Kuma bɛ aw bolo

Farafinna camancɛyafan na, bɔlɔlɔ forobabarokɛyɔrɔw matarafali kɛlen don gɛlɛya ye bi marabagaw ani jamanadenw cɛ. Ni Gabon marabagaw y’o bɔlɔlɔsiraw tigɛ pewu u ka jamana kɔnɔ kabi Fewuruyekalo tile 17 ko foo waati min. Sisan RD Congo marabagaw fana be ka bagabagali bere kɔrɔta a ko kama.
 

Nin jamana filaw bɛɛ marabagaw ko nin bolɔlɔ forobabarokɛyɔrɔw kɛlen don dakari wale kɛyɔrɔ de ye. Iko kunnafonikolow carini, nɛninijuguw.Maw kunkariɲɔgɔnna kumaw. bɔlɔlɔsirakan cucucuw, maaw gundola-kunnafoniw tali ka poyi kɛnɛ kan. O be fara marabagaw dɔgɔyaliwalew u ka baaraw kɔrɔfɔli kan.

Misalila, Gabon kunnafonidisira kɔlɔsili cakɛda ko nin walew de kama u ye bɔlɔsiraw tigɛ fɔlɔ bawo ko faratiba don jamana ka basigi ni kelenya la.

Kasɔrɔ fasodentɔgɔlatɔnw y’a ko sɔbɛkɔrɔ kɔn. U ko kumakannabilali hakɛw bɔrɔtɔli don bawo k’a ye tiɲɛnniba de don, jagokɛlaw ani kalandenw ni cakɛda caman kun bi. Ko marabagaw t’a fɛ k’u ka walejuguw de kɔrɔfɔkan mɛn.

Yala aw yɛrɛ fana ye nin ko ye cogo di? Yala Marabagaw b’u jo fɛ wa? Nin bɔlɔlɔ forobabarokɛyɔrɔw tigɛli kɔlɔlɔw be se ka kɛ mun ye jamanadenw kan? U ka kan ka matarafa cogo di?

Moyen-Orient sebɛ kɔrɔ kalayalen kabi sibiridon… Ni USA ni Israel bɛkan mukujugu susu Iran kan, Iran fana n’a ka tajurusara beberew bɛ ka ɲɛsin Moyen-Orent árabe jamanaw caman ma USA ka sɔrasi dagaw n’a ka nafasɔrɔsiraw bɛ yɔrɔ min. Nin kɛlɛ in será nin yɔrɔ la waati jan funteninw de kɔ…

sisan kɔnin bɔnɛbinna w’a kɔlɔw bɛka ye kaban… Bawo jateminɛkɛlaw ka fɔ ka ko maa 555 ɲɔgɔn de fagara a ko sen fɛ kaban Iran.. olu cema u ka ɲɛmɔgɔba Ayatollah Ali Khameni, ka fara Gradien de la revolution kɛlɛɲɛmɔgɔ caman kan… USA ka fan na sɔrasi saba ani jɔginbagatɔ gɛlɛ duuru… Israel fana maa kɔnɔɔtɔn ka fara jogin bagatɔ wɛrɛw kan..

Yalla aw ye mun faamu Iran Israel ani USA ka nin kɛlɛ in na… yalla mugujugu nucléaire ko dɔron don wa tɛri fɛn werɛ de b’a dugu ma da ma se min ma… Nin ko in bɛ taa kuncɛ waati jumɛn… Bawo Iran k’aw kolu n’a dugukolo ni kɔkɔji kan naw kɛ jahanama ye u ka ɲɛmɔgɔba fangabagaw n’u kɔkɔkɔrɔdonbagaw bolo…

Farafinna ani diɲɛ fan caman fɛ, bi ye sunkalo juma filanan ye… A ɲɔgɔn bɛ fama ka kɛ, ɲinan… silamɛw ani keretiyɛnw bɛɛ ka sun waati bɛnna ɲɔgɔn ma. Nb’a fɔ ko Allah k’a kalo in tiimɛ ko ɲuman di bɛɛlajɛlen ma o la.

