ቁርሲ ቡን ጦብላሕታዊ ንባባት

ዓመጽ ዛዕባ ምዕምጻጽ ፡ ምግሃስ መሰል ሰብ ፡ ፍቃድ ሰብ ምጥሓስ ኮይኑ ንሕና ደቂ ሰባት ካብ ሰብኣውነትና ጐዲልና ምስ እንርከብ ፡ እንኮኖ እንላበሶን ኢሰብኣዊ ገጻትና እዮ።

ዕዮ ህዝብና ንምርዳእን ኣብ እንገብሮ ዘለና መጽናዕታዊ መደብ “ዓመጽ” ኣብ ከም ሓድሕዳዊ ፡ ጾታዊ ፡ ሕብረተሰብዊ ፡ ትካላዊ ገጻት ሒዙ ይከናወን ፡ ይፍጸምን ይኽሰትን ኮይኑ ንረኽቦ፡፡

ከምቲ ክልተ የዒንትና ተሳንየን ዝርእያ : ክልተ ኣእዛና እውን ተላዚበን ብሓባር ዝሰምዓ ፡ ከምእዉን እተን ብሩኻት ይእጋርና እውን ተኸባቢረን ተሰማሚዐን ንቅድሚት ገጸን ዝምርሻ ፡ ኣብ ጉዳይ ዓመጽ ምስ እንምልከት ኣብ ክንዲ ረብሓን ጥቅሚ ሓድሕድ እነውሕስ ብኣንጻሩ ከምዛ ብሓንቲ ዓይኒና ንርኢ ፡ ብሓንቲ እዝንና ንሰምዕ ፡ ከምኡውን ብሓንቲ እግርና ጠልጠል ኢልና ንከይድ መሲሉና ልቦናና ዓዊሩ ረብሓይ ፡ ጥቅመይ ኢልና እንፍጽሞ ባህርን ተግባርን እዩ ዓመጽ እንክንብል እንከለና፡፡

ዓመጽ ፍረ እንክፈሪ ብከም እኒ በደል ፡ ግፍዒ ፡ ጭካነ ፡ ገበን ፡ ዝርፍያ ዝኣመሰሉ ተግባራት ተላቢሱ ንብጻይና ንብጸይትና ዕራቆም ኣብ ምውጻእ ይስልጥንን ይስስንን።

ዓመጽ ዝብል ኣርእስቲ ሒዝና እንከነስተንን :

1 - ኣብዚ ዝሳተፎ ዘለኹ ንጥፈት ፍቃደይ ፍቃድ ብጻየይ  / ብጸይተይ ኣሎ ድዩ?

2 - ኣብዚ ዝሳተፎ ዘለኹ ወፍሪ ፡ ስራሕ ፡ ተግባር ፍቃድ ህዝቢ ኣሎ ድዩ?

3 - ግብረ መልሲ ኣንጻር ዓመጽ ብኸመይ ይነብሮ ወይ ይገልጾ?

4 - ኣብ ቅድሚ ዓይነይ ዓመጽ እንዳ ተፈጸመ  ሱቅ ምባለይ ኣካል ዓማጽ  ዶ ይገብረኒ?

ዝብሉ ሓሙሽተ  ሕቶታት ምስ ሰማዕትና ብሐባር ኮይና ክንሓስበሎም በዚ ኣጋጣሚ ነዘኻክር፡፡

ብምቕጻል ከም ጦብላሕታ ኣካል ዓመጽ እየ : እንዳበለ ወይውን እንዳበለት ዝዕምጽ ስብ ከም ዘየሎ ርዱእን ፍሉጥን እኳ እንተኮነ ፡ ንዓመጽ ከም ዕዬ ህዝቢ ንከነለልዮ ህድእ ኢልና ታሪኽ ሂወትና : ታሪኽ ሕብረተሰብና ምፍታሽ አገዳሲ መስርሕ እዩ ኢልና ንሓስብ።

