Lestin

Lóa hefur lifað tvo mánuði án snjallsíma eftir að iPhone-inn hennar týndist. Hún gefur hlustendum skýrslu: einræði messenger á Íslandi, einbeitingar-forrit, og nígerískar fréttir koma meðal annars við sögu.

Tónlistarhátíðin Iceland Airwaves fer fram um helgina. Í aðdraganda hátiðarinnar fer fram svokölluð bransaveisla í tónlistarmiðstöðinni við Austurstræti. Þarna eru bransamálin rædd: bisness, útrás, tengslanet, hvernig er hægt að koma sér á framfæri. En eitt vakti sérstaka athygli okkar í þessari dagskrá, það er pallborð um andlega heilsu í tónlistarlífinu. Við ræðum við Grím Atlason, framkvæmdastjóra Geðhjálpar, um tónlistarbransann og geðveiki.

Una Schram var að skrolla einhverntíman á Tiktok þegar hún rakst á hana Hólmfríði sem er 51 árs. Hann fannst nokkuð óvenjulegt að sjá konu á þessum aldri virka á Tiktok, sem er oft talað um sem miðil unga fólksins. Á miðlinum fjallar Hófí á jákvæðan og lífsglaðan hátt um sín helstu áhugamál: tísku, notuð fatakaup, umhverfisvernd og jafnvel sjálfseflingu og sjálfsást. Hófí hefur sigrast á brjóstakrabbameini og fór í fleygskurð sem hún ætlar ekkert að spá í frekar. Hún er hætt að lita á sér hárið og leyfir gráa hárinu að njóta sín. Una fór og hitt Hófí.

Nýlega upphófust heitar umræður á facebook-síðunni Nýleg íslensk tónlist um eðli listar og tengsl hennar við tækni eftir að tónlistarmaður að nafni Meistari F deildi tónlist á síðunni. Samkvæmt Spotify aðgangi Meistara F hefur hann gefið út 6 plötur á árinu, en sú nýjasta nefnist Suno Íslensk meistaraverk 1 og inniheldur 44 lög. Vísbendingin er í nafni plötunnar. Meistaraverkin eru smíðuð í samstarfi við tónlistar-spunagreindina Suno AI. Fjöldi tónlistarmanna og menningarvita hafa tjáð sig á síðunni og eru skoðanir vægast sagt skiptar og tilfinningarnar heitar. Lestin í dag er helguð gervigreindartónlist.

Haukur Már Helgason rithöfundur og heimspekingur fylgdist með heimsókn Volodomirs Zelensky til Íslands í gær. Og hann spilar nokkuð hlutverk í fjórða innslaginu í pistlaröð hans um upplýsingaóreiðu. Haukur fjallar um samstöðu, ofureinfaldanir og óskilvirknina sem felst í lýðræðinu - eða upplýsingaóreiðu.

Við heimsækjum kennslustund í íslensku sem annað mál í Háskóla Íslands og spjöllum við annars árs nema. Af hverju að læra íslensku?

Kolbeinn Rastrick er mikill áhugamaður um hundamyndir, starfrækir hundamyndaklúbb. Í pistli dagsins fer hann í gegnum sögu hundamynda, mælir með gullmolum og varar við því versta.

Við rýnum í orð Bjarna Benediktssonar sem hann lét falla í hlaðvarpsþættinum Ein pæling í síðustu viku. Haft var ranglega eftir honum á Vísi að hann hefði varað við blöndun kynþátta. Það gerði hann ekki og fréttin var lagfærð. En hver voru skilaboð forsætisráðherra í þættinum? Við veltum fyrir okkur muninum á því að vara við blöndun menningarheima eða kynþátta og ráðherra sem geldur varhug við moskubyggingum og gerir greinarmun á ákjósanlegum og óákjósanlegum innflytjendum.

Í yfirstandandi forsetakosningum hefur fjöldi áhrifamanna úr Kísildalnum, Silicon Valley, flykkt sér á bakvið Donald Trump. Hingað til hefur tæknigeirinn frekar stutt við demókrataflokkinn en nú skiptist hann í tvær fylkingar - en æ fleiri styðja Trump. Það er ekki bara ríkasti maður heims, Elon Musk, heldur líka David Sacks, fjárfestateymið Marc Andreessen og Ben Horowitz, og Winkelvoss-tvíburarnir, svo einhverjir séu nefndir. Við pælum í Trump og tæknigeiranum í Lestinni í dag.

