On Tottaama Konngol

Hannde e alarba, ñannde sappo e tati lewru 8ɓuru, en yewtan fii ŋakkere walla caɗeele ko faati e heɓugol ndiyam laaɓuɗam taskaaɗe e nder duunde Afrik. 35 e nder teemedere well ɓiɓɓe Afrik alaa e dañude ndiyam laaɓuɗam, yareteeɗam. E Ɓi’ol dental adunaaru daraniindu cellal OMS, miliyon 300to yimɓe e nder adunaaru nduu seppay feƴƴere yamnde haa yawnde wootere fii heɓugol ndiyam laaɓuɗam.

Wano Mauritanie, ko duuɓi buy nii laamorɗe nden Nouakchoot no ronki seertude e caɗeeele walla ŋakkere Ndiyam laaɓuɗam, nde tawi hitaande kala tenntini e saayi ndungu walla toɓooli tiiɗuɗi ko caɗeele goote ɗen, ŋakkere ndiyan nde Moritaninaaɓe wuuri gila duuɓi cappanɗe cappanɗe.  Enee e Mijo mon ko holno leyɗeele ɗen seertirta hannde e ɗee Caɗeele walla ŋakkere ndiyan?  Ko ɗum toode woni dalluju jonnde ardiiɓe Afrik udditunde hannki e talaata to Afrik du Sud. Faadaare nden ko mottindirde miliyaar 30 kaalisi dollar gillitirteɗi to banŋe ndiyam.

Ene ko holno alhaali ndiyam laaɓuɗam fewndori e nder leyɗeele mon?

Holko saabi leyɗe ɗen no ronki seertude e anngal ndiyam fii kala pehe ɗuuɗuɗe no ƴettaa ngam haɓuɗe caɗeele ɗen .

Hannde e talaata ñannde sappo e ɗiɗi  lewru 8ɓuru no nawra en Proche Orient. Kaalen fii ndee eɓɓoore nde hooreejo jaagorɓe Israyel felliti laatinnde ngam lannude hare ɓooyuɗe hakkunde maɓɓe e Palestiin. E Bi’ol Benyamin Netanyahu ko Israyel fawde junngo e dow Gaza tun waawi lannuɗe hannde hare ɗee. Dental ONU e leyɗe keewɗe wano Faransi, Allemagne Angleterre e leyɗe aarabu no ŋiñi ndee feere Ɓinyamin Netanyahu

Ko holno taskorɗon ndee feere nde Benyamin Netanyahu anndini wonnde ko kayre tan waawi lannude hare ɗee?

Altine hannde 11 lewru 8ɓuru, yeewtere men ina nawa en Caad. Kaalaten ko ko faati e alhaali ñaawoore Succes Masra, gonnooɗo hooreejo jaagorɓe Caad. Suudu ñaawirdu Caad fawiimo kaso duuɓi noogas e yoɓde miliyaar go’oto kaalis CFA. Oo gardiiɗo fedde dawrugol “Les Transformateurs”, nannga ko gila ñande 16 lewru 5ɓuru yawtundu.Ɗum ko ɓaawo nde o tuuma yawtinde e dow mejaaji renndo ɗii konnguɗi leñam-leñaagu, jibinɗi fitinaaji mawɗi to fuɗ-naange worgo leydi ndii hakkunde remooɓe e aynooɓe. Ko ɓuri yimɓe cappanɗe nayo maayiino e nder ndeen hare. Kono e oon sahaa, awokaaɓe oo luulndiyanke ñiŋii ndeen ñaawoore. E bi’ol maɓɓe nanngugol Succes Masra, ko geɗal politik tan. Ɓe ɓeydi wonnde ñaawoore nde o taƴana ndee ɗooftaaki hay sariya go’oto.

Holno taskoriɗon ndee ñaawoore Succes Masra? 

Hara holko waawi wonnde battene ñaawoore ndee?

Taskaram men On Tottaama Konngol hannde e aljuma ñannde 1 lewru 8ɓuru 2025, e nder ndee yeewtere udditiinde, on kaali ko faati e alhaali kabaaruuji jawtuɗi e ndee yontere. On ngaddii ji’anɗe mon e toɓɓe ɗe njiɗɗon heɓde fensitande e majje. Keɗoɗee jeewte baɗaaɗe ɗee.

Keɗoɗen jooni ñoggannde jewte waɗaaɗe ka taskaram On Tottaama Konngol e nder nde yontere. 
Ko Faatumata SI SAAWAANE waɗani en.

Hannde e alkamiIsa ñannde 7, 8ɓuru en kaalan ko faati e alhaali doroogu jaaliiɗo e nder yoga e leyɗe hirnaange Afrik. Saayi kala yimɓe no nanngideede e toonuuji doroogu tenntinii oo noone noddirteeɗo cocaïne. To Senegal, ko fawi kilooji 640 cocaine nanngaama e altine yawtunde ndee e nder Dakaar. Aɗo ɗum, wi’en e lewru 11ɓuru hitaande faltiinde jonondiral juuɗe hakkunde duaani e sandarmeri on saabino fawugol juuɗe e cocaïne kilo 235.

