Deir aos óg na nGaeltachtaí go bhfuil siad á mbrú amach as na ceantair inár tógadh iad. De réir an ghrúpa feachtasaíochta BÁNÚ ní féidir le daoine óga teach a cheannach, teach a fháil ar cíos nó teach a thógáil mar gheall ar an easpa soláthar. Labhair Seachtain le Maitiú de Hál faoi na fadhbanna, na réitigh agus an tionchar ar mhuintir na háite. Host: Ciaran Dunbar Guest: Maitiú de Hál Foclóir: A chur ina luí - explain to people Ceap milleáin - scapegoat Sain-riachtanais – specific needs De hachmainn – within their resources Fíor shrianta – very restricted Seachadadh – delivery Sólathar - supply tithíocht inacmhainne – affordable housing A threisiú - to stengthen Dréacht treoirlínte - draft guidelines Séarachas - sewage Rialaithe – Governing Sáite - immersed in Ní raibh an dara rogha aici – she didn’t have a another choice Práinn - urgency

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Former DUP leader due to appear before Newry Magistrates' Court on a raft of sex crime charges - séanann sé go láidir na líomhaintí seo. Cad é atá ar eolas againn faoin chás go dtí seo? Cad iad na cúisimh atá curtha i leith Jeffrey Donaldson agus a bhean chéile? Láithreoir: Tessa Fleming. Tuairisceoir: Ciarán Dunbar Cúisimh - charges Liomháintí ghnéis - sexual allegations Anaithnideacht – anonymity Íospartach líomhnaithe - alleged victim Cúirt Chorónach - Crown Court Leid – inkling Ní mór do – It's necessary Séanann sé - he denies Sa gearr-thréimhse - in the short term Coinníollacha bannaí - bail conditions Curtha ar fionraí - suspended Feisire – Member of Parliament Cosc - ban Imscrúdú - investigation Ní bheadh sé ar a leas aige – It wouldn’t be to his advantage Ag saothrú - earning Inaitheanta - recognisable Oireann sé – it suits

See omnystudio.com/listener for privacy information.

"Chuir siad fríd rud nár cheart dom a dul tríd.” Tá leithscéal gafa ag aerfort Bhaile Átha Cliath le húdar clúiteach Gaeilge as eachtra a thit amach ina raibh uirthi a próistéis brollaigh a thaispeáint go poiblí. Labhair Seachtain le Realtán faoin eachtra seo, faoina turas ailse agus faoina cuid scríbhneoireachta. Foclóir: Cnapáin - lumps A ceannsú - tame A dhíbirt - banish Cóir leighis – medical treatment Ar lár - missing Cíoch - breast Meáchan - weight Leacht – fluid Broin – womb Scanóirí - scanners Cíochbheart - bra Gan dua – without difficulty I lár an aonaigh - in the middle

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Anois go bhfuil Simon Harris tofa mar Thaoiseach, d’fhógair sé go bhfuil sé i gceist aige freastal ar ranganna Gaeilge. Dúirt sé nach bhfuil mórán Gaeilge aige agus gur chóir dúinn níos mó a dhéanamh sa tír seo leis an Ghaeilge a chur chun cinn. Ach an bhfuil sé tábhachtach go bhfuil Gaeilge ag an Taoiseach? Labhraíonn Seachtain leis an Ollamh dlí Seán Ó Conaill ar an cheist.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cúisíodh Sir Jeffery Donaldson as líomhaintí gnéis stairiúla. Tá sé ráite ag Donaldson go séanfaidh sé na cúiseanna, ach tá na himpleachtaí le mothú sa chóras polaitíochta. Labhraíonn Tessa Fleming leis an t-iriseoir Gearóid Ó Muilleoir. Foclóir: Líomhaintí gnéis - allegations of abuse Cúis - to charge Cathanna - battles Aniar aduaidh – to come out of nowhere I mbarr a réime - at the top of his game Creatlach Windsor – Windsor Framework Feisire Parlaiminte – Member of Parliament A mheáigh - to estimate Cigilteach – thorny or delicate Tráth den saol – was once/once upon a time Is aitheanta – most recognised Rabhadh – warning Cuireadh ar fionraí é - He was suspended Ciontach - guilty Neamhchiontach – not guilty

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Go dtí seo tá 11 Teachta Dála de chuid Fhine Gael ina dhiaidh a rá nach mbeidh siad ag seasamh sa chéad toghchán eile. An bhfeicfear níos mó acu ag éirí as? Labhraíonn Ciarán Dunbar le Fionnán Sheahan agus le Fergus O’Dowd TD.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De réir na Náisiúin Aontaithe (UN), tá baol ann go bhfuil na mílte duine chun bás a fháil mar gheall ar ghorta in Gaza. Tá brú ag teacht ar na Stáit Aontaithe chun iachall a chur ar Iosrael glacadh le sos cogaidh. Labhair Ciarán Dunbar le Gearóid Ó Muilleoir agus le hAngus Lambkin.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Agus é ina sheasamh taobh amuigh de Theach Laighean inniu, d'fhógair Leo Varadkar go raibh sé ag éirí as mar cheannaire Fhine Gael, agus mar Thaoiseach na tíre. Labhraíonn Ciarán Dunbar leis an t-iriseoir Gráinne Ní Aodha faoin mórscéal seo.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Thosaigh Séaghan ag cruthú ábhar faoina shaol ar an fheirm siar i 2020. Anois, ceithre bliana ar aghaidh, tá os cionn 200k leantóirí aige ar TikTok, is láithreoir teilifíse é chomh maith, agus bíonn sé gnóthach na laethanta seo ag taistil ar fud na cruinne. Labhraíonn Séaghan le Ciarán Dunbar faoin 'thuas seal thíos seal' a bhaineann leis an bhfeirmeoireacht agus an timpiste a d’athraigh a shaol. Some words you might find useful for this episode: Camchuairt - tour Mallachtaí - curses Dréimre - ladder Cnámh - bone Dúchasach - native Coileáin - puppy Comórtas treabhadóireachta - Ploughing championships Go Buan – permanently Thuas seal thíos seal – ups and downs Tacaíochtaí - supports Móin - turf Troigh - feet Otharcharr - ambulance Oileán Dairbhre – Valencia Island Talmhaíocht - agriculture Tobar – well Seachaint – avoid Bain leas as – to try something

See omnystudio.com/listener for privacy information.

D’ainneoin gur iarr an rialtas agus gach páirtí sa Dáil seachas Aontú agus Independent Ireland ar mhuintir na hÉireann vótáil ar son ‘tá’ agus ‘tá’ in dhá reifreann (referendum) an tseachtain seo caite - ‘níl’ agus ‘níl’ an toradh a bhí ann. An mbeidh iarmhairtí polaitiúla ann amach anseo? Labhair Tessa Fleming leis an gComhfhreagraí polaitíochta John Downing. Foclóir: Ceardchumainn – trade unions Dul chun cinn - advancement Saoránaigh – citizens Saolré – life cycle Olltoghchán – general election Frith – anti Pobalbhreith – opinion poll Ginmhilleadh – abortion Uchtú – adoption Lucht an fhreasúra – opposition Deighilt – split Easaontas – disagreement Easnamhach – Deficient

See omnystudio.com/listener for privacy information.