ብስም ኣባልነትን ኣካልን ዝበሃጉ ኣስማት ተሓቢእና ማለት ብስም እነምልኾ ኣምላኽ ( እምነትና ፡ ሃይማኖትና) ፡ ብስም ሃገርና : ብስም እንፈትዋም ስድራቤትና ፡ ዘለና ስልጣን ፡ ሞያ ፡ ጾታ ተሓቢእና ፡ ጉልባብ ጌርና ኣካል ዓመጽ ኮይና ከይንህሉ ዓሚቋ ምስትብሃል የድልየና ኢልና ንኣምን።

ዓመጽ ዶብ ብጻይና ፡ ብጸይትና : ልዕልና ሓውና ፡ ልዕልና ሓፍትና : ልዕልና ህዝቢ ጥሒስና እንፍጽሞ ፍቃድ ኣልቦ ግፍዒ እዩ እሞ ምርጫና ሲ  ብሕታዊ ዶባትና ፡ ሓድሕዳዊ ልዕልናታትና ብምትሕልላውን ን  ምክብባርን ዝቀውም ፡ ዝስስን  ሰላም ክንምስርት ይከኣል ፡ ብመንጽሩ ከኣ ፍር እቲ ዝቖመ ን ፡ ዘስፋሕፈሐን ሰላም ሓድሕዳዊ ዓመጽ ክጓድል ፡ ኮይኑ ተሪፉ ከነጭራሱ ክነጥፍኦ ይከኣል ፡፡

ከምቲ ሃብቲ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ዝመሓለለፍ ከምእውን ዓመጽ ካብ ዝሓለፉ ወለዶታት ክንወርሶ ይከኣል : እዚ ማለትና እንነብሮ : እንመርሖ ዘለና ሂወት መበገሲኡ መሰረቱን ዓመጽ ከይከውን ነፍሰ ምርመራ ምግባር ኣገዳሲ ነጥቢ ኮይኑ ንረኽቦ።

ዓመጽ ኣብ  ታሪኽ እቲ ዝመጻእናሉ ወለዶታት ከምኡውን ኣብ ማዕበያና ንከይህሉ ብስሙ ኣለሊና ምስ እንፈልጦን እንገልጸን ካብ ግዳይነት ምፍጣር ንዕቀብ ፡ ኮይኑ ተሪፉ ከኣ ካባና  ናብ ደቅና ንከይመሓላለፍ ጠጠው ከነብሎ ንኽእል።

ኣብ ዕዮ ህዝብና  ምሕረት እምበር ዓመጽ መዛዘሚ ታሪኽ ደቂ ሰባት ከምዘይኮነ ክንዕዘብ ክኢልና ኣሎና ።

መልሲ ዓመጽ ፡ ካልእ ዓመጽ ዘይኮነስ ፡ ድሕሪ እቲ ደበሰን ዕርቅን እቲ ብቁዕ መልሲ ኣንጻር ዓመጽ ሲ ምሕረት ሓድሕድ እዩ እሞ : ምሕረት ንምረጽ!

ምሕረት ነዛ ሩሕና ፡ ምሕረት ንብጻይና ፡ ምሕረት ንብጸይትና ፡ ምሕረት ንዝበደሉና ፡ ምሕረት ንሃገርና ፡ ምሕረት ንታሪክ ህዝብና ነዘውትር እንዳበልና ንሎሚ ንፍለየኩም።

ኣብ ኣበሃህላ ህዝብና  ''ሓቦ ግበሪ '' ፡ "ሓቦ ግበር" ፡ ''ሓቦኛ እያ'' ፡ "ሓቦኛ እዩ" ዝብሉ ዝውቱራት ኣበሃህላ ንሰምዕ ። ሓቦ ብሓደ ወገኑ ናይ ምጽዋር ተኽእሎታት እንከስምዕ ብተወሳኺ ብመንጽር ጅግንነት ፡ ብብቅዓት ኣንጻር ፍርሒ ብዘስምዕ ከም ኣወንታዊ ባህሊ ይቑጸር። ካብ ግዜ ንእስነትና ኣትሒዝና ድማ ብወለድና ድዩ፡ ብዓበይቲ ኣሕዋትና ፡ቤተሰብና ኮታ ብዓቢኡ ብሕብረተሰብና ከም ሰናይ ባህሪ ክንለማመዶን ክንላበሰን ንጽዋዕ፡፡

