OVT Doc

'Europa is van Picasso, Matisse, Braque en vele anderen. India behoort alleen mij toe.’ Met deze woorden beschreef Amrita Sher-Gil (1913–1941) haar positie in de kunstwereld. Ze wordt beschouwd als een van de grootste vrouwelijke avant-gardekunstenaars van het begin van de 20e eeuw. Een pionier op het gebied van moderne Indiase kunst. Uniek is haar transculturele stijl; een vermenging van Europese technieken en Indiase thema’s. Amrita betekent ‘onsterfelijkheid’, toch overleed ze op 28e jarige leeftijd. Wie was deze eigenzinnige kunstenaar? En wat moeten we weten om haar werk te begrijpen? Een portret gemaakt door Laura Stek, met Barnita Bagchi, Annemiek Rens en Laxmi Manuela. 

Nergens ter wereld hebben vrouwen zoveel beperkingen als in Afghanistan. ‘Genderapartheid’ heet het systeem van het tweede Talibanregime, waarin vrouwenrechten stelselmatig worden geschonden. Meisjes mogen vanaf hun twaalfde niet meer naar school; vrouwen mogen niet werken; er mag niet worden gezongen; en in het onderwijs zijn door vrouwen geschreven boeken verboden. 
Hoe dat is gekomen, is te horen in de documentaire 'Voor Alia' van Maartje Duin. 'Voor Alia' is een portret van de Afghaans-Nederlandse schrijfster Forugh Karimi, en via het verhaal over Karimi’s jeugdvriendin Alia komen we dichterbij deze geschiedenis van Afghanistan. 

Het blijft een thema waar veel discussie over bestaat: het fokken van rashonden. Hoe ver moeten we daarin gaan? En ten koste van wat?  En wanneer ontstonden de eerste rashonden eigenlijk? Luister naar de eerder gemaakte documentaire ‘Touch of Gold - Daylight Charisma’ (door Laura Stek). 

Wereldwijd is kinderarbeid een enorm probleem: 138 miljoen kinderen werken, van wie 54 miljoen gevaarlijk of schadelijk werk doen.  
In Nederland is kinderarbeid uitgebannen. Althans, als je het uitbuiten van kinderen door hun eigen ouders op social media niet meetelt. Een wet die kindvloggers beter moet beschermen is in de maak.  
En hoewel we dat uitbuiten op Instagram en TikTok niet moeten bagatelliseren…  Wat kinderen in de eerste decennia van de 20e eeuw moesten doormaken, is van een andere orde.  
In de tweedelige documentaire ‘Jeugd Versleten’ horen we de verhalen van mensen die dat zelf hebben meegemaakt. 
Programmamaker Katinka Baehr maakte dit tweeluik, op basis van OVT-documentaires uit  1989, die werden gemaakt door Paul van der Gaag, Kiki Amsberg, Marnix Koolhaas en Kees Slager.  
 

Wereldwijd is kinderarbeid een enorm probleem: 138 miljoen kinderen werken, van wie 54 miljoen gevaarlijk of schadelijk werk doen.  
In Nederland is kinderarbeid uitgebannen. Althans, als je het uitbuiten van kinderen door hun eigen ouders op social media niet meetelt. Een wet die kindvloggers beter moet beschermen is in de maak.  
En hoewel we dat uitbuiten op Instagram en TikTok niet moeten bagatelliseren…  Wat kinderen in de eerste decennia van de 20e eeuw moesten doormaken, is van een andere orde.  
In de tweedelige documentaire ‘Jeugd Versleten’ horen we de verhalen van mensen die dat zelf hebben meegemaakt. 
Programmamaker Katinka Baehr maakte dit tweeluik, op basis van OVT-documentaires uit  1989, die werden gemaakt door Paul van der Gaag, Kiki Amsberg, Marnix Koolhaas en Kees Slager.  
 

Begin februari vond in Marrakech in Marokko de 6e Wereldconferentie over de uitbanning van kinderarbeid plaats.  2025 had het jaar moeten zijn dat er wereldwijd een einde aan kinderarbeid zou zijn gekomen, maar dat doel is niet gehaald. Nog altijd werken er 138 miljoen kinderen, van wie 54 miljoen gevaarlijk of schadelijk werk doen. 
In Nederland is kinderarbeid wel uitgebannen. Maar wie denkt dat al zo is sinds het ‘Kinderwetje van Van Houten’ in 1874, zit ernaast. Nog tot ver in de 20e eeuw werd er in Nederland door kinderen gewerkt. In de tweedelige documentaire ‘Jeugd Versleten’ horen we de verhalen van mensen die dat zelf hebben meegemaakt. 
Programmamaker Katinka Baehr maakte deze tweeluik, op basis van interviews uit 1989 uit de OVT-serie ‘Arbeiderslevens’. 
Die interviews komen uit documentaires gemaakt door: Paul van der Gaag, Kiki Amsberg, Marnix Koolhaas en Kees Slager. 

