditaare jeytugol hoore mum  52ɓere Kamerun. Ñalaande woowaande teddineede gila  hitaande 1972. Kono ɓe heɓuki ndimu wakeere leydi ndi e hitaande 1960 e wakeere luttunde ndee duu e  hitaande 1961, ndi waɗi kawtal mayri haa 20 lewru 5ɓuru hitaande 1972 ngam wonuki leydi ngoori. Ammaa hannde duuɓii seɗɗa ngal wakeere hirnaange leydi ndii ɓee halooɓe ɗemngal tuurankewal, ɗum ɗo tawe ɓee ɓilla kaɓe e yiɗɓe sennduki leydi ndii. Koɗo men hannde ɗum
jannginoowo.

Bi'eteeɗo Fana Gaji Ali, o laati hakkilanoowo haa janngirde haa diiwal seɓato woyla leydi Kamerun. Oɗo lorta dow ɗiiɗi taariika e waddugol dabareeji goɗɗi seɗɗa ngam wartirgo joonde jam e deende haa woyla hirnaange leydi ndin. O yewtidii e  Maruwa Rufaa'u Baaba Ashwariya

Ɓiɓɓe Gine ko ɓuri deemedere barminaama woɓɓe kadi waraama gila e hitaande 2019 haa e hitaande 2021. Ko ɗum "Amnesty Internationale" mojobere daraniinde hakkeeji neɗɗanke anndini e nder cimtol ngol ɓe lollini e alarba yawtunde yeeso jaayndeyankooɓe.E nder ngol cimtol hooreeɓe mojobere nden hino holli wonde yoga e barminaaɓa ɓen jukkii sabu anngal ko ñawdaɓe.Suleymaan SOW ardiiɗo salndu Amnesti Winndere e nder Gine no jaaboo lamnde  Mammadu Jonngaasi BA ko faatii e cimtol ngol

Keɗoɗen ɗoo jooni ñoggannde jewte waɗaaɗe ka taskaram On Tottaama Konngol e nder ndee yontere. Ko Faatumata Si Sawaane waɗani en ndee ñoggande.

 Basiiru Jomaay Faay ɓamii peeje ngam waylugol jogala awo ndii leydi. Hooreejo leydi keso oo hollitii wonndema sarti awo Senegaal maa waylee, o yaltinii doggol laaɗe yaananaaɗe awugol e nder maaje ndii leydi. Ɗee, ko peeje ɗe pelle awooɓe Senegaal ƴamuno yo hooreejo leydi oo waɗu.

Ko ɗun saabii yo fedde maɓɓe ngenndi daraniinde awo teddinngo taariindi, no wi’ee CONAPED jaɓɓori ɗee pellite oo lamɗoo weltaare. Aliwu Ba, no tawaa e ndee fedde. Ko kanko woni koɗo men hannde. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah

Fiɓannde kaaldal ngenndi leydi ndii jonnaama Kolonel Asimi Goyta, hooreejo laamu faddewu nguu. Yimɓe teemeɗɗe waɗuɓe ngal kaaldal, fewjii ɓeydugol junndi laamu faddewu nguu, wonndude e tawtugol Kolonel Asimi Goyta e suɓngooji saatiiɗi. Pelle politik ɗe tawanooka ngal kaaldal hollii jaɓata ndee fiɓannde. Koɗo men hannde ko Aamadu Koyita ardiiɗo fedde politik Yelen Kura. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah

ko Mahamat Idriis Debi foolii e suɓngooji hooreeyaaku ndii leydi. Oo jeneraljo, hooreejo laamu faddewu heɓii daaɗe 61%, e bi’ol suudu toppitiindu woote. Ko Siksee Masra, hooreejo jaagorɓe leydi ndii laatii ɗiɗaɓo. O heɓii ko fawi e daaɗe 18 %. Kono Siksee Masra jaaɓaaliɓ ɗii njaltuɗi. Oo noddii yimɓe makko immagol daaroo, holla seedeeji ko kanko fooli. Mbelle suudu ñaawirdu mawndu leydi ndii gonginan ɗii njaltuɗi ?

Mbele Siksee Masra e Mahamat Idriis Debi dañan kawral ngam jokkitaade laamu maɓɓe. Koɗo men hannde ko Dokteer Usmaanu Iliyaasu, jannginoowo to iniwersite Munndu e nder Caad. Usmanu Iliyaasu no jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah

Ñoggande yoga e miijooji neldaaɗi ka taskaram On Tottaama Konngol e ndee yontere

Keɗoɗen jooni ñoggannde jewte waɗaaɗe ka taskaram On Tottaama Konngol e nder nde yontere.Ko Faatumata SI SAAWAANE waɗani en.

Togo heɓii sariya mawɗo leydi keso. Sariya faatiiɗo e laamu sarɗiyankowu. Faure Gnassingbé, hooreejo leydi ndii lawɗiniimo e altine faltiiɗo oo, hayso tawii lunndiiɓe laamu e yimɓe sosiyete siwil hewɓe yaadaali e makko. Sabu ɓen hino tuumi hooreejo leydi oofaaleede heddaade e laamu fanni himo wuri. E nder oo sariya keso wonaa hooreejo leydi ndii jogii cemmbe, ko hooreejo jaagorɓe oo. Ngam firtugol faamina on oo sariya hiɗen jaɓɓii Esaie Edoh (Ezay Edo), jaayndeyankeejo taskotooɗo kabaruuji togoleejo. Ko kanko woni koɗo men hannde. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah.

Hooreeɓe Afrik e Amerik e ɓaŋŋe dawro e faggudu hino e mbatu gila e altine,  nder Dalas,  diiwal Dawlaaji Ndentuɗi Amerik. Faandaare ndee jonnde ko ɓamugol dabareeji ngam ɓantugol jokkondiral e baŋŋe faggudu hakkunde Dawlaaji Ndentuɗi Amerik e Duunde Afrik . Ngal jokkondiral no faatii e ndema, ñaameteeji, cellal, mahanteeri e gannde kese. Ngam newinngol. Ngeygu hakkunde ɗee cenɗe ɗiɗi, Washington joƴƴiniino program AGOA, ustanɗo saggale yeeyeteeɗi iteeteeɗi Afrkik naɓee Amerik.

Mbele program AGOA laatanike yeeyooɓe Afrik nafoore, duuɓi 25 caggal nde o sincaa ? Koɗo men hannde ko Sherif Mohammed Abdallah, ardiiɗo GOA, fedde entrepreneerɓe…. himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah.

Hikka ko nguleendi ndi meeɗaaka yi’eede teskaa ka Fuuta Jaloo, e nder Gine. E nokkeeli goɗɗi, fooweengu nguu hewtuno degree daraja 40(40°) ka ley ɗowdi. Huunde nde meeɗaaka yi’eede gila hitaande1951. Ndii nguleendi saabike yooro battinngo e gese remooɓe ɓee. Gulle walla to’e maɓɓe  kewɗe boni sabu ŋakkere ndiyam.

Kulol mawngol hino woodani ɓee remooɓe sabu ko e oo saaha ɗoo ɓe woni e heblanaade demal hikkawal ngal. Koɗo men hannde ko Mammadu Alfa Kunndu Jallo, waajotooɗo remooɓe. Himo jaaboo lamnde Ibrahiima Timmbi Bah