Við töluðum um kökur í dag við Lilju Katrínu Gunnarsdóttur, leikkonu og blaðamaðnn sem stendur fyrir kökublogginu blaka.is. Þar segir hún sjálf „Ekki kíkja inn á síðuna mína ef þið fílið ekki góðar kökur sem eru stútfullar af sykri, smjöri og almennri gleði. Þá verðið þið bara leið. En ef þið fílið litríkar, flippaðar og gómsætar kökur þá megið þið endilega kíkja við og ég vona að síðan gleðji ykkur.“ Engu að síður er vinsælasta uppskriftin á blaka.is sykur- og hveitilaus kaka.

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var Andri Snær Magnason, rithöfundur, náttúruverndarsinni og fyrrverandi forsetaframbjóðandi. Við forvitnuðumst um hvar hann er fæddur og uppvaxtarárin í Bandaríkjunum og Árbænum, hvenær rithöfundurinn í honum fór að láta á sér kræla og svo var auðvitað ekki hægt að komast hjá því að ræða aðeins um náttúruvernd og virkjanir.

Umsjón í dag, Sigurlaug Margrét Jónasdóttir og Gunnar Hansson

Íslensk hjón um sjötugt ákváðu síðastliðið haust að kaupa hjólhýsi, keyra til Spánar og hafa vetursetu þar og flakka milli tjaldstæða en örlögin höguðu því þannig að þau dvöldu á sama tjaldstæðinu nánast allan veturinn. Þar var gott að vera, góður hópur af fólki sem koma víða að úr Evrópu og hélt úti skemmtilegri dagskrá.

Hjónin Abelína Hulda Harðardóttir og Halldór Björnsson eru heima í stuttu fríi og ætla aftur í hjólhýsið sitt sem staðsett er í Danmörku í sumar og svo er stefnan tekin aftur til Spánar í haust.

Spunasystur eru hópur um 16 kvenna í Rangárvallasýslu sem hafa hist tvisvar í mánuði síðan 2013 til að spinna og vinna úr íslenskri ull. Í upphafi voru þetta fjórar konur sem hittust til að spinna en hópurinn hefur stækkað jafnt og þétt. Spunasystur hafa sótt ýmis konar námskeið í vinnslu og meðferð ullarinnar og miðlað öðrum í hópnum af þekkingu sinni. Tvær spunasystur komu til okkar í dag og sögðu okkur meira frá starfi þeirra, þær Maja Siska og Elísabet Steinunn Jóhannesdóttir.

Við heyrðum svo í Þórhildi Tinnu, en hún er einn skipuleggjenda listahátíðarinnar LungA, sem fram fer 15.-22.júlí næstkomandi. Hundruðir fara austur ár hvert á hátíðina og en skipuleggjendur byrja á því að halda upphitunarviðburð í kvöld á Húrra í Reykjavík. Þórhildur Tinna sagði okkur frá dagskránni á hátíðinni í ár og viðburðinum í kvöld.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Eyvindur Karlsson tónlistarmaður og leikstjóri gefur út sína fyrstu plötu með eigin efni á föstudaginn kemur sem heitir A bottle full of dreams. Hann opnaði sig í blaðaviðtali í síðustu viku um það hvernig kvíði hefur haft áhrif á líf hans og hvernig hann bugaðist úr álagi fyrir nokkrum vikum þegar hann vann með félaga sínum að því að opna bar í miðbænum. Eyvindur kom í þáttinn í dag.

Þjóðlagaríóið Tourlou er á tónleikaferð um landið og samhliða tónleikaferðalaginu eru þau með verkefni í gangi sem gengur út á að bjóða upp á ókeypis tónleika fyrir fólk sem annars hefur ekki tök á að sækja tónleika, hvort sem er af fjárhagslegum, félagslegum, heilsufarslegum eða öðrum ástæðum. Meðlimir hljómsveitarinnar, sem koma frá Íslandi, Spáni og Hollandi, komu í þáttinn í spjall og spiluðu lag í leiðinni.

