Otheo Radio

In deze podcast klinkt het troparion van de Doop in de Jordaan uit de orthodoxe traditie. Een troparion is oorspronkelijk een soort refrein dat herhaald werd tussen gereciteerde psalmen of kantieken. Maar later kregen sommige van deze gezangen een eigen functie als hymne bij het feest dat ze bezingen. Het is een heel eigen liturgisch en poëtisch genre, zoals u zal horen. De Bijbelse scène van de doop van de Heer in de Jordaan wordt geactualiseerd in de hymne, door het als mysterie te belijden, en er vol eerbied bij te verwijlen.

In de preek horen we bisschop Gregorius van Nazianze aan het woord. Hij is één van de grote kerkvaders uit de bloeiperiode van de 4eeeuw, afkomstig uit Cappadocië – het huidige Turkije. De traditie heeft hem de naam “de Theoloog” gegeven wegens de diepe blik die hij had op het mysterie en de prachtige taal die hij ervoor gebruikte. Ook hij voert ons naar het doopverhaal en doet ons met aandrang kijken wat daar geschiedt, om er vervolgens deel aan te krijgen: “Christus laat zich dopen; laten wij met Hem afdalen om met Hem op te stijgen.”

Een audiodocumentaire van Leo August De Bock in opdracht van KADOC, het Documentatie- en Onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving van de KU Leuven. Met de medewerking van Kerknet.

Referaat - prof. Ellen Van Stichel by Otheo Radio

Referaat - prof. Walter Weyns by Otheo Radio

In deze podcast van Leo August De Bock spreekt Barbara Torfs van Bond zonder Naam over Phil Bosmans, haar bezieling en het belang van verbinding.

Haar grootouders begonnen klein. Hun winkelketen kent nu iedereen. Broer Wouter is ei zo na een Bekende Vlaming. Zus Barbara Torfs studeerde lichamelijke opvoeding. Het was duidelijk niet haar plan, maar ze ging dan toch maar werken voor Schoenen Torfs. Al reikt haar horizon verder, ze heeft er veel geleerd.

Sinds 2020 leidt Barbara Torfs Bond Zonder Naam, een vereniging die decennialang troost, medemenselijke waarden en inspiratie over Vlaanderen uitstrooide. De spreuken van Bond zonder Naam stonden of hingen in talloze woonkamers. De priester Phil Bosmans was er de geestelijke vader van.

Maar de tijden zijn veranderd en er wordt wel vaker wat meesmuilend gedaan over Bond zonder Naam. Dat is zéér ten onrechte, vindt Barbara Torfs. Met vuur betoogt ze dat Bond zonder Naam vandaag met z’n visie en talrijke sociale acties minstens even relevant is én nodig is als destijds.

Getuige ook de recent herwerkte uitgave van ‘Menslief ik hou van je', de hartverwarmende bijbel van de organisatie.

Mensen graag zien, is haar hobby. Leo August De Bock praatte met Barbara Torfs.

De Kerk pleit voor pluraliteit buiten die Kerk, maar niet of te weinig binnen die Kerk, betreurt Roger Burggraeve. Volgens hem hebben ook de Salesianen baat bij een herijking van hun inspiratie in deze tijd. De opvattingen over opvoeding zijn er en dat is goed, maar tegelijk is engagement nodig om de sociale omstandigheden waarin jongeren, buiten de school of de educatieve instelling, opgroeien.

En weer is daar Emmanuel Levinas, die niet alleen de visie van Burggraeve op opvoeding maar ook op het christelijk geloof zelf heeft veranderd. Dat geloof was sterk geënt op het bovennatuurlijke, maar miste aandacht voor het handelen dat uit het geloof hoort voort te vloeien. Levinas liet hem ook inzien dat geloven niet alleen gaat over liefde en barmhartigheid, maar ook over rechtvaardigheid: “Barmhartigheid zonder rechtvaardigheid is slap. Rechtvaardigheid zonder barmhartigheid is onverbiddelijk.” En als Oneindige is God ‘a crack’ in elke gestelde en gestolde (persoonlijke, sociale, culturele, spirituele) orde!

In aflevering 3 vertelt Roger Burggraeve over zijn specifieke kijk op opvoeding, die van de Salesianen van Don Bosco.“We vertrekken van de jonge mensen waar ze staan, niet waar we denken dat ze zouden moeten staan.” Zo komt hij bij de notie van het Kleine Goed als constructief alternatief voor het minste kwaad. Ook in het onwillekeurig onvolkomene van jongeren zijn er mogelijkheden om iets goeds te vinden, een element van groei. “Ook bij hen leeft de droom van de duurzame liefde, iets wat standhoudt, toekomst heeft, meer nog als ze gekwetst zijn. De ethiek van de barmhartigheid, de ethiek van de groei bestaat erin dat je nooit mensen in de steek laat.”

In aflevering 2 verduidelijkt Roger Burggraeve zijn manier van geloven. Geloof, vindt hij, moet handen en voeten hebben. Het berust bij de boodschap van het Evangelie. Geloven veronderstelt engagement. “God belijden zonder barmhartigheid en rechtvaardigheid, dat is geen authentiek geloof”.

Het Tweede Vaticaans Concilie was een baken voor hem. Het introduceerde een ander godsbeeld, een ander mensbeeld ook: één dat niet vertrekt van het individu, maar van verhouding, samenzijn, verbinding, de Ander. Het kon moeilijk anders dan dat Roger Burggraeve bij Emmanuel Levinas terechtkwam.

In aflevering 1 van “Roger Burggrave en het Kleine Goed” gaat documentairemaker Leo August De Bock een eerste keer langs bij de professor. Hij verblijft in het Heilige Geestcollege aan de Naamsestraat in Leuven. Hij vertelt over zijn taak als ‘spiritual father’ en ‘fellow priest’ voor de 50 buitenlandse priesters-studenten die in het college (met ook 100 Vlaamse studenten) verblijven.

Roger Burggraeve vertelt honderduit over zijn fascinatie voor de joods-Franse filosoof van Litouwse afkomst Emmanuel Levinas (1905-1995). Over zijn ontmoetingen met hem, steevast op maandagnamiddagen in Parijs bij een potje koffie, een stuk taart en een cointreau. Over zijn gesprekken over het talmoedische denken.

Roger Burggraeve voerde talloze gesprekken met mensen die in de knoop zaten – in hun huwelijk, omwille van een ongewenst kind, ... -, mensen die hij van haar noch pluimen kende, maar die een beroep op hem deden, op zijn wijsheid en zijn humaan en vaak meer pragmatisch dan ‘doctrinair-gelovig’ advies.

Theo Brebels s.j. is geen pater – en dus geen priester – maar broeder. Hij is 20 jaar terug uit Congo en verzorgt de mooie tuin van de jezuïeten in Heverlee. Hij denkt terug aan het geweer tegen zijn slapen. Theo Brebels s.j. is een nuchtere, derhalve ook een ronduit tevreden en gelukkig man. Congo veranderde hem. “Kijk naar de mensen hier. Ze zijn altijd zo gehaast. Alsof de wereld zal vergaan zonder hen. Zie ze dabben op die smartphone. Ze praten niet meer met elkaar.”