Reportaże i dokumenty Polskiego Radia

Uważani są za odmieńców. Hotelarz i organista. Pierwszy bakcylem historii zaraził się od rodziców, drugi jest krewnym rotmistrza Witolda Pileckiego. Pierwszy z własnych środków stworzył największe prywatne muzeum, o którym pięknie napisała kilka lat temu żona prezydenta Kaczorowskiego, że to kwintesencja polskości (wpadła na 25 minut, a wyszła po 6 godzinach), a drugi jest honorowym kustoszem bardem pieśni patriotycznych. I jeden i drugi uwielbia swoje miasto, czyli Ostrów Mazowiecką. Znakomite garnizonowe miasto w okresie międzywojennym. To tu w latach 30. stworzono aleję z pomnikami hetmanów i bohaterów. Figury są monumentalne. Wiele z tych pomników stoi do dziś. Niektóre odbudowano, bo padły zniszczone przez sowietów. Dlaczego im tak zależy na tych działaniach - opowiadają w reportażu.

Mają niewiele ponad 30 lat. Ich życie było bardzo rozrywkowe. Nie wyobrażały sobie wyjścia z domu bez makijażu. Jedna z nich była kosmetyczką, inna pochodzi z wielodzietnej rodziny i myślała, że też założy rodzinę. Jednak dokonały zwrot o 180 stopni. Zdecydowały się na porzucenie dotychczasowego życia i wstąpiły do zakonu. Musiały zostawić swoje telefony, bo w zakonie mają wspólny, za to musiały zabrać budziki, bo klasztorny dzień rozpoczyna się o świcie. Obecnie w zakonie telefoniczny kontakt z rodziną mają raz w miesiącu, ale za to piszą listy i głównie na tym opiera się ich kontakt ze światem. W nowicjacie bowiem nie mogą nikogo odwiedzać przez rok. W reportażu opowiedzą o tym, jak trudna była to decyzja i z jakimi reakcjami się spotkały, często było to niezrozumienie. Dowiemy się także, jak wygląda życie w klasztorze, jakie są obowiązki. Nie zabraknie też opowieści o tym, dlaczego wybrały tę drogę.

Jakubowice Konińskie, to mała miejscowość koło Lublina. Dwadzieścia lat temu, człowiek z tej wsi kupił lekko zrujnowany dwór. W jego odbudowę i włożył ogromne środki i serce. Pan Kazimierz Gajek stał się panem z dworu. Stworzył piękne miejsce z włoskim ogrodem, i we współpracy z konserwatorem zabytków, przywrócił dworowi dawną świetność. Dwór dwukrotnie odwiedził prezydent Ryszard Kaczorowski, który powiedział, że wielu odbudowuje mury, a pan Kazimierz Gajek stworzył prawdziwy polski dwór...

Łukasz Czepiela na co dzień lata samolotem pasażerskim, jest też pilotem akrobacyjnym. Pierwszym pilotem, który wylądował samolotem na szczycie drapacza chmur. Dokonał tego 14 marca 2023 roku, na lądowisku dla helikopterów hotelu Burdż Al Arab o średnicy 27 metrów, zawieszonym 212 metrów nad ziemią. Jednak to, co lata temu tak zachwyciło małego chłopca, to pokazy akrobacji na Zlinie 50 w wykonaniu 14-krotnego mistrza Polski i mistrza świata w akrobacji samolotowej Janusza Kasperka. Od tamtej pory chciał tylko i wyłącznie latać…

26 kwietnia przypada 140. rocznica śmierci Napoleona Ordy. W Polsce jest to postać prawie zapomniana, na Białorusi zaś - znana, ceniona i rozpoznawalna. Uważany za bohatera ziemi białoruskiej, ma swoje pomniki, muzeum, odbywają się konkursy poświęcone jego twórczości. Tam - znają go wszyscy. Jak to się stało, że Polak, przyjaciel Chopina, Liszta, Moniuszki i Mickiewicza w swojej ojczyźnie nie jest znany zupełnie? Na jego dorobek składają się kompozycje fortepianowe, praca poświęcona teorii muzyki, a przede wszystkim zbiór setek rysunków i akwarel, przedstawiających nieistniejące już w większości zamki, dwory, pałace, kościoły i miejsca będące świadectwem kultury polskiej, rysowane na terenie trzech zaborów. Ród Ordów był niezwykle zasłużony dla Polski, życiorysy jego potomków wciąż zaś czekają na odkrycie. Młode pokolenie poświęca czas i działa na rzecz odkrywania historii rodu, który wywodzi się od Dżyngis-chana. W internecie znaleźć można stronę poświęconą osobie i twórczości Napoleona Ordy. Jak powstała i dlaczego? O tym w reportażu.

Pan Antoni Dutko przez lata śledził losy rękopisu naszego Hymnu Narodowego. Ponieważ kochał radio od dziecka, więc postanowił nas radiowców zachęcić do opowiedzenia tej historii - niezwykle ciekawej i tajemniczej. Z mikrofonem poszłam tropami rękopisu. Poznałam ciekawych ludzi i sensacyjne historie związane z historią Hymnu i rodziny Józefa Wybickiego. Poznałam też ludzi bardzo zaangażowanych w popularyzację wiedzy o naszym Hymnie. Zapadł mi w pamięć m.in. pan Czesław Leon Skonka, ekonomista, pisarz i działacz lokalny, który opowiedział mi o ciekawych i nieznanych faktach związanych z Mazurkiem Dąbrowskiego. Dzięki takim osobom, ludziom z pasją, ciekawych świata - my dziennikarze wchodzimy z mikrofonem w niezwykłe tematy, poznajemy wartościowych ludzi, zaangażowanych, kochających swój kraj i jego historię.