Þetta var síðasta póstkortið sem við fáum í bili frá París frá Magnúsi R. Einarssyni. Í því sagði Magnús frá hvernig borgin hefur heillað hann með sögu sinni sem er lifandi og alls staðar sjáanleg og áþreifanleg. Hann velti fyrir sér einkennisorðum franska lýðveldisins; “frelsi, jafnrétti og bræðralag“ og sagði frá því að feðraveldið sem hefur verið svo sterkt í París sé að gefa eftir. Kurteisi og fágun er einkennandi fyrir Parísarbúa segir Magnús og líka meira að segja þegar þeir reyna að svindla.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Ólaf Stefánsson handboltakappa þarf líklegast ekki að kynna fyrir hlustendum. Hans afrek á handboltavellinum eru mörg og stór, bæði fyrir íslenska landsliðið og með mörgum af bestu félagsliðum í heiminum. Hann kom í þáttinn í dag, en við töluðum ekki um handbolta við hann, heldur það sem hann er að vasast í þessa dagana. Hann hefur verið að fara í skóla landsins og tala við krakka í grunn- og gagnfræðaskólum um lífið og tilveruna.

Við heyrðum brot úr þætti frá árinu 1983 sem var á dagskrá Svæðisútvarpsins á Akureyri, Staldrað við í Skagafirði, í umsjón Jónasar Jónassonar. Í þættinum ræðir Jónas við Kristján Skarphéðinsson sem var fréttaritari útvarps á Króknum á þessum árum, bifvélavirki og kaupmaður. Kristján lýsir uppvaxtarárunum úr Hvítársíðunni en foreldrar hans voru jarðnæðislaus og létu hann til annara hvar hann ólst upp.

Kristín Einarsdóttir, okkar kona á Ströndum, fór á Báta- og hlunnindasýninguna á Reykhólum og hitti þar Hafliða Aðalsteinsson bátasmið sem á ásamt öðrum veg og vanda að sýningunni. Það var svo Gunnar Jóhannsson sem bætti

við einni lítilli sögu.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Göngu- og gleðivikan „Á fætur í Fjarðarbyggð“ hófst um helgina og stendur fram á næsta sunnudag. Gönguvikan er nú haldin í ellefta skipti og er samstarfsverkefni Ferðaþjónustunnar Mjóeyri og Ferðafélags Fjarðamanna. Við hringdum austur og heyrðum í Sævari Guðjónssyni, skipuleggjanda vikunnar og forvitnuðumst um fjölbreytta dagskrána.

Við heyrðum viðtal úr safni Útvarpsins sem útvarpað var í Svæðisútvarpinu á Akureyri árið 1985. Jónas Jónasson var umsjónarmaður þáttarins sem bar nafnið "Staldrað við á Árskógsströnd". Þar heimsótti Jónas, Sævar Einarsson bónda á Selá og konu hans Jóhönnu Gunnlaugsdóttur sem er frá Draflastöðum. Einnig ræddi Jónas við 4 ára dreng, Sævar Gíslason sem hafði frá ýmsu að segja.

Lesandi vikunnar í þetta skiptið var tónlistarmaðurinn Snorri Helgason. Við spurðum hann út í hvaða bækur eru á náttborðinu hjá honum, hvað hann er að lesa þessa dagana og hvaða bækur og höfundar hafi haft áhrif á hann í gegnum tíðina.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Föstudagsgesturinn okkar er að þessu sinni var söngvarinn Bjarni Arason. Hann söng sig inní hjörtu landsmanna kornungur að árum í söngvakeppni Stuðmanna og hefur haldið áfram að syngja síðan. Hann elskar Elvis eins og svo margir og nú standa fyrir dyrum Elvis tónleikar hjá honum með öllu tilheyrandi. Bjarni sagði okkur frá æskuárunum og ýmsu í skemmtilegu spjalli.

Við hringdum til Álandsseyja og heyrðum í Álfrúnu Helgu Örnólfsdóttur, en hún er þar stödd ásamt félögum sínum í hljómsveitinni The Post Performance Blues Band, en þær hafa verið að troða upp þar og hafa auðvitað í leiðinni kennt heimafólki víkingaklappið.