Een grote ruzie tussen de Verenigde Staten en Groot-Brittannië over een tropische eilandengroep in de Indische Oceaan is begin februari met een sisser afgelopen. Het gaat om de Chagos-eilanden, die ten zuiden van de Maladiven liggen en onderdeel zijn van de Britse overzeese gebieden. Groot-Brittannië zou de eilanden overdragen aan voormalige kolonie Mauritius. Maar daar werd de VS woedend over, want op een van de eilanden ligt een grote Amerikaanse basis. ‘Een daad van grote domheid’, noemde Trump het. In alle berichtgeving wordt één groep telkens over het hoofd gezien: de voormalige bewoners van Chagos, die in de jaren ‘70 gedwongen werden hun archipel te verlaten. Programmamaker Saar Slegers was wél in hen geïnteresseerd en maakte 15 jaar geleden voor de NTR de documentaire: ‘Pottenkijkers ongewenst’. 

De documentaire werd eerder uitgezonden in RadioDoc, de voorloper van de VPRO/NTR documentairepodcast DOCS. Sounddesign en techniek: Arno Peeters
 

We zijn er maar druk mee: het kneden, trainen en corrigeren van ons menselijk lichaam. Die zoektocht naar het ideale lichaam is niet nieuw. Altijd al probeerden we onze contouren te veranderen en aan te passen aan het heersende schoonheidsbeeld. Maar voor de introductie van  cosmetische ingrepen en uitgebreide fitness-routines was men voornamelijk afhankelijk van ondermode: korsetten snoerden de taille in, bustles vergrootten de billen, beha’s liftten boezems omhoog, en slips en gordels maakten de buik plat. Het Design Museum in Den Bosch toont alle middelen die door de tijd heen in het leven werden geroepen om ons silhouet te vormen. Met conservator en curator Anne-Karlijn van Kesteren en fervent ondermode-verzamelaar Dirk-Jan List. Gemaakt door Laura Stek 

Het is de ‘Week van het vergeten kind’. Daarin wordt specifiek aandacht gevraagd voor de uithuisplaatsingen van kinderen, nog steeds duizenden per jaar. Vaak maakt het meer kapot dan dat het oplost. In de jaren 60 en 70 konden kinderen terecht komen in het Amsterdamse burgerweeshuis aan het IJsbaanpad. Architect Aldo van Eyck creëerde in 1960 een complex dat oogde als een kashba of een labyrint. De kinderen werden er onderverdeeld in verschillende groepen: de meeuwen, de merels, de duiven en de eagles. Hoe hebben zij hun verblijf ervaren? En wat waren de idealen achter het complex? Gemaakt door Laura Stek 

In de jaren ‘80 zonden we bij OVT een 11-delige serie uit met de fantastische titel en introductie: ‘De korte en nimmer vertelde geschiedenis van alternatief Nederland in de Woelige jaren zestig, in elf delen verklaard en uitgelegd voor de jeugd van de jaren tachtig en al die anderen die het ook maar van horen zeggen hebben.’ 

Aflevering 3 ging over de Vietnam-beweging en over hoe ver sommige activisten gingen. Het begon met demonstreren en eindigde met het naar veilig gebied smokkelen van Amerikaanse deserteurs. 

De parallellen met nu zijn onmiskenbaar. Van de massale rode lijn demonstraties, het politieke ongemak hoe om te gaan met bondgenoten die volkenrechten en mensenrechten schenden tot de vraag: Wat kun je doen, als activist, maar ook als militair? Hoe ver ga je en welke risico’s ben je bereid te nemen? 
Reden genoeg dus voor een hermontage van de documentaire die in december 1986 werd uitgezonden en werd gemaakt door Caroline Hanke.

Deze hermontage is gemaakt door Katinka Baehr.

De Nederlandssprekende deserteur Ralph Waver is overigens teruggegaan naar Nederland en heeft hier asiel aangevraagd. De kranten stonden er maandenlang vol van en de Nederlandse regering zat er flink mee in de maag. Bang voor een stroom aan nieuwe deserteurs en voor ruzie met de VS. Uiteindelijk mocht Waver op humanitaire gronden blijven. Een compromis.