Ko alhaali gooto on taskaa e nder leyɗeele keewɗe, Hay si tawii pehe buy ƴettaama no ɗee bone dartiniree, haa jooni laamuuji ɗin waawaali dartinde jaalagol oo doroogu. wano Gine nokku to noone Doroogu noddirteeɗo Kush woni e battinnde e sukaaɓe tenntini ɓe timminaali duuɓi 30 ɓen, ko timmi ujune ɗiɗi poɗɗe doroogu noddirteeɗo Tramaɗol nanngaama ko ɓooyaali ton.

Ko holno taskorɗonoo alhaali ?

Holko saabi si yoga e leyɗe afrik wonii yilloonde ɗo doroogu yeeyetee ? Enee ko pehe holɗe haana ɓameede hannde kadi ngam haɓude oo bone ?

Hannde e nder yeewtere men On Tottaama Konngol, ngartaten ko waasugol Maurice Kamto tawtoreede suɓngooji paaɗi ɗii to Cameroun, ñande 12 lewru 10ɓuru e ndee hitaande. Caggal wullitaango makko, suudu doosgal leydi ndii lawɗini pellital ngal suudu tammbiindu suɓngooji ɗii ƴettunoo woni salaade kandidaagul Maurice Kamto. Daliilu oo ko lannda maɓɓe MANIDEM addi ko kandidaaɓe ɗiɗo, huunde luulndiinde sariya oo.  Holno ñaawirɗon ngol waasugol tawtoreede Maurice Kamto e ɗiin suɓngooji?

Ko ñande aljuma go’o lewru ndu ngonɗen, hooreejo jaagorɓe Senegaal hollii eɓɓoore nde laamu nguu jogii ngam ƴellitde faggudu e ɓamtaare leydi Senegaal. Ko e yeeso dawriyaŋkooɓe, gollidiiɓe, daraniiɓe jokkondire hakkunde leyɗe e pelle jaambureeje, Ousmane Sonko anndini ndee eɓɓoore nde ɓe inniri Plan de redressement économique e social. Ngam ɗum laato, Ousmane Sonko ina fawii e dow toɓɓe tati: fawugol saggale e yoga e pijirlooji gaddooji kaalis baɗateeɗi e dow enternet, simmeeji, ina wonndi e neldugol kaalis rewrugol e telefoŋaaji ɗii. Kono kadi ɗaɓɓooɓe wisaaji ɓe njeyaaka e leyɗe Afrik ma mbattu yoɓde. Mawɗo jaagorɓe oo haali kadi ko faati e ustugol kaalis mo laamu nguu huutortoo oo, yeeyde yoga e nokkuuji ɗo konunkooɓe France ngonnoo. O holli wonnde laamu Senegaal ina sohli miliyaruuji ujunaaje jeegom kaalis Cfa e nder ɗii duuɓi tati paaɗi ɗii. Ousmane Sonko e jaagorɗo tammbiiɗo faggudu oo fof kollii wonnde leydi ndii ina wuuri ŋakkeede mawnde. Senegaal ina jeyaa e leyɗeele ɓurɗe heewde ñamaaje. Ousmane Sonko kadi anndinii wonnde Senegaal sohlaani salndu FMI nduu. Holno njiyruɗon ndee eɓɓoore ? Mbele oɗon ɗaminii maa nde laato?

On tottaama konngol, hannde nawata en ko to leydi Gine. Kaalaten ko ko faati e ɗii wameeji mbaɗɗi e nder leydi ndii e ndee yontere yawtunde to Conakry. Coléah e Coronthie, ko leeɗe e nder Conakry ɗe ndiyam ɗam tampini. Gure mawɗe gonɗe to fuɗ-naange e to rewo leydi ndii hono Coyah e Dubreka kedaani caggal e battane ɗee illameeje.  Lancei Toure, gardiiɗo salndu ngendi toppitiindu balle anndinii wonnde toɓooji hitannde yawtunde ndee njooɓiima pittaali yimɓe njeegomo tan. Kono e ndee hitannde 2025, fodde yimɓe sappo e njoyo maayi ɗii toɓooli mbaɗɗi e ndee yontere. Fodde galleeji ujunere e teemede ɗiɗi njahdii e ndiyam.

Teduuɓe, holno njiyruɗon ɗii wameeji? Holto caɗeele ɗe ngoni e hol peeje ngam falaade hono ɗii boneeji. Eɗen mbismii e ndee yeewtere Dr Lamine Ba, keertoriiɗo weeyo gonɗo to Gine.

Taskaram men On Tottaama Konngol hannde e aljuma ñannde 1 lewru 8ɓuru 2025, e nder ndee yeewtere udditiinde, on kaali ko faati e alhaali kabaaruuji jawtuɗi e ndee yontere. On ngaddii ji’anɗe mon e toɓɓe ɗe njiɗɗon heɓde fensitande e majje. Keɗoɗee jeewte baɗaaɗe ɗee.