Það er erfitt að hunsa fótboltann þessa dagana og í tilefni leiksins hringdum við til Rússlands og heyrðum Gunnari Helgasyni. Hann var í Moskvu á leik Íslands og Argentínu, hefur svo dvalið í Rostok og eru núna kominn til Volgograd þar sem leikurinn við Nígeríu fer fram eftir rúma þrjá tíma. Við heyrðum hvernig Rússland er að fara með þau og hvernig stemmningin er fyrir leikinn.

Bergþór Grétar Böðvarsson er Reykvíkingur ársins 2018 en hann er þjálfari knattspyrnuliðsins FC Sækó. Verkefnið FC Sækó eða „geðveikur fótbolti“ hófst í Nóvember 2011 sem samstarfsverkefni Hlutverkaseturs, Velferðarsviðs Reykjavíkur og geðsviðs Landspítalans. Böðvar starfar hjá batamiðstöðinni hjá Landspítalanum við Klepp og þekkir geðfötlun vel af eigin raun og hefur náð miklum bata. Bergþór kom í þáttinn í dag.

Sirkus Íslands leggur nú lokahönd á undirbúning fyrir sýningar sumarsins, en sirkusinn fagnar tíu ára sirkusstarfsemi á Íslandi með tveimur sýningum, fjölskyldusýningu og nýjustu útgáfu fullorðinssýningarinnar Skinnsemi. Þetta er fjórða sumarið sem Sirkus Íslands fer í ferðalag með tjaldið sitt. Jón Gunnar Sigurðsson og Bryndís Torfadóttir komu í þáttinn og sögðu frá sumrinu, en Jón ferðaðist um Nýja-Sjáland með þarlendum sirkus og Bryndís er mastersnemi í lögfræði,en hún ætlar að sækja sirkusnám í Kaupmannahöfn næsta árið.

Við heyrðum frásögn úr safni Útvarpsins, úr þætti sem bar heitið: Konungurinn hraut eins og gamall Ölvisingur, í umsjón Þorsteins Mattíassonar frá árinu 1980. Hann skráði minningar Lúvísu Magneu Ólafsdóttur en Lúvísa var prestsdóttur fædd 1891 að Sandfelli í Öræfum, hún rifjar upp æskuárin að Sandfelli og einnig frá Arnarbælií Ölfusi, þar sem hún bjó mestan hluta ævi sinnar. Hér kennir ýmissa grasa úr viðburðaríkri ævi. Við heyrum af Kossabindindisfélagi sem móðir hennar stofnaði, koníakstunnu sem rak á land og öll sveitin gerði sér glaðan,börn og fullorðnir og síðast en ekki síst konungsheimsókninni að Arnarbæli þegar Friðrik áttundi og krónprinsinn Kristján tíundi gistu á heimilinu.

Eftir að upp komst um notkun fyrirtækja eins og t.d. Cambridge Analytica á notendaupplýsingum af Facebook hefur umræðan um þau gögn sem við sem notendur látum af hendi á samfélagsmiðlum farið hátt. Evrópusambandið breytti reglum og neytendur urðu varir um sig í framhaldinu, eða hvað? Samfélagsmiðlar og fyrirtæki fengu í framhaldi notendur til að samþykkja hvernig þau nota upplýsingarnar sem við látum af hendi, en ekki er víst að allir hafi lesið þær til enda. Það kom út bók á dögunum eftir Jarod Lanier telur upp tíu ástæður þesss að fólk eigi að hætta á samfélagsmiðlumum, sitt sýnist hverjum. Við fengum Andrés Jónsson almannatengil til að skoða þetta með okkur í þættinum dag.

Ekki er nægjanleg þekking innan íþróttahreyfingarinnar á afleiðingum heilahristings segja Lára Ósk Eggertsdóttir Claessen, deildarlæknir á Landspítalanum og Helga Ágústa Sigurjónsdóttir prófessor í lyflækningum og innkirtlalækningum. Þær eru að fara af stað með umfangsmikla rannsókn á afleiðingum heilahristings hjá íþróttamönnum. Bergljót Baldursdóttir ræddi við þær og Sölku Gústafsdóttur á Heilsuvaktinni um höfuðhögg og heilahristing.