ብካልእ ሸነኽ  ገለ እዋን ኣሎ ሓቦ ዝብል ቃል ካብ ህዝበይ ከይሓምቅ ወይ ከይተርፍ ብዘስምዕ ናይ ምስሉይነት መገለዝ ይዋሃቦ እዩ። ብወገና ካብቲ ዝገበርናዮ መጽናዕቲ፡ ሓቦ ካብ ውሽጣዊ ድላይን እምነትን ዕላማን ዝተስረት ምዃኑ እምበር ምስ ምስሉይነት ብዙሕ ዘራኽብ ነጥብታት ከምዘይብሉ ክንርዳእ ኪኢልና ኣለና። ሓቦ ካብ ፍቕሪ ፡ ድልየት ፡ ባህጊ ፡ ካብ ውሽጣዊ ምትብባዕ መበገሲኡ እንተኮይኑ ፡ ከም ዕዩ ህዝቢ ምስ እንግምግሞ፡ ስራሕ ሓቦ ሰራሕ ናይ ልቢ  ስራሕ ፍቅሪ  ምኳኑ ንጹር ኮይኑ ይረኣየና።  እዚ ከኣ ምስ እቲ ናይ ቋንቋ ግእዝ ምስ ሓቦ፡ ብዕምቆት ርድኢቱ፡ ብቀረባ ዝመሳሰል ቃል ምስ እንፍትሽ ምስቲ "ሓበበ'' ማለት ኣፍቀረ ፡ ፈተወ ፡ ብፍቅሪ ተቃጸለ ክትርጎም ኰሎ ንዕዘብ፡፡

ሓቦ ንኣእምሮና ንከነስተብህል፡ ንሕልናና ንክንምርምር ዝደፍኣና ኣምራን ዕዮ ህዝብን እዩ፡ ካብዚ ብምብጋስ እምበኣር ንሎሚ፡ ኣብ ብሕታዊ ኮነ ማሕበራዊ ንጥፈታትትና እንታይ ይድርኸና ፧

ዛንታ ሓቦ ወይሲ ጎነጽ ዝመሰረቶም አስገዳድ ፧

ህዝብና ኣብዚ ሑሱም እዋን ምንም እኳ ከም እኒ "ጽቡቅ'' ፡ "ኣምላኽ ይመስገን" ዝብሉ ዘረባ ብብዝሒ እንሰምዖሉ እንተኮና : እዚ ኩሉ ኣደራዕን  ጸቅጥን ድልይ ኣልይዎ፡ ወይ ብፍቃዱ ይካየድ ኣሎ ኢልና ኣይንኣምንን ፡ እዚ ማለት ስራሕ ሓቦ ከም ዕዬ ህዝቢ ንርኢ የለናን ማለትና እዩ ፡፡ ህዝብና ነዚ ዝወርዶ ዘሎ ሓሰረ መከራ ብከመይ ይሰግሮ ኣሎ ፧ ዝብል ሕቶ ንዓና ንኣዳለውቲ እዚ መደብ ሓደ ካብቶም ኣዕጋቢ መልሲ ዘይረኸብናሎም ሕቶታት ኮይኑ፡ ብሓቦ ይሰግሮ ኣሎ ንዝብል መልሲ ግን ግጉይ ኣረዳድኣ ዘንቀሎ፡ ጌጋ መልሲ ኮይኑ ይስመዓና። በዚ ኣጋጣሚ ሰማዕቲ እዚ መደብ ከም ሕቶ ወሲድኩም ኣብ ልባትኩም ከተሰላስልዎ ንዕድመኩም ፡፡

ሰራሕ ሓቦ፡ ኣብ ብጻይካ፡ ብጸይትኻ፡ ህዝብኻ ተስፋ ኣቐሚጥካ ናብ መስርሕ ምክብባርን፡ ሓድሕዳዊ ምትሕልላይን ንኽንጽመድ ይዕድመና። ንጥፈታትና ተኽእሎታቱ ንኽዓቢ፡ ስራሓትና ፍርያት ንኽርከቦ፡ ከም ህዝቢ ንቕድሚት ንኽንግስግስ  ዕቱብ ዕዮ ሓቦ የሓትት፡፡

ኩነታትና፡ ኩነታት ህዝብና ዝሓልፎ ዘሎ መስርሕ ርኢና፡ ብሓደ ወገን ነቲ  ግናይና ክንለምዶን ከም ንቡር ክንቅበሎን  ዘተባብዕ፡ ብካልኣይ ወገን ድማ ኣብ ሓድሕድና ተስፋ ቆሪጽና ክንብህርር ዝጽውዕ እኳ እንተመሰለ ፡  ሓቦ ግን  ሳልሳይ ምርጫ ትህብ ኣጆኺ፡ ኣጆኻ፡ አጆኹም እተድሂ ድምጺ ኮይና ንረኽባ፡፡

ሓቦ ንጉድለት ሓድሕድ እተጉድል፡ ሸኸም ሓደ ናብ ብዙሓት እትመቅል፡ ነቲ ውሑድ ጾታታት ኣበዚሓ ጸጋታትና እተብዝሕ፡ ድልየታትና ደሚራ ደማሚራ ክቱር ፍቕሪ እትምስርት ኣብ ኣባህላ ህዝብና ርዱእ ፡ ግሉጽን ቦታ ዝነበራ ንሎሚ ኣብዚ እንነብሮ ዘለና ዘመን ብዕምቆት ክንርድኣን ፡ ክንነብራን : ከም መዋስኢ ባህሪያትና ክትከውን ንርእስናን ሰማዕትናን ነዘኻኽር፡፡ ሓቦ ድኣ ንስነቅ! ኣጆኺ : ኣጆኻ ፡ አጆኹም ሓቦ ንግበር ብምባል ንሎሚ ንፍለየኩም።

ምስትብሃል ፡ ምስትውዓል ፡ ምስትንታን … ወዘተ ዝብሉ ኣበሃህላ ህዝብና በቲ " ምስ " ዝብል ቃል ዝጅምሩ ኮይኖም ነቲ ስዒቡ ዝመጽእ ቃል ማለት ኣብ ምስትንታን እንታይ እዩ እቲ ዝትንተን፡ ኣብ ምስትውዓል እንታይ እዩ እቲ ዝተዋዕለ ኣብ  ምስትብሃል ድማ እንታይ እዩ እቲ ዝተባህለ ኢልና ከነሰላስልን ክንሓስብን ዝጽውዑ ኣምራት ኮይኖም ንረኽቦም። 

ሕመረት ምስትብሃል ናብቲ መሰረታዊ ፍጻመ ፡ ኩነት ወይ ውን ክስተት ክንውከስ ይጽውዓና። ኣብ ኣጠቃቅማ ቃል ምስትብሃል ኣብ ህዝብና ምስ እንዕዘብ ፡ ኣስተብሂልካ/ኪ ተዛረቡ ፡ ኣስተብሂልካ/ኪ ሕሰቡ ፡ ኣስተብሂልካ/ኪ መንገድኹም ተጓዓዙ  ንሰምዕ። ነቲ ከነስተብህለሉ ዘለና ጉዳይ ወይውን ነገር ገለ ኪንዮዉነት ወይ ዕምቆት ከይህልዋ ክንፍትሽን ካብ ላዕሊ ላዕሊ ወጺእና ናብ ውሽጢ ዘሎ ጉዳይ ክንምልከትን የተሓሳስበና።

