Studium Generale UU Podcast

Nederland wordt steeds groener. Windmolenparken schieten als paddenstoelen uit de grond en zonnepanelen zijn niet langer een uitzondering. In een jaar tijd wekken we dubbel zoveel duurzame energie op en de komende jaren moet dit alleen nog maar groeien. Toch klinkt er steeds vaker protest. We zijn massaal voor windenergie, maar niet ten koste van ons uitzicht en de mogelijke schadelijke gevolgen voor de gezondheid. Wat is het weerwoord van burgers waard? Hoeveel invloed hebben zij op de politieke besluitvorming? En hoe kunnen we een duurzame energietransitie waarborgen zonder verzet?

Een gesprek met politicoloog en jurist dr. Sanne Akerboom van de Universiteit Utrecht.

Nietzsche, Rousseau and Kant were all avid walkers. Why?

This is a podcast to listen to during a walk of about half an hour. Put on your headphones, and your walking shoes, and hit the road with botanical philosopher Norbert Peeters. Why is walking the ultimate philosophical activity? Is there still wild nature to be discovered in the city?

The accompanying route guides you through the Zocherpark, and along the Old Botanical Garden and the city's canals. It starts and ends on the Domplein. You can download the map on our website. Of course, you can also create your own route.

Sound Effect: Birds in the Garden Sounds – BurghRecords

Het nachtkastje van… is een podcast van Studium Generale van de Universiteit Utrecht, waarin we verschillende wetenschappers spreken over inspiratiebronnen die hun gemaakt hebben tot de wetenschapper die ze nu zijn. Die ze altijd bij zich dragen en zomaar op hun nachtkastje zouden kunnen liggen.

In deze aflevering spreken we met prof. dr. Liesbeth Woertman, emeritus hoogleraar psychologie aan de Universiteit Utrecht. Sinds haar promotieonderzoek in 1994 doet Woertman veel onderzoek naar het onderwerp “lichaamsbeeld”. Ze schreef daarover verschillende boeken, waaronder het in 2019 uitgebracht boek Je bent al mooi. De schoonheid van imperfectie over de onrealistische lichaamsbeelden in de media. In deze aflevering vertelt ze over haar inspiratiebron: Sinterklaas.

Deze aflevering op onze site luisteren? Ga naar sg.uu.nl/podcast

Een betwiste verkiezingsuitslag, een razende pandemie en groeiende tegenstellingen: de uitdagingen voor de nieuwe Amerikaanse president Joe Biden zijn allesbehalve klein. Wat kan Biden bieden aan dit tot op het bot verdeelde land?

We spreken met Markha Valenta. Amerikanist aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker bij het NIAS. Hoe kijkt zij naar het land dat ze zelf twintig jaar geleden verliet, in deze tumultueuze tijden? En wat kunnen wij in Nederland leren van de Amerikaanse situatie?

Een crisis vraagt om mentale veerkracht, maar dat is niet vanzelfsprekend. Hoe versterk je je veerkracht?

Een beetje veerkracht kunnen we allemaal wel gebruiken in deze onzekere tijden. Met steeds veranderende maatregelen moeten we immers flexibel zijn. Maar ook buiten corona om staat veerkracht sterk in de belangstelling. Onze levens worden steeds stressvoller en de burn-out is een veelvoorkomende beroepsziekte. Zijn sommige mensen veerkrachtiger dan anderen, of kunnen we allemaal onze veerkrachtspier trainen? Een gesprek met psycholoog dr. Richta Ijntema (UU).

“Never waste a good crisis”, zei Winston Churchill. Toch lukt het politici vaak niet om tijdens een crisis grote veranderingen door te voeren. Bestuurskundige Marij Swinkels over hoe dat komt.

De pandemie kon hét omslagpunt betekenen voor vele langlopende maatschappelijke problemen. Wat blijkt? Een crisis an sich is niet voldoende voor een échte ommezwaai. Soms kan een crisis zelfs comfortabel zijn. Hoe zit dat? Dr. Marij Swinkels (UU) weet alles van leiderschap in tijden van crisis. Zo onderzocht ze de ideeën en motieven van Merkel, Macron en andere Europese leiders tijdens de eurocrisis. Een gesprek over bestuurlijke krampen en de sleutels tot nieuw maatschappelijk beleid.

Wat als er niet genoeg IC bedden zijn? Wie krijgt er dan voorrang? En wat weegt zwaarder: de volksgezondheid of de economie? Medisch ethicus Annelien Bredenoord over de lastige afwegingen die te maken zijn.

Bij ethische dilemma's vechten verschillende belangen en plichten om voorrang. Hoe maken we een zorgvuldige afweging in coronatijd? Als medisch ethicus buigt prof. Annelien Bredenoord (UU) zich normaliter over nieuwe biomedische technologieën, zoals de ethiek van embryo-onderzoek of het gebruik van algoritmes in de zorg. Tijdens de coronacrisis deden zich acute dilemma's voor, zowel op micro- als op macroniveau. Wie heeft er recht op een schaars IC-bed? Of op beschermende middelen? En wie is er bevoegd op ingrijpende beslissingen te nemen, die miljoenen mensen beperken in hun bewegings- en ondernemingsvrijheid?

Socioloog Mara Yerkes onderzocht diep in de coronacrisis de rolverdeling thuis. En dat leverde verrassende resultaten op.

Anno 2020 denken we dat we zeer geëmancipeerd zijn. Maar blijken de rollen nog vaak traditioneel verdeeld als het om de zorg voor kinderen en het huishouden gaat. Is dit een eigen keuze, of schuilt er meer achter? En welk effect heeft corona gehad op deze rolverdeling? Dr. Mara Yerkes (UU) over gender en het huishouden.

Als de coronacrisis een ding laat zien dan is het hoe kwetsbaar zzp-ers en flexwerkers zijn. Biedt de huidige crisis een kans om structurele problemen aan te pakken? Met arbeidseconoom Joop Schippers.

Veel flexwerkers en zzp’ers zijn hard getroffen in de coronatijd. De regering tast diep in de buidel om bedrijven en banen te redden. Maar dat is slechts een tijdelijke oplossing. Volgens prof. dr. Joop Schippers (UU) legt de crisis bestaande pijnpunten bloot. De ooit bejubelde flexibele arbeidsmarkt heeft een schaduwzijde: steeds meer mensen vallen als zzp’er buiten het sociale vangnet. De zzp’er in 2020 is bovendien steeds vaker geen vrije ondernemer, maar een postbode of horecamedewerker, die weinig kans heeft om buffers op te bouwen. Hoe organiseren we de arbeidsmarkt op een duurzame manier?