Studium Generale UU Podcast

De productie van 1 kilo rundvlees staat qua broeikasuitstoot gelijk aan 180 kilometer autorijden. Overstappen op vleesvervangers klinkt als de oplossing. Maar is dat wel zo? Dierwetenschapper Imke de Boer van de Wageningen Universiteit vertelt live vanuit het Betweter Festival waarom dieren noodzakelijk zijn in een milieuvriendelijk voedselsysteem.

Het geldsysteem kan én moet anders, volgens econoom Martijn Jeroen van der Linden van de TU Delft. De rente, beurskoersen en het consumentenvertrouwen waren al aan het dalen, maar de coronacrisis heeft dat alleen maar erger gemaakt. De economische bubbel staat weer op barsten. We hoeven die instabiliteit niet voor lief te nemen volgens de econoom. Martijn Jeroen vertelt op het Betweter Festival hoe een nieuw, stabieler geldsysteem eruit zou kunnen zien.

Elektrische auto’s, zonnepanelen en biologische producten gaan het klimaatvraagstuk niet redden. Althans, dat zegt sociaal wetenschapper Shivant Jhagroe van Universiteit Leiden. Maar wat dan wel? Op het podium van het Betweter Festival vertelt hij je waarom hij pleit voor een politieke, radicale vorm van klimaatbeleid.

Snelle maatschappelijke ontwikkelingen vragen om een flexibele houding. Waarom lukt ons dat vaak niet? Het antwoord gaf sociaal psycholoog Daan Scheepers van de Universiteit Utrecht op het podium van het Betweter festival. Ons lichaam doet daarbij vaak iets anders dan ons hoofd. Zo kan zelfs de meest progressieve man vrouwenemancipatie nog als een bedreiging zien... 

Wie goed uitgerust is kan meer aan, is optimistischer en actiever. Een goede nachtrust is dus belangrijk. Maar wat als je wakker wordt gehouden door werk, stress, lawaai of gezelligheid? Welke impact heeft structureel slaaptekort op je leven? En hoe kun je je slaappatroon aanpassen? Slaapexpert Jeroen Dudink van het UMC Utrecht legde vorig jaar op het Betweter festival uit hoe je van je plafonddienst afkomt.

We willen gezonder eten, meer sporten en minder vliegen. Toch komt er van die voornemens vaak weinig terecht. Live vanuit het Betweter festival vertelt gedragswetenschapper Marieke Adriaanse van de Universiteit Utrecht waarom het zo moeilijk is om slechte gewoontes af te leren.

Van ontbossing tot bijensterfte. De biodiversiteit neemt wereldwijd af. Volgens Darwin zal de diersoort die zich voldoende kan aanpassen aan de omstandigheden overleven. Toch heeft volgens bioloog dr. Edwin Pos, van de Universiteit Utrecht, een flinke portie pech net zo veel invloed op de overlevingskansen. In deze podcast vanuit het Betweter Festival vertelt hij wat we moeten doen om de biodiversiteit nog beter te begrijpen.

Seksonderzoekers William Masters en Virginia Johnson onderzochten in de jaren 50 voor het eerst vrijende stelletjes in het lab. Zo konden ze in kaart brengen wat er precies met ons lichaam gebeurt als we seks hebben. Aan de hand van fragmenten van de HBO-serie over hun werk - Masters of Sex - vertelt psycholoog prof. Ine Vanwesenbeeck (UU) over seksonderzoek toen en nu. Waarom bestaan er nog zo veel misverstanden over met name vrouwelijke seksualiteit? Bestaat het vaginale orgasme eigenlijk wel?

Van de parodieën van Lucky TV tot de kantinepraat van Voetbal Inside. Of een grap wel of niet kan, vindt cultuursocioloog prof. Giselinde Kuipers (TiU) niet zo interessant. Maar de mechanismen die erachter schuilgaan wél. Volgens Kuipers bestaat er niet zoiets als een onschuldig grapje, grappen leggen machtsrelaties bloot. Ze worden meestal ingezet om tegen de gevestigde orde aan te schoppen, maar net zo vaak om juist omlaag te trappen, bijvoorbeeld om een bepaalde minderheid belachelijk te maken. Wat is de macht van humor?

Biologisch gezien bestaan rassen niet. Uit het Human Genome Project dat het menselijke DNA ontcijferde, bleek dat alle mensen genetisch voor 99,9% overeenkomen. Toch werken raciale denkbeelden door in onze samenleving, óók in de wetenschap. Wetenschapsantropoloog prof. dr. Amade M’charek (UvA) onderzoekt hoe dat in z’n werk gaat en welke gevolgen het heeft. Bijvoorbeeld bij de forensische opsporingsdienst. Uit DNA materiaal kun je de waarschijnlijke geografische afkomst van iemand afleiden. Daar verbinden we al snel een kleur aan. Maar maak je dan niet een hele populatie verdacht?