ከምቲ ኣእዋም ሰራውር ዘለዎም ከምኡ ኸኣ ኣብ ጉዳይ ምስትብሃል ከም ሕቶ ክንርእዮ እንኽእል፡  ትማሊ ብዛዕባይ ፡ ብዛዕባና ገለ ዶ ዝተባህለና ኣሎ ኢልና ክንሓትት ይከኣል።

ምስትብሃል፡ ንእንሰምዖ ወይ እንርእዮ ጥራይ ስለ ዘይኮነ፡ እቶም ዘይንርእዮም ክፋላት ሂወትና ማለት ከም እኒ ስምዒት፡ ልቦና፡ ሓሳባት  ዝኣመሰሉ ንጉዳይ ምስትብሃልና ብከመይ ይጸልዉዎ ፧ 

ንጥፈታትና ፡ ዝምድናታና ፡ ባህግታትና ኮታ ዕዮታትና ምስትብሃል ኣለዎም ዶ ወይሲ ብፍኑው ወይ ብዝገጠመና ኢና ንነብሮም፧

ስለ’ዚ እምበኣር፡ ከነስተብህል ዲና ፡ ከይነስተብህል ጉዳይ ሰብን ሰብኣውነትን ኮይኑ ፡ ኣብዚ ናይ ሎሚ መደብና ንሰማዕትና፡ ብብሕትና ድዩ ወይውን ከም ህዝቢ፡ ግናዬ ድዩ ሰናዩ  እንታይ እዩ ብዛዕባና ዝተብህለ ከነስተብህለሉ ነዘኻኽር።

መንገዲ ምስትብሃል ጉዕዝኡ ብዕምቆት ምንባር ዘመላኽት ኮይኑ ፡ ንዓና ደቂ ሰባት ኣብቲ መሰረታዊ ጦብላሕታ ሰብ ሙዃን ዘብጽሕ መንገዲ’ዩ  ኢልና ንሓስብ። ኣስተብሃልቲ ምስ እንኸውን ሰብኣውነትና ክንላበሶ ቀሊል ይኮነልና ኢልና ንኣምን።

ምስ እነስተብህል ሕልምታትና ፡ ራኢታትና ብብቅዓት ንኽንግምግሞም ይከኣለና’ዩ እሞ ፡ ካብ ናይ ጽባሕ ናይ ጣዕሳ ሂወት የድሕነና እንናበልና ንሎሚ ኣብ ዕድመ ሂወትና ዝተባህለና ንፈትሽ እናበልና ንፍለየኩም።

ፖድካስት ብድምጺ ንምስማዕ፡ ኣብዚ ጠውቑ

ቅንያቱ ቅንያት ሓድሽ ዓመትን ኣውዳኣመት ልደተ ክርስቶትስን እዩ። ኣብ ከምዚ  ቅንያት ድማ ናይ ደስታን ሓጎስን ምንዮትና ንገልጸሉ ዝውቱር ዝኾነ ቃል ኣሎ። እወ ርሑስ ኣውደኣመት እንዳበልና ሰናይ ፋል ኣብ ሂወትናን ሂወት ሕብረተ-ሰብናን ክንርኢን፡ ናብ ዝበልጸገ ክንሰጋግርን ንምነ። ንሕና’ውን በዚ ኣጋጣሚ፡ ርሑስ ኣውዳኣመት እንዳበልና፡ ን ዓመታ ከመዚ እዋን ብሰላምን ብፍቕርን ዝወፈረ ኣኻኺቡ፡ ኣብ ቤትና ምስ ስድራና፡ ኣብ ሓርነትን ክብረትን ዝሰፈና ኤርትራ ከንሕልፎ ንምነ። 