Nka Maden jamanaw kɔnɔ. Sunkalo waati ye gɛlɛya waati de ye ma caman ka jateminɛ na… Bawo mako bɛ jɔ balofɛn minnu na kɔsɔbɛ sun waati da tɛ se ka maka olu sɔngɔko la. O dɔw ye iko malo, sukaro, tulu, nɔnɔ wali nanfɛnw.

O siratigɛ la, inafɔ san o san Mali Burkina Faso, Cote d'Ivoire, Sénégal, Guinée, Manden jamana caman marabaga  y’a lase k’u ye latigɛw ta balofɛnw ka labɔlikɛ fɔ ka tɛmɛ yasa fɛn kana fara sɔngɔw kan suguw kɔnɔ .

Dɔw yɛrɛ ye kɔlɔsilifɛɛrɛw sigi wasa ka tɛgɛda jagogɛlɛntigiw kan. 

Yala ɲinan sungalo in ta bɛ cogo di aw ka jamanaw kɔnɔ.

Marabagaw ka o latigew ka se ka nɔgɔya olu labatoliko bɛ cogo di  jagokɛlaw fɛ aw ka jamanaw kan.

An bɛna maden muso dɔw hakilinaw sɔrɔ o kow de kan nin jɛmukan in kɔnɔ nɛkɛjurusira filɛ 00021 76 644 12 79, an bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ sisan sisan.

A kumaw tun mɛnna senna. Sisan farafinnatilebinyanfantɔnba CDEAO b’a fɛ k’a ka kɛlɛkulu kɛrɛnkɛrɛnnen "Force en attente" sigi senkan yani san in laban cɛ.

Tɔn in jamanaw ka kɛlɛboloɲɛmɔgɔw b’o lajɛ de la Sierra Leone kabi taratadon w’a know bɛ kunce bi alamusa.

Laɲini ye ka sɔrasi ba 2 de ta fɔlɔ jatigewalekɛlɛ hukumu kɔnɔ min nafolo bɛna bɔ CEDEAO jamanaw yɛrɛ kun.

Ko wɛrɛ o y’u ka laɲini de ye ka nin jatig ewale kɛlɛ baaraw kɛ ni  AES jamanw ye. Mali Niger ani Burkina Faso wasa Sahel ani kɔkɔjidala jamanaw bɛ ka kɛ kelen ye kɛlɛ huku kɔnɔ.

Yala aw ye nin laseli in kow kunbɛ cogodi aw bolo nin sɔrakulu in bɛna seka jatigewale kɛlɛ laɲiniw sabati farafinna tilebinyanfa n awa.

A musaka know dun o bɛna ɲɛnebɔ wa bawo CEDEAO yere musaka fana bɛna ɲɛnɛbɔ wa?

Yala u ni AES jamanaw bɛna sek’o baaraw kɛ cogo di?

Tambacounda, Kaolack fɔ Tourimé Bakel marabolo kɔnɔ, An bɛ foli di an lamɛnbagaw bɛɛ ma minnu sɔgɔlen b’an nan in waati… kɛrɛnkɛrenenya la, kuma b’aw bolo jɛmukan kanunbaga, Nin y’aw ka kɛne dayɛlɛ tɔ ye.

Sénégal, kalandenw ka jɛkuluw dɔw y’a dabɔ kaban ka minisirɲɛmɔgɔ Ousmane SONKO kunu dantigɛliw kɔn.

Wasadenw ɲɛma kunu; Ousmane Sonko y’a lakodɔn k’ale yɛrɛ de y’a latigɛ jamanakɔnɔko mionisiri ka polisiw bila ka taa Cheinkh Anta diop sanfɛ kalanso kɔnɔ Dakar bawo k’a danganiya tun b’u bolo ko wale jugu dɔ tun bɛka labɛn kalanso in kɔnɔ…

Wasa ka kalandenw ka waati bɛ muritiliwalew ɲɛkɔrɔtigɛ Ousmane Sonko k’u bɛna latigɛ ka poliso yɛrɛ dɔ sigi sanfɛ kalanso in kɔnɔ… Ka kalandenw siyɔrɔ Capus yɛlɛma Dakar kinw knɔnɔ kabɔ Sanfɛ kalanso in duklɛnɛ la. Wa ko sanfɛ kalandenw k’u ka don nata laɲiniw ke k’asɔrɔ ama kɛ ni yɔrɔtiɲɛw ye.

