Mannlegi þátturinn 29.janúar 2018

Umsjón Guðrún Gunnarsdóttir og Lísa Pálsdóttir

Café Sigrún er eitt af elstu matarbloggum landsins, orðið 15 ára gamalt og stofnandinn,Sigrún Þorsteinsdóttir sálfræðingur ,hefur frá upphafi verið með hollustuna að leiðarljósi og uppskriftirnar eru allar hveiti og sykurlausar. Í dag er hún að fást við spennandi verkefni en hún er þáttakandi í doktorsverkefni sem snýst um bragðlaukaþjálfun barna.

Við heyrum í góðkunningja Mannlega þáttarins , Magnúsi Má Þorvaldssyni sem situr á Hreppsskrifstou Vopnafjarðarhrepps og lætur sig mannlífið varða enda tekur hann töluverðan þátt í því , á mörgum sviðum.

Og Lesandi vikunnar er Svavar Halldórsson fyrrverandi fréttamaður og nú í seinni tíð sérlegur talsmaður lambakjötsins.

Leikritið Lóaboratoríum verður frumsýnt í Borgarleikhúsinu annað kvöld. Leikritið er eftir Lóu Hlín Hjálmtýsdóttur og fjallar um fjórar mis-starfhæfar konur í tveimur íbúðum sem þurfa að þola hverja aðra í ótilgreindan tíma. Leikritið er samið fyrir og í samstarfi við leikhópinn Sokkabandið. Eins og segir í kynningartexta verður leitast við að afbyggja staðalímynd kvenna á grátbroslegan og hjartnæman hátt og er verkið byggt á samnefndum teiknimyndasögum sem Lóa Hlín hefur gefið út er þetta er fyrsta leikverk hennar. Lóa Hlín var föstudagsgestur Mannlega þáttarins í dag.

Félag Íslenskra Söngkennar( FÍS) kynnir Úrslitakvöld Vox Domini en það er söngkeppni ætluð söngnemendum sem stundað hafa nám í íslenskum tónlistarskólum. Vox Domini var haldin í fyrsta sinn í janúar 2017 og fór þátttaka fram úr björtustu vonum. Rödd ársins 2017 var Marta Kristín Friðriksdóttir sem stundar nú framhaldsnám í Vínarborg.  Þau Egill Árni Pálsson, tenórsöngvari og Margrét Eir Hönnudóttir söngkona komu í þáttinn og sögðu okkur meira af þessari söngkeppni sem greinilega er komin til að vera.

Sigurlaug Margrét Jónasdóttir var hjá okkur í dag með matarspjallið sitt. Í þetta sinn fræddi hún okkur um matarvenjur Loðvíks 14. frakkakonungs, sem hafði til dæmis alltaf áhorfendur þegar hann borðaði.

Umsjón í dag, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Katrín Oddsdóttir mannréttindalögfræðingur hélt fyrirlestur fyrir nema í heilbrigðisvísindum í Háskólabíói á dögunum undir yfirskriftinni Mannréttindi á mannamáli. Hún bar til dæmis fram spurningu á samfélagsmiðlum um hvað fólk vildi að hún talaði um, hvaða skilaboð væru mikilvægust að kæmu fram. Hún sagði sem sagt, bless vísindi, halló hugarflug. Katrín kom í þáttinn og sagði frá því hvað kom út úr þessu og mannréttindum yfir höfuð.

Peter Anderson bjó á Íslandi í þrettán ár og starfaði lengst af sem dansari hjá Íslenska dansflokknum. Eftir að hann kláraði dansferilinn sneri hann aftur til heimalands síns, Bretlands, og fór í nám. Hann menntaði sig í sölumennsku og sálfræði og í dag hefur hann skrifað bók sem ætluð er fyrir fólk í sölumennsku þar sem hann leggur áherslu á sambandið milli sölumanns og kúnna. Hann heldur námskeið á vegum Endurmenntunar Háskóla Íslands dagana 7. og 8. mars næstkomandi. Við heyrum í honum í þættinum í dag.