Á föstudagskvöld fylltist Eldborg af ungmennum í víðum buxum með snjallsímana sína á lofti. Sænski rapparinn Yung Lean faldi sig á miðju sviðinu í ljósadýrð og stórri úlpu og flutti sína helstu slagara. Við tökum púlsinn á gestum og gangandi.

“bro ég ELSKA þennan account svo mikið😤 ég er actually að læra meira um ísland 🫶” Þannig hljómar ein athugasemdin við Tiktok-myndband frá sögunördinum Þorsteini Rafnssyni. Á samfélagsmiðlaaðganginum Þústlar fjallar hann um ýmsa furðulega og fróðlega hluti úr íslenskri sögu: fyrstu ljósmyndina, íslensk nunnuklaustur, uppruna þjóðfánans, og ritdeilur Þórbergs Þórðarsonar og Halldórs Laxness, svo eitthvað sé nefnt. Við fáum Þorstein í heimsókn í Lestina og ræðum samfélagsmiðla og sagnfræði.

Una Schram tónlistarkona heimsækir afa sinn, Kjartan Ólafsson, og ræðir meðal annars við hann um æskuárin þar sem faðir hans glímdi við geðsjúkdóma.

Yung Lean er sænskur tónlistarmaður sem er fæddur árið 1996, hann sló í gegn fyrir áratug síðan, varð heimsfrægur aðeins 17 ára gamall. Miðar á tónleika hans í Eldborg í Hörpu, sem fara fram á morgun, seldust upp á þremur dögum. Egill Ástráðsson, er aðdáandi Yung Lean, og einn þeirra sem standa að því að flytja hann inn til landsins, við ræðum áhrif listamannsins og Íslandstenginguna.

Árið 2021 fór í loftið á Rás 2 útvarpsþátturinn Ólátagarður. Þátturinn var frá upphafi nátengdur reykvísku grasrótartónlistarsenunni og útgáfuhópnum Post-dreifing. Lifi grasrótin var slagorð þáttarins. Í tæp fjögur ár hafa þáttarstjórnendur grafið djúpt ofan í moldina og kastað upp á borð ýmsum spírum. Þetta er tveggja tíma prógram á sunnudagskvöldum frá átta til tíu, með viðtölum og helling af tónlist sem heyrist ekki annars staðar, demóum og prufuupptökum frá ungum og efnilegu tónlistarfólki. Nú í haust tóku nýir umsjónarmenn við þættinum, Björk Magnúsdóttir og Einar Karl Pétursson.

Kolbeinn Rastrick rýnir í tvær nýjar íslenskar bíómyndir, Missi eftir Ara Alexander Ergis Magnússon og Topp 10 möst, eftir Ólöfu B. Torfadóttur.

Það fer bráðum að verða komið ár síðan að Grindavíkurbær var rýmdur vegna eldgosahættu.

Fyrir rétt tæpu ári síðan höfðum samband við fjóra íbúa bæjarins og fengum þau til þess að taka reglulega upp hljóðdagbækur á símana sína. Þau deildu hversdagsleikanum sínum, hugsunum sínum og áhyggjum á óvissutímum. Við klipptum það svo saman og fluttum í Lestinni yfir nokkurra mánaða skeið. Körfuboltaleikir, safnskólar, svefnleysi og maturinn sem varð eftir í frystikistum var meðal þess sem þau sögðu frá. Þannig gátum við sett manneskjur og líf í samhengi við fréttir af náttúruhamförum.

Í Lestinni í dag fáum við Grindvíkingana sem við kynntumst vel hér í Lestinni, en höfum aldrei hitt, til að setjast niður með okkur og segja okkur hvað er að frétta. Hvað hefur breyst. Hvernig líður þeim. Þetta eru Sigríður Gunnarsdóttir, Teresa Birna Björnsdóttir, Siggeir Fannar Ævarsson og Andrea Ævarsdóttir.

Undanfarna mánuði hefur bandaríski tónlistarmaðurinn og útgefandinn Sean Combs, betur þekktur sem Puff Daddy eða Diddy, verið reglulega í fréttum. Ástæðan eru holskefla hryllilegra ásakana um ofbeldi, kynferðisofbeldi, kúganir - ákærur fyrir mansal og skipulagða glæpastarfsemi. En þrátt fyrir ásakanirnar hafa hlustunartölur Diddy á streymisveitum rokið upp síðustu vikur - og þetta virðist raunar vera reglan frekar en undantekningin þegar stórstjörnur eru sakaðar um ofbeldi. Við pælum í slaufunum og streymisveitum.

Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir, er doktorsnemi við Háskóla Íslands þar sem hún rannsóknar hvernig stafræn þróun hjá hinu opinbera hefur áhrif á réttindi fatlaðs fólks. Á dögunum fór hún af stað með nýja Facebook síðu, Tækni án hindrana.

Tónlistarkeppnin Pan-Arctic Vision var haldin í Nuuk þann 12. Október síðastliðinn. Keppnin er svipuð Eurovision í sniði en ólík að því leyti til að hún er yfirlýst pólitísk og hafnar hugmyndum um þjóðríkið og landamæri, en miðjusetur jaðarett þjóðbrot á norðurslóðum. Katrín Helga Ólafsdóttir ræðir við Snæbjörn Helga Arnarson Jack um hátíðina.

Kvikmyndin Missir fjallar um mann á efri árum sem er nýlega orðinn ekkill. Hann ákveður að drekka ösku látinnar eiginkonu sinnar. Þegar hann drekkur úr bollanum, birtist hún honum. Við ræðum við leikstjóra myndarinnar, Ara Alexander Ergis Magnússon, sem byggði handrit myndarinnar á samnefndri bók Guðbergs Bergssonar, sem kom út 2010.

Birgitta Björg Guðmarsdóttir var núna í mánuðinum að senda frá sér skáldsöguna Moldin heit. Birgitta sem einnig er meðlimur í hljómsveitinni Ólafur Kram, er aðeins 26 ára gömul og þetta er hennar önnur skáldsaga. Moldin heit er saga um ást, sorg, og dans. Við förum í göngutúr með Birgittu.

Svo fáum við tvo hressa skagamenn í heimsókn, en um helgina fer tónlistarhátíð Lilló hardkorfest fram í þriðja skiptið á Akranesi. Kristján og Bergur taka sér far með Lestinni.

Karitas M. Bjarkadóttir, umsjónarmaður Krakkaheimskviða, var harmi slegin þegar hún fékk fregnir af því að Liam Payne, meðlimur bresku strákahljómsveitarinnar OneDirection, væri látinn. Sveitin, sem lagði upp laupana árið 2016, er ein af söluhæstu hljómsveitum í heimi, og á sér enn marga, trygga aðdáendur. Fréttir bárust af því í gærkvöldi að Liam hefði fallið til jarðar úr hótelherbergi í Argentínu. Við hringdum í Karítas til þess að fá meiri upplýsingar um Liam,

Tara og Silla eru gjörningatvíeyki sem hafa verið að gera gjörninga saman síðan 2017.

Þær ásamt Juan Pablo, sem búsettur er í Belgíu, munu halda gjörningakvöld í Ásmundasal á morgun. Þar munu 5 gjörningalistamenn á stokk og endurflytja með sínum hætti, sinn fyrsta gjörning. Planið er að roðna saman.

Brynja Hjálmsdóttir er að horfa á nýja þætti úr DC Comics heiminum, The Penguin sem koma úr smiðju HBO. Hinn írski Colin Farrel fer með aðalhlutverkið og þykir nær óþekkjanlegur sem Mörgæsarmaðurinn.

Við fögnum 10 ára afmæli plötubúðarinnar og útgáfunnar Reykjavík Record Shop á Klapparstíg. Við ræðum við nýjan eiganda búðarinnar, Jóhann Ágúst Jóhannsson, sem lét gamlan draum rætast og keypti plötubúð á dögunum.