Aw ye kalan kɛ fanaSENEGAL: Ousmane SONKO k'u bɛna a jateminɛ ka polisiso dɔ sigi UCAD sanfɛ kalanso kɔnɔ

Ka fara o kan minisiriɲɛmɔgɔ in ko sɛgɛsɛgeliw fana bɛ senna waasa k’a dɔn min kɛra sanfɛ kalanso in kɔnɔ kɔsa ina bawo ko lakanatigilamɔgɔw ye wale kɛ olu tun ma sigi ni min ye infɔ Amadou Ba ka saya…

Jigilatigɛ ko kalandenw ka tɔn dɔw boloiko Jɛf-jɛf.. ani Sénégal jamanaden caman bawo u ko Ousmane SONKO b’a fe ka  mara kɛ ni bagabagali ani fanga jalan de ye wa k’u tɛna jɛn n’o ye…

Y’ala aw yɛrɛ fana ye mun famu nin dantigɛliw la?

Nin y'a san naani ye, kɛlɛ in bɛ senna sigiɲɔgɔnjamana fila ninnu cɛ. Ukraine ni Russie ko don. O san naani kɔnɔ, laɲini caman kɛra, kumaɲɔgɔnya caman dabɔra, nka nin si ma se ka dan sigi kɛlɛ la fɔlɔ. Sayabagatɔw hakɛ kelen dɔnnen tɛ, tiɲɛnniw kuma tɛ, musaka min donna a ko dafɛ, o kɛrɛbɛtɛ. San naani kɛlɛ, aw y'a kunnafoni caman lase aw ma rfi mandenkan sanfɛ. Mun de dun tora aw hakili la a ko kan? 

Tile damanin kɔnɔ maa kɛmɛ saba ni kɔ de bɔnɛna u ninw la marifatigikulu lakodɔnbali dɔw fɛ Kwara marabolo kɔnɔ, jamana in kɛɲɛkan ni tilebin cɛ, ni dɔw ko jatigɛwalekɛlaw don, dɔw fanako walejugukuluw Nigeriakaw bɛ minnu weele ko bandiw. A ko kɔni bɛ ka maa caman kamana gwan i ko Amnesty international hadamaden hakɛ lafasatɔn. Olu yɛrɛ ye weele bila Nigerioa marabagaw ani diɲɛ magwɛn kɛbagaw  ma u ka fɛɛrɛ ɲini nin ko la ka jamanadenw lakana.        

Kasɔrɔ dɔgɔkun tɛmɛnen, USA ka kɛlɛdege karamɔgɔ kɛmɛ ɲɔgɔn de sera Nigeria ko walasa ka taa yen sɔrasiw lajo jatigɛwale kɛlɛlifɛɛfɛ labanw na. Nigeria yɛrɛ de y’o laɲini kɛ u ni USA ka baaraɲɔgɔnya hukumu kɔnɔ.

Aw yɛrɛ ye hakilinaw ye mun ye o kow la? Yala Nigeria marabagaw ka lakanafɛɛrɛw de tɛ bɔli kɛ  wa? 

Fagalijugu ninnu dun, dan bɛ se ka sigi o la Nigeria jamana kan cogo di? Yala USA sɔrasi ninnu ka nali in bɛna se ka dɔ bɔ a ko la wa? 

Sadio-Morel KANTE, kunnafonidila ani ɲininikɛ, IPSE lakanako ɲinikɛcakɛda la France jamana kan, ale de ben’aw ka bi ɲiningaliw jaabi.

Aw yɛrɛ ka hakilina baabuw kɛnɛ kan bi, baabu ba saba, a fɔlɔ b’an lase Farafinnatɔnba ka lajɛba 39 tɛmɛnen kɛnɛ kan Ethiopie, ka kuma fanga-tatogojugu lajɛyali kan.

Kalata-labenni de kodon fangadafrisɔrasiw fɛ kasɔrɔ ka to k’a ɲinika to fanga sira sugu bɛ fɛ n’o kalataw ye. Farafinnatɔnba UA ɲɛmɔgɔ kɔrɔ ni Angola jamanakuntigi Joao Laurencio k’o bɛ ɲini ka kɛ jɔrɔnakoba ye bi farafinna ko ni fɛɛrɛ ma kɛ a bena sɔn ka ke gɛlɛyaba gun in ka bɛn n’a basigi ma…nin ka bejɛfanga tabiyaw don ŋalama la. Aw y’o faamu cogo min an bɛ n’o lasɔrɔ.