Góry były jedną z większych pasji papieża Polaka. Taka sceneria była dla św. Jana Pawła II nie tylko miejscem aktywności, odpoczynku ale także kontemplacji i modlitwy. Wśród ulubionych szczytów były te leżące w Beskidach. Pod Ołtarzem Papieskim w Starym Sączu zgromadzone są m.in. pamiątki związane z jego wędrówkami po górskich szlakach, nie tylko polskich, ale też włoskich. Jest tam ekwipunek turystyczny - plecak, buty, sweter, czapkę i rękawiczki. Jan Paweł II na zakończenie spotkania w małopolskim mieście w 1999 roku, kiedy podczas mszy kanonizacyjnej wyniósł w poczet świętych księżnę Kingę, założycielkę starosądeckiego Klasztoru Klarysek, wspominał wędrówki szlakami Beskidu Sądeckiego. Siedząc przy ołtarzu, patrzył na góry i nie mógł się powstrzymać przed "lekcją geografii" – Powiedział: "Jesteśmy tu, w Starym Sączu, skąd wyruszamy ku Dzwonkówce... na Prehybę… i schodzimy albo zjeżdżamy na nartach…". O jego miłości do gór opowiada nam przewodnik beskidzki i prezes Stowarzyszenia św. Kingi w Starym Sączu Mieczysław Witowski.

Niedaleko Pilawy od 40 lat działa Artystyczna Akademia. Tworzyła ją Zofia Bisiak konserwator sztuki. Jest to miejsce, w którym można nauczyć się wyplatania wikliny, lepienia z gliny i bardzo popularnego w Polsce okresu międzywojennego malowania batiku. Akademia przyciąga wielu artystów – malarzy, rzeźbiarzy, wikliniarzy. To miejsce kształci ludzi w tych dziedzinach artystycznych, przekazując stare techniki form artystycznych. Od 20 lat działa jako Stowarzyszenie Akademia Łucznica. Działalność Akademii wspiera Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Stowarzyszenie swoją działalnością obejmuje dzieci, młodzieży i dorosłych, artystów, animatorów kultury, nauczycieli i terapeutów zajęciowych, a także osób z niepełnosprawnościami. Jego celem jest edukacja w zakresie rękodzieła tradycyjnego i artystycznego, edukacja kulturalna, również architektoniczna oraz ekologiczna.

Stanisław Migdał z Polskiego Stowarzyszenia Flisaków Pienińskich po górskiej rzece Dunajec pływa od ponad 40 lat. Pod koniec kwietnia rozpoczyna właśnie kolejny sezon spływów flisackich. Tradycja flisacka zazwyczaj przechodzi z ojca na syna. Tak też było w przypadku Stanisława Migdała. Flisakami mogą być tylko mieszkańcy miejscowości pienińskich. To wynika ze znajomości górskiego regionu i nieprzewidywalnej rzeki. Górale maja swój charakterystyczny strój ludowy i gwarę. Spływy zaczęły się już pod koniec XIX wieku. To jedna z największych atrakcji Pienin. Na odcinku prawie 3 km skupiło się najpiękniejsze bogactwo tych gór, jest wiele zakoli, a ściany skalne mają około 300 metrów wysokości. Jest unikatowa przyroda ale też liczne legendy, m. in związane ze św. Kingą. Po górskiej rzece spłynął w 1934 roku prezydent Polski Ignacy Mościcki z żoną. Nie brakowało też przedstawicieli Kościoła Katolickiego, jak choćby późniejszych papieży: kardynała Karola Wojtyły czy kardynała Josepha Ratzingera.

Księga Pamięci z Yad Waszem - Instytutu Pamięci Męczenników i Bohaterów Holocaustu w Jerozolimie. Od połowy lat czterdziestych do późnych lat osiemdziesiątych w Rosji temat Holokaustu był pomijany w szkołach i podręcznikach uniwersyteckich, encyklopediach i monografiach przede wszystkim z powodów politycznych. Ideologiczne mechanizmy wypierania przybierały różne formy: pomijania tematu milczeniem, zniekształcania faktów historycznych i bezpośredniego fałszowania. To Polacy zaczęli o tym fakcie opowiadać Rosjanom. "Księga Pamięci" to reportaż o tytanicznej pracy żydowskich historyków, dokumentujących zbrodnie hitlerowskie popełnione na Żydach. To opowieść o tym jak dzięki Polakom nie tylko ocalono wielu Żydów, ale również na terenie państwa Sowieckiego, już po zakończeniu II wojny światowej przywrócono pamięć o holokauście. "Księga Pamięci" spisana przez Żydów zawiera biogramy 4 milionów 800 tysięcy Żydów, którzy zostali zgładzeni przez Niemców. Prace nad jej powstaniem trwały 70 lat.