Otheo Radio

In de Sint-Pieters en Paulusabdij Affligem verbleven ooit tientallen monniken die de vrij strenge regel van Sint-Benedictus hadden aangenomen. Nu zijn het er nog drie. Toch leeft de abdij.

Leo August De Bock bezocht de abdij verschillende keren en kwam terug met een boeiende audiodocumentaire in drie delen. In opdracht van KADOC, het Documentatie- en Onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving van de KULeuven. Met de medewerking van Kerknet. Hij sprak met bibliothecaris Ben Vermoesen en met de legendarische abt van Affligem, dom Jan Goetghebeur - die inmiddels 98 jaar oud is. Zijn geheugen is nog scherp. Hij vertelt over de tijd van voor het Tweede Vaticaanse Concilie die vooral de jongere generaties zich maar nauwelijks kunnen voorstellen, een andere tijd, een andere Kerk die veraf staat van de Kerk van vandaag. In de derde aflevering duidt Professor Kim Christaens, directeur van KADOC, de ontwikkelingen in kloostergemeenschappen en bij uitbreiding in de Kerk tijdens het interbellum en de Tweede Wereldoorlog.

De Sint-Pieter en Paulusabdij Affligem nam kort na haar stichting in 1062 de regel van Sint-Benedictus aan. Ze groeide uit tot de belangrijkste abdij van het hertogdom Brabant. In 1796 werden de monniken verjaagd door Franse revolutionaire troepen. Alle gronden werden verbeurdverklaard en verkocht. De abdijgebouwen werden grotendeels verwoest. Kort na de Belgische onafhankelijkheid in 1837 hernam het kloosterleven in Dendermonde. Een bewogen tijd volgde. Vanuit Dendermonde werd in 1869 de oude abdij Affligem heropgericht. De monniken gingen boeken drukken, bier brouwen en kaas maken. De gebouwen werden stelselmatig uitgebreid. Vooral de Tweede Wereldoorlog sloeg wonden in de abdijgemeenschap met monniken die omwille van menselijke hulpvaardigheid werden opgepakt en opgesloten in de gevangenis.

Deze podcast kwam tot stand met de steun van KADOC (KU Leuven), Documentatie- en Onderzoekscentrum voor Religie, Cultuur en Samenleving.

Zuster Agnes Walbers trok in 1960 naar de Filippijnen, een eilandengroep in de Stille Oceaan ten noordoosten van Maleisië. Zuster Agnes kwam terecht in een land waar bloed uit liep. Onder president Marcos leefden de Filippijnen in een nietsontziende dictatuur.

Tegenstanders en vermeende tegenstanders werden opgesloten, vermoord, gemarteld. De corruptie onder Marcos was zelden gezien. Toen er naar aanleiding van vervroegde verkiezingen in 1986 talloze aanwijzingen waren van fraude leidde dat tot een volksopstand. Marcos en zijn gevolg vluchtten naar Hawaï. Corazon Aquino nam de macht over.

Zuster Agnes kwam, zag en zocht zich een weg door het geweld dat zich ook volop in haar leven voordeed. Het is een verhaal van de straatgangs Uno en Dos, van de gangsters Siggesigge, Sputnik en OXO, van de lieve gitarist Willy die ook een bandiet blijkt te zijn en dus van het goede zien temidden van het kwade. In belangrijke delen van de Filippijnen stond het onderwijs nergens. Dat werd haar roeping.

Als u hun namen online zoekt, dan krijgt u behalve voor bijna-Nobelprijswinnaar Zuster Jeanne De Vos geen resultaten. Op het internet bestaan ze niet. In het echte leven bestaan ze des te meer. Ze zijn de Samaritanen van hun tijd, beoefenaars van barmhartigheid, ze beleven het evangelie meer dan dat ze het lezen, rigoureus en oprecht, ze zijn er voor anderen, nauwelijks voor zichzelf, aan bezit hechten ze geen belang, onbaatzuchtigheid is een leefregel, hun liefdevolle bekommernis betreft de meest verdrukten, ze dringen niets of, ook hun geloof niet, in, hoofdzaak zijn ze er, aanwezig, luisterend en reiken ze een hand die wegleidt uit miserie, onvoorwaardelijk, met graagte. De zusters van de jacht: ze worden uitgestuurd naar verre plekken. En het hart van de mensen was bij hen.

En nu, in deze voorlaatste aflevering, zijn we bij Zuster Lieve Van de Wiele gearriveerd. Een mens zou denken: missioneringswerk in de Verenigde Staten? Kom nu. Maar zo ziet zuster Lieve Van de Wiele dat niet. Ze kreeg lang geleden Texas en later North Carolina en New York in de schoot geworpen. En dat was een goede zaak. Ze kwam terecht in achterbuurten waar zwarten vierderangsburgers zijn en waar de herinnering aan de slavernij van weleer wel zeer dichtbij komt.

We maken ook kennis met Zuster Noëlla Declercq, afkomstig van Roeselare en uitgestuurd naar Congo.