O lajɛba kelen in  dantigɛli wɛrɛ de y’an ka baabu filanan ye,Ghana jamanaɲɔɛmɔgɔ John Dramani Mahama ka laseli de kodon.

k’u bɛna seben don ONU ɲɛkɔrɔ wasa farafinw jɔnyali ka feere farajew fɛ o ka lakodɔn iko dankariwale min ɲɔgɔn madeli ka kɛ diɲɛ kɔnɔ fɔlɔ,laɲini ye ko farafinna ka danbe n’a ka hɔrɔya ka segin a ma… An bɛn’aw lamɛn o kow fana kan.

 Ka sɔrɔ ka taa k’o kuncɛ AES jamana dɔw ni Algerie ka tɛkɛdiɲɔgɔma kan kokura waati jan fɔɲɔgɔnkɔw kɔ.

Algerie ni Niger ani Burkina Faso ka tɛkɛdiɲɔgɔma de kodon, kasɔrɔ nin jamanaw ni Algerie tun tɛ ɲɔgɔn kanfɔ kabi n’o tun ye Mali ka drone dɔ gosi ka bin a ka dancɛw la, f’u tun y’u ka lasigidenw bɔ ɲɔgɔ fɛn yen.

Farafinna ani diɲɛ fan caaman fɛ sunkalo sun dabɔra kunu araba ni bi alamusa cɛ.

Bawo nin diinɛ fila bɛ ka sun waati bɛnna ni ɲɔgɔn ye ɲinan.  Nka i n'a fɔ ka kɔrɔ, Sunkalo waati ye gɛlɛya waati de ye Farafinna suguw kɔnɔ, balofɛn gɛlɛnw iko malo, sukaro, tulu, nɔnɔ fɔ ka taa se nanfɛnw ma…

Mali Burkina Faso, CIV, Senegal, Lagunɛ, Manden jamana caman jagoko.
 

Ni ko tɛmɛnen tɛ se ka yɛlɛma, a be se ka lakodɔn, o lakodɔni in yɛrɛ ye kiiri sira taamali sendaɲɛ fɔlɔ ye. Nin ye Ghana jamanakuntigi, John Dramani Mahama ka kumaw de ye farafinna tɔnba Union Africaine ka lajɛrɛba laban senfɛ Adis-Abeba, Ethiopie faaba la.

O kɛnɛ min kan, Ghana ɲɛmɔgɔ in y’a lase k’u bɛna sɛbɛn kɛrɛnkɛrnen don diɲɛ tɔnba ONU ɲɛkɔrɔ walasa farafinw jɔnyali min kɛra farajɛw fɛ ka taa feere USA nin y’a san yirikaw ye, o ka lakodɔn i ko dankariwale juguba, min ɲɔgɔn ma deli ka ye abada diɲɛ kɔnɔ fɔlɔ. 

A ko laɲini tɛ nɔsarali ye walima kiiri kɛnɛ sigili ye nka, ka tariku tiɲɛ lakodɔnni ani ka farafinna ka danbe n’a ka hɔrɔnya segin a ma, bawo John Dramani Mahama ko jɔnyali in kɔllɔɔw bɛ farafinna kan sira caman fɛ bi,i ko Gun in jɔyɔrɔ dɔgɔyali diɲɛ tɔnbaw kɔnɔ, siyawoloma tali ka ɲɛsin farafinw ma, fɔ ka taa se sɔrɔko damakɛɲɛbaliya ma u ni fararajɛla cɛ.

Yala aw hakilina ye mun ye nin laɲini in kan? Aw bolo jɔnya in lakodɔnni ONU ɲɛkɔrɔ o bɛna se ka yɛlɛma jumɛn don farafinna ka bi yiriwakow la? A nafa yɛrɛ ye mun ye ?  

Dr Assa Dramane TRAORE, ɲininikɛla ani taariku kalanfa Bamako sanfɛkalansoba la, Mali kɔnɔ, ale de b'aw ka bi ɲiningaliw jaabi….