Tölfrðon sýnir að fjörutíu til áttatíu prósent mannfólksins sé haldið einvherskonar frestunaráráttu og hjá helmingnum sé þetta vandamál. Hvað er frestunarárátta og hvernig getur fólk losnað við hana? Lísa Pálsdóttir talaði við Martein Steinar Jónsson sálfræðing um þetta.

Umsjón: Lísa Pálsdóttir, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson.

Síðastliðið haust lét Umhverfisstofnun endurtaka könnun á viðhorfi Íslendinga til matarsóunar. Fimm spurningar voru endurteknar úr fyrri könnun frá haustinu 2015 og einni spurningu bætt við. Spurt var hve mikið fólk reyni að lágmarka magn matar og drykkjar sem hent er á heimilinu. Niðurstöður sýna að meirihluti fólks reynir að lágmarka matar- og drykkjarsóun eða um 75%. Samanburður við niðurstöður frá 2015 sýnir að staðan hefur lítið breyst. Við fengum Ingunni Gunnarsdóttur sérfræðing hjá Umhverfisstofnun til að fara yfir niðurstöðurnar.

Magnús R. Einarsson sendi okkur póstkort frá París í dag. Í þetta sinn sagði hann okkur frá óvenjulegu veðurfari í borginni, en í París hafa sólarstundir í vetur verið aðeins brot af því sem venjulega er. Það er líka sagt frá flóðinu í Signu sem flæðir yfir bakka sína og er að valda tjóni. Að lokum sagði Magnús frá fyrirhugaðri en umdeildri lækkun á hámarkshraða á þjóðvegum Frakklands.

Gimsteinar hafa heillað mannkynið frá örófi alda. Heimur gimsteinanna er spennandi, sveipaður dulúð og ævintýraljóma. Við kynnumst demöntum, rúbínum, safír, emeröldum og fleiri tegundum gimsteina í þættinum í dag. Farið verður yfir öll mikilvægustu atriðin í viðskiptum með gimsteina, sem og uppruna þeirra. Er það góð fjárfesting að kaupa gimstein og er óhætt að kaupa hann hvar sem er? Eru gimsteinar á Íslandi? Hvar hægt er að læra gimsteinafræði og hvað kostar það? Óskar Haraldsson rekstrarfræðingur er menntaður í gimsteinafræðum og kom í þáttinn í dag.

Umsjón, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Við fjölluðum um lífeyrismál um daginn í Mannlega þættinum með Hörpu Njálsdóttur, sem talaði um breytingar á löggjöf um tekjutengingu lífeyris sem tóku gildi í upphafi síðasta árs. En hvað þýða þær og hvað þýða nýjar breytingar sem tóku gildi í kringum síðustu áramót, sem hægt er að kynna sér á heimasíðu Tryggingastofnunar þar sem mögulegt er að taka 50% ellilífeyri hjá TR á móti 50% lífeyri frá lífeyrissjóðum að uppfylltum ákveðnum skilyrðum. Með þessari nýju leið hafa tekjur ekki áhrif á greiðslur hálfs lífeyris frá Tryggingastofnun. Þetta eru flókin mál sem getur verið erfitt að skilja, því kom Björn Berg Gunnarsson fræðslustjóri Íslandsbanka og fór með okkur yfir þessar breytingar.

Kraftur - Stuðningsfélag fyrir ungt fólk með krabbamein og aðstandendur boðaði til átaks sem stendur til 4. febrúar nk og vill með því vekja athygli á málefnum ungs fólks með krabbamein og aðstandenda og afla fjár til að halda úti víðtækri þjónustu félagsins. Með átakinu vill Kraftur benda á þá staðreynd hvað krabbamein snertir marga með einum eða öðrum hætti. Ár hvert greinast 70 einstaklingar á aldrinum 18-40 ára með krabbamein og þess má geta að þriðjungur Íslendinga fær krabbamein einhvern tímann á lífsleiðinni. Ragnheiður Davíðsdóttir kom til okkar og með henni Sigvaldi Einarsson, faðir krabbameinsveiks manns.

Við höfum fjallað talsvert um lífstílsbreytingar sem fólk veltir fyrir sér í upphafi nýs árs, breytt mataræði og meiri hreyfing, til að koma sér í form, en við eigum það til að vilja fara fullskart í hlutina því hittum við Fríðu Rún Þórðardóttur næringafræðing hjá Landspítalanum og hún fór aðeins með okkur yfir þetta. Allt er best í hófi og við þurfum ekki að kúvenda öllu, heldur frekar að taka viðráðanleg skref í rétta átt.

Umsjón, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Mannlegi þátturinn 22.janúar 2018

Umsjón Lísa Páls og Guðrún Gunnarsdóttir

Þúsundir Íslendinga heimsækja Tenerife á hverju ári en hversu vel þekkja þeir eyjuna og er meira að sjá og upplifa en sól,strendur og sjó? Við ræðum á eftir við Snæfríði Ingadóttur sem er nýkomin úr 6 vikna ferð frá Tenerife þar sem hún dvaldi með fjölskyldunni. Snæfríður er að leggja lokahönd á tvær bækur, önnur er ferðabók um Tenerife og hin um íbúðaskipti en Snæfríður hefur nær eingöngu notað slíkt fyrirkomulag í fríum fjölskyldunnar.

Við tölum við Skagamann ársins sem var valin um helgina á Þorrablóti Skagamanna, Sigurður Elvar Þórólfsson heitir hann og er ritstjóri Skagafrétta, vefmiðill sem fór í loftið í nóvember 2016 og hefur vaxið, eins og Sigurður orðar það, úr litlum hvolpi í úlfanda.

og svo er það lesandi vikunnar sem að þessu sinni er Bragi Valdimar Skúlason.

Guðrún var fyrir norðan og fékk til sín góða gesti, þær Hildi Eir Bolladóttur og Ingu Eydal. Þær eiga það sameiginlegt að hafa stigið fram af miklu hugrekki og talað um viðkvæm mál, Hildur Eir sendi frá sér persónulega bók fyrir tæpum tveimur árum um kvíða og Inga hefur tjáð sig með bloggi og í viðtölum, en hún varð óvinnufær um svipað leyti af andlegri og líkamlegri örmögnun.

Föstudagsgestur Mannlega þáttarins í þetta sinn var kvikmyndaleikstjórinn Ása Helga Hjörleifsdóttir sem frumsýndi Svaninn, sína fyrstu mynd í fullri lengd á dögunum sem byggð er á bók Guðbergs Bergssonar. Myndin hefur fengið góða dóma og vann til verðlauna á kvikmyndahátíðum í Egyptalandi og Indlandi. Við ræddum saman um lífið og listina yfir kaffibolla í þættinum í dag.

Umsjón, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Íslenski kvikmyndagerðamaðurinn Hlynur Pálmason hefur verið að gera það gott í Danmörku með fyrstu kvikmynd sinni í fullri lengd, Vetrarbræður. Kvikmyndin hefur fengið afbragðs dóma í fjölmiðlum, hún hefur einnig fengið sex alþjóðleg verðlaun, til dæmis fékk hún fyrir skemmstu aðalverðlaun CPH:PIX hátíðarinnar og svo fékk hún fjölda tilnefninga til dönsku Bodil kvikmyndaverðlaunanna. Hlynur kom í þáttinn og við heyrðum í honum um myndina og um næstu mynd sem fer í tökur í ágúst á Höfn í Hornafirði.

Segja má að Guðrún frá Lundi hafi verið kona á undan sinni samtíð, bæði bætti hún við nafni til að kenna sig við móður sína, og svo samdi hún skáldsögur í trássi við tíðarandann, það þótti ekki par fínt að konur væru að skrifa. Lísa Páls ræddi við langömmubarn Guðrúnar, Marín Hrafnsdóttur, í þættinum í dag.

Ljóðahátíðin Dagar ljóðsins í Kópavogi hófst um síðustu helgi og stendur hún til 21. janúar þegar ljóðstafur Jóns úr Vör verður afhentur á fæðingardegi skáldsins. Við sama tækifæri verða kynnt úrslit í ljóðasamkeppni grunnskólanna í Kópavogi. Fjölbreytt dagskrá verður í bænum á meðan hátíðinni stendur. Við heyrðum í Arndísi Þórarinsdóttur deildarstjóra dægurmála hjá Bókasafni Kópavogs.

Umsjón, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Á morgun kl. 16.30 heldur Aðalheiður Guðmundsdóttir, prófessor í bókmenntum fyrri alda við Háskóla Íslands, fyrirlestur hjá Miðaldastofu Háskóla Íslands um norðurljós í íslenskum heimildum. Fyrir okkur eru norðurljósin kannski hluti af hversdagsleikanum á meðan erlendir ferðamenn falla í stafi. Aðalheiður leitast við að svara spurningum eins og til dæmis, hversu algeng voru norðurljósin hér áður fyrr? Tóku Íslendingar eftir norðurljósunum við aðrar aðstæður en nú, þegar áreitið var minna og myrkrið dýpra? Skildu þeir eftir sig sögur um norðurljós og bera slíkar sögur þá e.t.v. vott um hjátrú sem tengjast þeim? Aðalheiður fræddi okkur um norðurljósin á sögutímum í dag.

Lítil börn sem eiga að fara í skurðaðgerð geta orðið mjög skellkuð því á skurðstofum er sérkennileg lykt, einkennileg hljóð, skrítin tæki og fólk í skrítnum fötum. Tölvuleikurinn Lokbrá er hannaður til að draga úr hræðslu barnanna. Bergljót Baldursdóttir hefur tekið við heilsuvaktinni af Helgu Arnardóttur í Mannlega þættinum, annan hvern miðvikudag, og í þessum fyrsta talaði hún við Katrínu Jónsdóttur, margmiðlunarfræðing og hjúkrunarfræðing, sem fékk hugmyndina að tölvuleiknum Lokbrá.

Við höfum verið að hlusta á gamlar upptökur í samstarfi við safnadeild Ríkisútvarpsins undanfarið og í dag heyrðum við brot úr þætti sem var á dagskrá 27. nóvember 1960 , Spurt og spjallað hét hann og umsjón hafði Sigurður Magnússon titlaður ritstjóri. Í þessum þætti var spurt: Hver er skoðun yðar á spiritisma? Viðmælendur voru fjórir en við heyrðum hvað tveir þeirra höfðu að segja, þau Jónas Þorbergsson fyrrverandi útvarpsstjóri og Kristín Sæmundsdóttir saumakona.

Umsjón, Guðrún Gunnarsdóttir og Gunnar Hansson

Mannlegi þátturinn 16.janúar 2018

Umsjón Margrét Blöndal og Guðrún Gunnarsdóttir

Það getur verið fólkið að halda barnaafmæli eins og mamma hins norska Maximillians komst að á dögunum. Hún sendi út boð til bestu vinanna, sem vildu gjarnan koma að uppfylltum ákveðnum skilyrðum. Við kíkjum í Aftenposten á eftir og heyrum í framhaldinu í Eddu Gíslrúnu Kjartansdóttur aðstoðarskólastjóra í Hörðuvallaskóla.

Matar Æði er námskeið sem varpar ljósi á nokkur lykilatriði þegar kemur að því að takast á við mataræðið og þyngdarstjórnun. Á þessu námskeiði er lögð áhersla á nýja nálgun og 4 lyklar eru kynntir til sögunnar sem eiga að hafa áhrif á árangur með þyngdarstjórnun og mataræði almennt. Valdimar Þór Svavarsson ráðgjafi kemur til okkar en hann hefur í fjölda ára starfað við þjálfun og ráðgjöf varðandi mataræði, hreyfingu, meðvirkni og fíknitengd vandamál.

Kristín Einarsdóttir, okkar kona á Ströndum, hitti Maríu Játvarðardóttur sem er félagsmálastjóri þeirra Strandamanna og fékk að vita um hvað starf félagsmálastjóra úti á landi snýst.