In deze aflevering gaat Leo August De Bock in gesprek de zusters Jacqueline Opdeweeghe en Caroline Boermans. Zuster Jacqueline was missiezuster op verschillende locaties in Brazilië. Brazilië was toen een dictatuur. Er was veel geweld. Tegenstanders van het regime werden

vermoord of verdwenen. Zuster Jacqueline werd zelf ook opgepakt en gelukkig uiteindelijk vrijgelaten. Ze bleef en verlegde een steen. Zuster Caroline Boermans, een boerendochter, koos Hong Kong als bestemming, op een moment dat daar grote groepen vluchtelingen

arriveerden, mensen die op de vlucht waren voor het regime van Mao Tse Dong. De titel van de aflevering is “Fully Alive”. Zuster Boermans vertelt waarom.

Jeanne De Groote en Hilda Van Holst, twee Zusters van de Jacht die nu samen met 112 medezusters in het grote missiehuis in Heverlee verblijven, vertellen het verhaal van hun pionierswerk in twee sterk verschillende werelden. Zuster Hilda bracht het grootste deel van haar leven door in Taiwan. Zuster Jeanne zette een organisatie voor rechtvaardigheid op in Congo en Kameroen. Missie betekent simpelweg liefde voor de mensen, zeggen ze.

Dit is aflevering 6 van de reeks “’Op weg met God” over de Zusters van de Jacht.

Leo August De Bock verbleef een week in het grote missiehuis van de zusters van de jacht in Heverlee en deelde het leven van de zusters.

De West-Vlaamse Simonne Coene is 90. Ze was 60 jaar missionaris op de Filippijnen, arm onder de armsten. Weinig zusters konden dat aan. Maar Zuster Simonne zette door en won het vertrouwen van de mensen in de slums in en rond de Filippijnse hoofdstad Manilla. Ze was erbij toen dictator Ferdinand Marcos duizenden armen met bulldozers letterlijk liet opscheppen en liet droppen op een plek zonder water, elektriciteit en enige vorm van onderkomen. Kerk is missie, vindt Zuster Simonne. En dat is meteen de titel van deze aflevering: Kerk is missie. De Kerk moet blijven getuigenis afleggen waar ook ter wereld.

Leo August De Bock verbleef een week in het grote missiehuis van de zusters van de jacht in Heverlee en deelde het leven van de zusters.

In het 'paviljoen' verblijven zusters die niet zelfstandig kunnen wonen. Zuster Maï bezoekt de zusters samen met Leo August De Bock

Leo August De Bock verbleef een week in het grote missiehuis van de zusters van de jacht in Heverlee en deelde het leven van de zusters.

Zuster Elizel is één van de jongste zusters in de congregatie. Ze heeft al een bewogen leven achter de rug. In Kameroen was ze getuige van oorlogsgeweld en dat liet zware sporen na.

Leo August De Bock verbleef een week in het grote missiehuis van de zusters van de jacht in Heverlee en deelde het leven van de zusters.

In de tweede aflevering van ‘Op weg met God’ bezoekt August Leo De Bock de verrassend internationale keuken van de zusters van de jacht en volgt hij het kaartspel 'Hand en voet' van enkele zusters.

Leo August De Bock verbleef een week in het grote missiehuis van de zusters van de jacht in Heverlee en deelde het leven van de zusters.

Leidraad naar tevredenheid om het leven

‘Op weg met God’ is de titel van een nuchter, allerminst romantisch boeiend boek over de stichteres van de Zusters Missionarissen van het Onbevlekt Hart van Maria, een vrouw uit een armoedige vlek arbeiders en neringdoeners in West-Vlaanderen: Maria-Louise De Meester.

Wie de zusters van de Jacht, zoals we ze nu beter kennen, nu, 125 jaar later zijn, berust in essentie nog altijd bij de inspiratie waarmee deze Maria De Meester, heel klein, een congregatie missiezusters begon. In haar tijd werden vrouwen die aan missionering deden met wantrouwen bejegend. Mensen zagen het als een vlucht uit de werkelijkheid thuis of beschouwden het als een excentrieke zucht naar avontuur. Die inschatting stond ver van de werkelijkheid af.

De zusters van de jacht zien geen onverzoenbaarheid tussen gebed en actie, integendeel, ze leven volgens hun gebed. Ze gaan in de realiteit van de ander staan, laten zich beproeven, assimileren in hoge mate een vreemde cultuur en proberen nederig mensen nabij te zijn. Zieltjes winnen, is niet aan de orde.

Ik mocht een week verblijven in het grote missiehuis in Heverlee en het leven van de zusters delen.

Ze zijn nog met 114. De gemiddelde leeftijd is 88 jaar. Ze hebben een eigen verzorgingstehuis. Het terug zijn uit een verre missie vergt soms het verbijten van warme gevoelens, maar ze vinden een nieuwe weg en sommigen stralen zoals ze dat wellicht altijd deden, blij met wat het kloosterleven hen bedeelt. De reeks audiodocumentaires die ik maakte over mijn verblijf in Heverlee is denk ik een antidotum tegen de vermoeidheid van deze tijd, tegen uitvergrote frustraties en een leidraad naar tevredenheid om de kracht en de vele mogelijkheden van het leven.