ኩልና ከም እንፈልጦ፡ ርሑስ ኢልካ ሰናይ ምንዮት ምግላጽ ኣብ ኣውደኣመታት ጥራይ ዝተሓጽረ ኣይኮነን። እንተ ኣስተብሂልናስ ወለድና ንዝተረኽበ ኣጋጣሚ ራሕሲ ከምጻኣሎም ወይ ሩሑስ ኽኾነሎም ወትሩ ምስተመነዩ  እዮም። ንዝተወልደ ህጻን ሩሑስ ውላድ ፣ ኪዳን ናይ ፍቑራት ርሑስ ጋማ ፣ ዝተጥረየ ንብረት ርሑስ ገዛ፡ ሩሑስ ክዳን፡ ቆጽሊ ዘወደቁሉ መራሒ ውን ሩሑስና ይግበሮ ኢሎም ይምርቑ። ኣብ ሂወትና እንጅምሮ ዝተፈላለየ ጉዕዞ ውን ራሕሲ ዘለዎ ክኾነልና ምንዮቶም ይገልጹ። አረ እዚ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ካብዛ ዓለም ብሞት ንዝተፈለዩና ውን ራሕሲ ንክገድፉ ይምነዩ። "ርሑስ" እትብል ቃል ወይ`ዉን ካብ ርሑስ ዝምንጩዉ  ቃላት ከም እኒ "ራሕሲ"፡ ኣብ ብዙሕ ኣዘራርባ ሕብረተሰብና ንረኽቦም ኢና። እዚ ድማ ካብ ሂወትን ሞትን ራሕሲ ዝምነ ሕብረተ-ሰብ፡ ካብዛ ዓለም እቲ ዝበለጸ ዝምነዮ ነገር እንተሎ ‘ሩሑስ ምዃን እዩ’ ክንብል የኽእለና። ስለዚ ሕብረተ-ሰብና ኣብ ዓለም ዝደልዮ ነገር እንተሃለወ ራሕሲ ምዃኑ ክንደይ ካባና ኢና እነስተብህለሉ። ሕቶና ግን እዚ ኣይኮነን፡ ንሎሚ እቲ ዝዓበየ ሕቶና፡ እንታይ ስለ ዘለዎ ወይ እንታይ ስለ ዝርከቦ’ዩ ሂወትና ኣብ ራሕሲ ክትነብር ሃርር እንብል፧ ወይ ብኻልእ ኣዛራርባ ጣቛ ርሑስ ከመይ ዝበለ እዩ፧ 

ካብ’ዞም ዘልዓልናዮም ሕቶታት ብምብጋስ ንዑምቆት ርዲኢት "ርሑስ" ክነስተንትን ክንፍትን ኢና ። 

ትርጉም "ርሑስ" ወይ "ራሕሲ" ብቐረባ ንምዕዛብ ኣብ ተኽሊን ዘራእቲን ከነስተብህል ይከኣል ። ኣትክልቲ ፣ ዘራእቲ ፣ ከምኡ`ውን ኣእዎም  ራሕሲ ወይ ጠሊ ምስ እንዕዘበሎም ብሂወት ምህላዎም ወይ`ውን ህያው ምዃኖም ክንምስክር ንኽእል ። ምስዚ ብምትእስሳር ድማ፡ ምናልባት እዚ ኣዝዩ ዝዉቱር ኣበሃህላ "ርሑስ" ን "ራሕስን" ኣብ ሕብረተሰብና፡ ሂወተን ህያዉነትን ዝያዳ ኣቶኩሮ ንምሃብ  ዶ ይኸውን፧ ምኽንያቱ ሂወትን ህያዉነትን እንተሃልዪ ሲ ካልኦት ጸጋታት ከም እኒ ሓጎስ፣ ዓወት ፣ ሰላም ፣ ሓርነት፡ ክብረት፡  ሃብቲ ክስዕቡ ስለ ዝኽእሉ እዮም፡፡