Við slógum á þráðinn til Grímseyjar en eyjaskeggjar halda sína fyrstu bæjarhátíð, Sólstöðuhátíð, um helgina og aðsóknin slík að nær uppselt er í alla gistingu á eyjunni en eitthvað laust á tjaldstæðinu. Guðrún Inga Hannesdóttir var í símanum í Grímsey.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Við ræddum í þættinum við Ingibjörgu Karlsdóttur félagsráðgjafa og Guðrúnu Jóhönnu Benediktsdóttur iðjuþjálfa sem saman standa að svokölluðu Peers námskeiði í félagsfærni fyrir unglinga og ungmenni með einhverfu, ADHD, kvíða, þunglyndi og eða aðra félagslega erfiðleika. Á námskeiðinu lærir unglingurinn að eignast vini og halda þeim og foreldrarnir læra leiðir til að styrkja færni unglingsins við að eignast nýja vini og efla félagslegt sjálfstæði hans.

Portrettmyndir ljósmyndarans Spessa úr póstnúmerinu 111 þar sem myndefnið er alls konar fólk sem byggir Breiðholtið voru sýndar í galleríinu Rýmd í Völvufelli sem hluti af Listahátíð í Reykjavík. Í myndunum fangar hann fjölbreytileika íbúa Breiðholtsins. Spessi setti ljósmyndirnar einnig í samnefnda ljósmyndabók. Hann sagði frá bókinni og Breiðholtinu í þættinum í dag.

Kristín Einarsdóttir, okkar kona á Ströndum, fór í sautánda júní kaffi á Sauðfjársetrinu sem er til húsa í Félagsheimilinu Sævangi, og hitti þar Ester Sigfúsdóttur sem sér um setrið og svo hana Ásdísi Jónsdóttur sem jafnan er kölluð Snúlla.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Heilaheill hefur gefið út nýtt app, eða snjallforrit, sem er ókeypis og virkar í flestum snjallstínum. Þar geta notendur skráð sig inn og fengið upplýsingar og fræðslu um það að fá heilaslag. Það lýsir fyrstu einkennum slags og getur hver og einn fræðst um einkennin. Þegar notandi er fullviss um að hann, eða honum nákominn, sé að fá slag sendist kennitalan sjálfvirkt í SMS (textaskilaboðum) í Neyðarlínuna. Hafi notandinn ekki burði til að tala eða gera grein fyrir hvar hann er, þá getur neyðarlínan sett í gang leitun að snjallsímanum með nokkurri nákvæmni og leiðbeint bráðaliðum. Mjög áhugavert og mikilvægt app, sem Þórir Steingrímsson frá Heilaheill sagði frá í þættinum.

Við slógum á þráðinn austur en í gær voru opnaðar þrjár sýningar í Safnahúsinu og Sláturhúsinu á Egilsstöðum. Sýning með verkum 40 listamanna sem allir eiga það sameiginlegt að tengjast Fljótsdalshéraði á einn eða annan hátt. Önnur sýningin ber nafnið Austfirskt fullveldi - sjálfbært fullveldi? Sýningin er sett upp í tilefni af 100 ára afmæli fullveldis Íslands og er hluti af stærra verkefni sem níu mennta-, menningar-, og rannsóknarstofnanir á Austurlandi hafa tekið höndum saman um. Þriðja sýningin Gull og gersemar er sýning með leikföngum barna á Héraði í gegnum tíðina. Við töluðum við Elsu Guðný Björgvinsdóttur, safnstjóra Minjasafns Austurlands um sýningarnar.

Lesandi vikunnar í þetta skiptið var engin önnur en stórleikonan Edda Björgvinsdóttr, sem var útnefnd í gær Borgarlistamaður Reykjavíkur og ekki nóg með það heldur fékk hún líka í gær Ridd­ara­kross fyr­ir fram­lag til ís­lenskr­ar leik­list­ar. Hún var hjá okkur í dag og sagði okkur frá þessum viðburðarríka gærdegi, móttökunni sem hún fær á Bessastöðum í dag og svo hvaða bækur hún er að lesa og hvaða bækur og höfundar hafi haft áhrif á hana í gegnum tíðina

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson