Seachtain

"Chuir siad fríd rud nár cheart dom a dul tríd.” Tá leithscéal gafa ag aerfort Bhaile Átha Cliath le húdar clúiteach Gaeilge as eachtra a thit amach ina raibh uirthi a próistéis brollaigh a thaispeáint go poiblí. Labhair Seachtain le Realtán faoin eachtra seo, faoina turas ailse agus faoina cuid scríbhneoireachta. Foclóir: Cnapáin - lumps A ceannsú - tame A dhíbirt - banish Cóir leighis – medical treatment Ar lár - missing Cíoch - breast Meáchan - weight Leacht – fluid Broin – womb Scanóirí - scanners Cíochbheart - bra Gan dua – without difficulty I lár an aonaigh - in the middle

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Anois go bhfuil Simon Harris tofa mar Thaoiseach, d’fhógair sé go bhfuil sé i gceist aige freastal ar ranganna Gaeilge. Dúirt sé nach bhfuil mórán Gaeilge aige agus gur chóir dúinn níos mó a dhéanamh sa tír seo leis an Ghaeilge a chur chun cinn. Ach an bhfuil sé tábhachtach go bhfuil Gaeilge ag an Taoiseach? Labhraíonn Seachtain leis an Ollamh dlí Seán Ó Conaill ar an cheist.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cúisíodh Sir Jeffery Donaldson as líomhaintí gnéis stairiúla. Tá sé ráite ag Donaldson go séanfaidh sé na cúiseanna, ach tá na himpleachtaí le mothú sa chóras polaitíochta. Labhraíonn Tessa Fleming leis an t-iriseoir Gearóid Ó Muilleoir. Foclóir: Líomhaintí gnéis - allegations of abuse Cúis - to charge Cathanna - battles Aniar aduaidh – to come out of nowhere I mbarr a réime - at the top of his game Creatlach Windsor – Windsor Framework Feisire Parlaiminte – Member of Parliament A mheáigh - to estimate Cigilteach – thorny or delicate Tráth den saol – was once/once upon a time Is aitheanta – most recognised Rabhadh – warning Cuireadh ar fionraí é - He was suspended Ciontach - guilty Neamhchiontach – not guilty

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Go dtí seo tá 11 Teachta Dála de chuid Fhine Gael ina dhiaidh a rá nach mbeidh siad ag seasamh sa chéad toghchán eile. An bhfeicfear níos mó acu ag éirí as? Labhraíonn Ciarán Dunbar le Fionnán Sheahan agus le Fergus O’Dowd TD.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De réir na Náisiúin Aontaithe (UN), tá baol ann go bhfuil na mílte duine chun bás a fháil mar gheall ar ghorta in Gaza. Tá brú ag teacht ar na Stáit Aontaithe chun iachall a chur ar Iosrael glacadh le sos cogaidh. Labhair Ciarán Dunbar le Gearóid Ó Muilleoir agus le hAngus Lambkin.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Agus é ina sheasamh taobh amuigh de Theach Laighean inniu, d'fhógair Leo Varadkar go raibh sé ag éirí as mar cheannaire Fhine Gael, agus mar Thaoiseach na tíre. Labhraíonn Ciarán Dunbar leis an t-iriseoir Gráinne Ní Aodha faoin mórscéal seo.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Thosaigh Séaghan ag cruthú ábhar faoina shaol ar an fheirm siar i 2020. Anois, ceithre bliana ar aghaidh, tá os cionn 200k leantóirí aige ar TikTok, is láithreoir teilifíse é chomh maith, agus bíonn sé gnóthach na laethanta seo ag taistil ar fud na cruinne. Labhraíonn Séaghan le Ciarán Dunbar faoin 'thuas seal thíos seal' a bhaineann leis an bhfeirmeoireacht agus an timpiste a d’athraigh a shaol. Some words you might find useful for this episode: Camchuairt - tour Mallachtaí - curses Dréimre - ladder Cnámh - bone Dúchasach - native Coileáin - puppy Comórtas treabhadóireachta - Ploughing championships Go Buan – permanently Thuas seal thíos seal – ups and downs Tacaíochtaí - supports Móin - turf Troigh - feet Otharcharr - ambulance Oileán Dairbhre – Valencia Island Talmhaíocht - agriculture Tobar – well Seachaint – avoid Bain leas as – to try something

See omnystudio.com/listener for privacy information.

D’ainneoin gur iarr an rialtas agus gach páirtí sa Dáil seachas Aontú agus Independent Ireland ar mhuintir na hÉireann vótáil ar son ‘tá’ agus ‘tá’ in dhá reifreann (referendum) an tseachtain seo caite - ‘níl’ agus ‘níl’ an toradh a bhí ann. An mbeidh iarmhairtí polaitiúla ann amach anseo? Labhair Tessa Fleming leis an gComhfhreagraí polaitíochta John Downing. Foclóir: Ceardchumainn – trade unions Dul chun cinn - advancement Saoránaigh – citizens Saolré – life cycle Olltoghchán – general election Frith – anti Pobalbhreith – opinion poll Ginmhilleadh – abortion Uchtú – adoption Lucht an fhreasúra – opposition Deighilt – split Easaontas – disagreement Easnamhach – Deficient

See omnystudio.com/listener for privacy information.

John Downing’s grandfather was murdered and ‘disappeared’ over 100 years ago, anois ba mhaith leis corp a sheanathar a fháil agus a chur mar is ceart. Caitheann John súil siar ar stair na tíre ag an am sin agus ar an gcleachtas neamhthrócaireach seo. Láithreoir: Ciarán Dunbar Fuadaigh - abduct Gan tasc gan tuairisc – without a trace Na Dúchrónaigh - The Black and Tans Faisnéis - information Fealltóir - betrayer Spiaire - spy

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In this episode of Seachtain - the latest controversy involving RTÉ – and what it could mean for the broadcasters future. B’éigean do Chathaoirleach RTÉ Siún Ní Raghallaigh éirí as i ndiaidh don Aire Catherine Martin diúltú a rá go raibh muinín aici aisti. Ba chor aisteach ar scéal RTÉ tar éis do chraoltóir náisiúnta na hÉireann a bheith sa nuacht go minic le bliain anuas, scannal i ndiaidh scannail. San eagrán seo, pléann Ciarán Dunbar an scéala is déanaí leis an iriseoir Gráinne Ní Aodha - is the job of RTÉ chairperson now a poisoned chalice?

See omnystudio.com/listener for privacy information.