On Tottaama Konngol

Ko fijoowo balon Liyonel Messi, jeyaaɗo Arjentiin, ƴetti mbuuñaari balonre kaŋŋe 2023, anndiraande "balon door". Ko kanko lomtii Karim Benzema yeɗanooɗo ndii mbuuñaari rowani. Ko ɗum ɗoo wonata laabi jeeɗiɗi Messi no yeɗeede ndee balonre kaŋŋe. Hikka ko Erling Halland fijanoowo "Manchester City" e Kiliyan Mbappe fijanoowo PSG hikkii e makko e ngoo rewro hanndinndinaaɓe e mayre. Heɗoɗen konnguɗi makko arani ɗi o yewti caggal nde o jonnaa ndii mbuuñaari.

Hannde e ndee Altineere 30 lewru 10ɓuru hitaande 2023, en kaalat e caɗeele teskaaɗe to duɗal jaaɓi haattirde Sheykh Anta Joop Dakar uddaangal gila lebbi joyi (jowi) hannde sabu fitinaaji baɗnooɗi ton e lewru 6ɓuru faltiindu. Ɗum ko caggal nde ñawoore duuɓi ɗiɗi kaso fawanoo e dow Usmaan Sonko lunndiiɗo laamu Senegaal. Ɗum wonno sabu bonnereeji ɗuuɗuɗi mbaɗi e nder ngaal duɗal. Gila faade e jooni jannde fuɗɗitaaka. Janngooɓe ɓee mbi'ii wonde eɓe njiɗi yo jannde ndee fuɗɗito. Laamu nguu, haalaani tawo  ma nde ɗum laatotoo.

Hannde e aljuma, ñannde 27 lewru 10ɓuru 2023 ka taskaram On Tottaama Konngol en yewti ko yowitii e nawnaare wi’eteende Kanseer enɗi. Ɗum ko tippude e nduu lewru sappaɓuruu hertinanaandu jeertingol ko faati e kanseer enɗi. Oo rafi kanseer nanngoowo ka enndu ko noone ɓurɗo e jaalaade e kanseerji ɗin fof. E bi’ol dental adunayankowal daraniingal cellal no wi’ee OMS, si a ƴettii rewɓe 12ɗo a tawan gooto e maɓɓe no wondi e ñawu kanseer. Ko ɓuri rewɓe milliyonji ɗiɗi jogiiɓe  nguu ñawu winndaama e hitaande 2020.

Ko holno ngurdam rewɓe ñawnuɓe kanseer enndu siforii e nder renndo ngoo?                                   

Ko holno ɓe jogaraa walla ɓe woniri e nder ɓeyguureeji maɓɓe?                                                    

Ko holɗum haani wonnde hannde darnde neɗɗo kala fii haɓugol ñawu Kanseer enndu ?

Hannde e alkamisa, ñannde 26, lewru 10ɓuru 2023 taskaram On Tottaama Konngol, no nawri en hannde Senegaal. Suudu mawndu toppitiindu yeeyirɗi lekkeele no wi’ee farmasi. Ɗi haɗaama haɗugol yeeyugol e soodugol e huutorgol yoga e lekkeele ɗe “psedo éphedrine” tawaa e laatinal mum. Ɗen lekkeele ko wanaaɗe e huutoreeɗe fii ñawdugol wano ñawu durma, e wabaaji e ñaɓɓuuli goɗɗi. Ɓe haɗii ngeygu ɗee lekkeele “psedo ephedrine” tawaa ka moƴƴinngol, caggal nde ɓe taskii wonnde ɗee lekkeele no waawi addande ƴettooɓe ɓe ɗen ñaɓɓuuli goɗɗi.

Ko holno ñaawirɗon oo alhaali lekkeele yeeyeteeɗe tawa ko wonɗe e battinde e cellal neɗɗo?

Ko hombo feluɗon e oo alhaali?  Ko honno oo alhaali haɓirtee?

Hannde e alarba, ñannde 25, 10ɓuru 2023 ka yewtere men On Tottaama Konngol en kaalii ko yowitii e alhaali ɓeydugol coggu kuuran e nder yoga e leyɗe Afrik. Wano Senegaal, kilowatt gooto kuuran yoɓetenooɗo 17 kaalisi seefa ɓeydike sannde. Kilowatt gooto no yoɓaneede jooni ko ɓaadii 28 mbuuɗi seefa. Yoga e ɓiɓɓe Senegaal no ŋiñi ngol ɓeyɗugol coggu kuuran. E bi’ol woɓɓe e maɓɓe, alhaali oo juhuɓe, hooreeɓe ɓen no haanunoo anndinde ɓe si ɓeydaa.

Ko holno oo alhaali coggu kuuran fewndori e nder leydi mon?

Ko holɗum saabii ɓeydugol coggu kuuran e nder yoga e leyɗe Afrik?

Ko pehe holɗe haana ɓameede ngam coggu kuuran ustoo e nder leyɗeele men?

