Seachtain

‘You’re a big man now’. B'in cuid de na focail deireanacha a chuala Thomas Dooley agus é ina luí ina fhuil féin ag fáil bháis tar éis ionsaí fíochmhar i reilig lán le daoine i gCiarraí. A mhuintir féin a bhí freagrach as a dhúnmharú foréigeanach. Láithreoir: Tessa Fleming. Rannpháirtí: Tadhg Evans.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Maraíodh 31 duine agus gortaíodh na céadta i mbuama na hOmaí i 1998. 26 bliana ar aghaidh ón lá uafásach sin, tá cuid mhór ceisteanna go fóill le freagairt. Ar theip ar na péas an t-ionsaí a chosc? Labhraíonn Tessa Fleming leis an scríbhneoir Ciarán Ó Pronntaigh faoin ionchoisne a thosaigh an tseachtain seo, agus an tionchar a d’fhág an buama ar an bhaile.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Gach bliain, téann na sluaite againn chuig na ‘must-see bucket list travel destinations’ cosúil le Páras, an Veinéis agus Barcelona. Ach tá roinnt de na háiteanna seo ag streachailt le líon mór na gcuairteoirí. An bhfuil tús na faidhbe á fheiceáil againn anseo in Éirinn? Agus cén dóigh gur féidir linn an turasóireacht a bhainistiú go héifeachtúil? Labhraíonn Tessa Fleming le Jamie Ó Flannúra, ó Discover Kerry, agus le Róisín Ní Mhaolain faoi ‘overtourism’. Foclóir: Ré órga - golden era Gearradh siar – pare back Faoi scáth - to come under Dúdóite - fed-up Muintir na háite - the locals Toradh – result Agóidíocht - protesting Cothromaíocht - balance Teannas - tension Ag brath ar – depending on An iomarca – too much Tuairim – opinion Leithinis – peninsula Leochaileach – vulnerable

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ba dhuine mór le rá é an tEaspag Eamonn Casey in Éirinn idir na 60óidí agus na 90óidí. Tá clár faisnéise déanta ag RTÉ faoin bhfear clúiteach seo agus ina chuirtear líomhaintí mí-úsáid ghnéis ar pháiste ina leith. Ar Seachtain, amharcann an t-iriseoir John Downing siar ar shaol an Easpaig Eamonn Casey agus na conspóidí a bhain leis. Foclóir: Tograí - projects Meas - respect Feachtasaíocht - campaigning Imircigh - migrants carthanacht – charity Urlabhraí - spokesperson Éigniú - rape Mí-úsáid - abuse Neamhghnách - unusual Éagóir - injustice Tearmann – sanctuary Scaradh – separation Ag taobhnú - siding Cothrom na Féinne - fairness Ionadaíocht - representation

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Is oilithreacht bhliaintúil é na coláistí samhraidh sa Ghaeltacht do chuid mhór scoláirí. Trí seachtaine sáite sa Ghaeilge agus, in amanna, i ngrá! Cuirtear síos ar na coláistí samhraidh seo mar "rite of passage" do dhéagóirí, ach le roinnt blianta beaga anuas, bhí siad i mbaol de bharr easpa mná tí. Labhraíonn Ciaran Dunbar le Deirdre Uí Ghallchóir, bean an tí nua atá ag cuir lóistín ar fáil do 13 chailíní i Rann na Feirste. Foclóir: • Dúil mhór - big interest • Ullmhúcháin - preparations • Cloí leis na rialacha – abide by the rules • Freagacht – responsibility • Ar an imeall – on the outskirts • Scartha – separated • Scaifte – group • Béim - emphasis • Tionchar – impact • Ag brath ar – depending on • Ag éirí as – retiring • Scéim phíolótach - pilot scheme • Solúbthacht – flexibility • Buntáiste - advantage • Riachtanach - necessary • Aghaidheanna - faces

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Leis an íomha íocónach de Donald Trump lena dhorn san aer agus fuil ar an aghaidh, creidtear go forleathan go bhfuil rás Joe Biden rite? Labhair Ciarán Dunbar leis an tOllamh Brian Ó Broin atá ag teagasc sa William Paterson University, New Jersey agus an scríbhneoir Séamas Ó Neachtain atá lonnaithe i Nua Eabhrac. Foclóir: Dall – blind Sleamhnú - sliding Antoisceach - Extremist Comhréiteach - compromise Cáinteach - critical Cobhsaí - stable Dúdóite - fed up Ginmhilleadh – abortion Geilleagar – economy Scaoileadh – shot Ionsaí - attack Bagairt – threat Feallmharú - assassination A mhilleadh – to destroy

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Seo chugainn 'The Twelfth', lá mór na bProtastúnach ó thuaidh. Lá mór ceiliúrtha agus na máirseálacha. Ach, bíonn conspóid ann go minic de bharr na dtinte cnámha, íomhánna de pholaiteoirí náisiúnacha agus bratacha Éireannacha á gcur trí thine. Is traidisiún tábhachtach é seo do dhílseoirí ach an 'free-pass' é don seicteachas? Labhraíonn Seachtain leis an Dr Ian Malcolm, aontachtóir a bhfuil an-tuiscint agus an-bhá aige ar thraidisiún an 12ú lá. Láithreoir: Ciarán Dunbar Foclóir: Cath – battle Níos tuisceanaí - more understanding Déistin - digust Barraíocht - too much Mí-iompar – bad behaviour Seicteach - sectarian Ag scríobadh na spéire - scrapping the sky Agóid - protest Dearfach - positive Tinte cnámha - bonfires Dílseoirí - loyalists Scáthán - mirror Go deimhin – indeed

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Is é Roderic O’Gorman ceannaire úr an Chomhaontais Ghlais – the Green Party. Is é O’Gorman ceathrú cheannaire an pháirtí ó bunaíodh é os cionn 40 bliain ó shín. Ach cad é mar a bheas todhchaí an pháirtí faoi stiúir Roderic O’Gorman? Labhair Seachtain leis an t-iriseoir John Downing.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ó Bhaile Átha Cliath go Beirlín, ón Phrague go Páras, tá ardú tacaíochta ag teacht ar an eite fíordheis. Sa Fhrainc, is é seo uair na cinniúna agus an cuma ar an scéal go mbainfidh Marine Le Pen agus Jordon Bardella cumhacht amach sa toghchán. Labhraíonn an tOllamh Bairbre Ní Chíosáin le Seachtain le mínigh a thabhairt ar thírdhreach nua polaitíochta na Fraince. ` Foclóir: Cinneadh - decision Ag tacú - supporting Baolach - chancy Fuath – hate Malairt - opposite Aineolach – ignorant Deachtóir - Dictator Ruaig – to banish Stocaireacht – campaigning Cloígh le – to abide by Tromlach – majority Cumhacht – power Saoránach - citizen Dílis - loyal Saolaíodh - to be born Luach - value

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Beidh Jeffrey Donaldson ar ais sa chúirt san Fhómhar. Bhí sé féin agus a bhean Lady Eleanor os comhair na cúirte ar an Iúr maidin Dé Céadaoin. Tá líon na gcúiseamh curtha ina leith méadaithe go dtí 18 anois. Foclóir: Breitheamh – judge Cúisimh - charges Cúirt Chorónach - Crown Court Ráiteas poiblí – public statement Séanann sé – he denies Líomhaintí – allegations Pléadáil – plead Sprioc - objective

See omnystudio.com/listener for privacy information.