ከምቲ ኣቅዲሙ ዝተገልጸ፡ ናብዛ ዓለምና ሂወት ክመጽእ እንኮሎ ሩሑስ ውላድ ይግበሮ ይግበራ ይባሃል፡ ሰብ እስተንፋሱ ሓሊፋ ብሂወት ክፍለየና እንኮሎ’ውን ራሕሲ ይግደፍ ይባሃል። ካብቲ ዝውለድ ህጻን ከምኡ`ውን ካብ ሞዎቲ ራሕሲ እኳ እንዳተጸበናስ፡ ኣብቲ ኣብ ሞንጎ ምውላድን ሞትን ዘሎ እዋናት ከኣሞ ከንደይ ናይ ራሕሲ ኣጋጣሚትታት ኣለዉ ንዓኹም ንገድፎ። ብሓጺሩ ግን ካብ ንውለድ ካሳዕ እንመውት፡ ንሂወትናን ንሕብረተ-ሰብናን ራሕሲ ክንከውን እዩ እቲ መልእኽቲ። ጣቛ ራሕሲ ንምርዳእ ድማ ዝያዳ ዕምቕ ዝበለ ምስትብሃል ዘድልየና ይመስል። 

ብናትና ርድኢት እምበኣር፡ ካብ ብሂወት ምዉላድ ክሳዕ ሞት፡ ናብራና ራሕሲ እንተሃሊዎ  ከምቲ ማይን ጩራ ጻሓይን ዝረኸበ ኣትክልቲ ኣብ ቀጻሊ ሂወትን ህያውነት ክነብር ንኽእል። ምኽንያቱ ከምቲ ኩልና እንፈጦ ዝደርቐ ኣትክልቲ ከምዝስባብር፡ ህያውነቱ ውን ዘብቅዕ፡ ናብራና ውን ምስ ዝደርቅ ናብ ምስባርን ምብትታንን ከምዝበጽሕ ሩድእ እዩ። እዚ ኢዩ ኽኣ  እቲ ኣበሃህላ ወለድና ክንደይ ይጥዕም ዘብለና! ሂወት ክትቅጽልን ጣዕሚ ክብረት ክዓስላን፡ ራሕሲ ኣገዳሲ ምዃኑ ንኣምን። 

እዚ ዘለዮ ሃለዋት ምስ ንዕዘቦ፡ ህዝብና ንኣደዳ ግፍዕና ዓመጽን ተጻጢሑ፡ እቲ ዘርከቡ ድማ እግራይ ኣጽእኒ ኢሉ ፍቆዶኡ ተበታቲኑ ይርከብ። ስድራ-ቤታት ራሕሲ ናይ ኣውዳመት ተሓሪምወን ኣብ ማኣዲ ኩሉ ኣባል ስድራ ካብ ዘይቅረብ ክንደይ ዓመታት ሓሊፉ ኣሎ። ኣብ ክምዚ እዋን እቲ ሰናይ ምንዮት ሩሑስ ኣውዳመት ምባል እኮ እንተዘይተረፍ፡ እቲ ውጃዕጃዕን ደስታን ናይ ስድራቤታት ብጽምዎን ሻቅሎትን ዝተወረሰ ብምኮኑ፡ ሂወትን ህያውነትን ከምዘይብሉ ንሰተብህል።  እሞ ጸሓይና ክብረቅ ራሕሲ ዝገዳፍ ዝናብ ክውረድና፡ ሂወት ስድራና ክምለስ እንታይ ተገብራና ክክሕሸና እዩ ኢላና፡ ንፍሲ ወከፍና ክንሓትትን ኤደይ ኤድካ ክንብላ ይጽናሓለይ ዘይብሉ ዕማምና እዩ። 

ኩነታት  ሂወት ፣ ጣዕሚ  ፣ ባህታን ፣  ይሃልዎ ኣየሃልዎ ብዘየገድስ፡ መናባብሮና ራሕሲ ዶ ኣለዎ  ኢልና እዉን ክንሓትትን ከነስተንትን ይከአል ።  ኣብ መወዳእታ እምበኣር፡ ንዓኻ ወይ ንዓኺ፡ ‘ርሑስ’ ወይ ‘ራሕሲ’ ዝብል ኣበሃህላ ወለድና ምስ እትሰምዑ እንታይ ትርጉም ይህበካ ወይ ይህበኪ ፧ ብዝብል ሕቶ ንፋነወኩም።