Hannde e talaata, ñannde 24, 10ɓuru 2023 ka taskaram On Tottaama Konngol, en kaalii ko faati e alhaali ɓeydagol limoore sukaaɓe ɗannortooɓe laawi ndiyam fii yaagol Erop. Ko ɓuri ɗanninyankooɓe ujunere e teemeɗɗe nayo iwruɓe Senegaal hewti e suriije Kanari e nder balɗe tati ƴaɓɓiiɗe ɗee. Senegaal wonii hannde immorde ɓee sukaaɓe ɗannotooɓe. Ɓe iwray e yoga e leyɗeele Afrik yeru Gine e Gambiya ɓe rewra maaje ɗen Senegaal ngam yaade safari.

Ko holno ñaawirɗon ko yoga e ɗanniyankooɓe woni e fokkitirde walla immorde Senegaal fii yaadu Erop?                                                          

Holko saabi Senegaal wonii hannde laawol ɓurgol e newaanaade yoga e sukaaɓe ɗannortooɓe laawi ndiyam?                                                                          

Ko pehe honɗe haanaa ɓameede jooni, ngam ɓiɓɓe Afrik acca himmande yaadu safari?

Hannde e altine, ñannde 23 lewru 10ɓuru 2023 ka taskaram On Tottaama Konngol, en yewtii hannde ko faati e alhaali leelugol yaltinngol njaltudi suɓngooji e nder yoga e leyɗeele Afrik. Wano Liberiya gila woote ɗen yuɓɓinaa ñannde 10, 10ɓuruu haa hannde, njaltudi ndin fof maa mi wi’a njatudi timmudi feññinaaka haa jooni. Tippude e limooje wonaaɗe e jonnireede seeɗa seeɗa gila woote ɗen wuɓɓina, hino anndaa wonnde rogere ɗiɗaɓere yahete. Ko "George Weah" hooreejo leydi ndin e Joseph Boakai tiindondirta e rogere ɗiɗaɓere.

Ko holno taskorɗon ngol leelugol feññinngol njaltudi woote e nder leyɗe Afrik?

Ko holɗum saabi ngol neeɓugol walla ɓooyugol si lollina njaltudi woote?

Ko honɗum leelugol lollingol njaltudi suɓngooji waawi battinde e alhaali leydi?

Ka taskaram men On Tottaama Konngol hannde e aljuma ñannde 20, lewru 10 ɓuru 2023, e nder ndee yeewtere udditiinde, on haali ko faati e alhaali kabaaruuji feƴƴuɗi e ndee yontere. On addii ji’anɗe mon e toɓɓe ɗe yiɗuɗon heɓude fensitande e majje. Heɗitoɗee jeewte waɗaaɗe ɗee.

Hannde e alkamisa, ñannde 19, lewru 10ɓuru 2023 ka taskaram On Tottaama Konngol, en yewtii ko faati e guwerneman keso joɗɗinaaɗo Koddiwaar e talaata e ley ardungal Robeer Begre Mammbe. Ko guwerneman mo jaagorɓe 32, ɓurɓe e ɗuuɗuɗe e jaagorɓe hiɓɓe ɓen heddike e jullere maɓɓe.

Ko   nayo tan e hiɓɓe ɓee woni ko yaltina e Guwerneman on, ɗum no holli wonnde mbayliigu mawngu waɗaali.  Ko holno yiiruɗon oo guwerneman keso?  E miijo mon ko holɗum addi joɗɗingol guwerneman keso fewndo ɗoo? Holko joɗɗinngol oo guwerneman keso waawi battinnde e alhaali Koddiwaar?

Hannde e alarba, ñannde 18, 10ɓuru 2023 ka yewtere men On Tottaama Konngol en kaalii fii hare wonɗe hakkunde Israyel e Palestiin, ko faatii e darnde leyɗeele Afrik e dow mayre. Ko holno ñaawirɗon anngal jogagol leyɗeele Afrik konngol gootol e oo alhaali fewndiiɗo hakkunde ɓee wonuɓe e piirude ɗiɗo? Leyɗe Afrik no sennditii, yoga e majje feññinii mo bammbi e ɗee hare. RD. Konngo, Togo, zambi, Gana, Kamerun…. , ko Israayel woni ɓe jinngande, leyɗe goɗɗe wano Moritani, Aljeriya, Tuunus, Afrik di Sid, Sudan e goɗɗe no iwtiri ɓaawo Palestiin. Hino wooɗi non kadi leyɗe ɗe bammbaa hay leydi wootiri. Kanje ko ɗe torii ko yo hare ɗen ñippe kisan, no jeyaa e majje, Senegaal, Najeriya, Marok, Ejipt (Misra), Madagaskaar, Tanzaniya... Taw si Afrik waawan yewtude hakkunde ɗee leyɗe ɗiɗi wano ɗe darornoo hakkunde Ukreniya e Ruusiya?