Studium Generale UU Podcast

Hoe verandert onze taal? Worden overbodige woorden geschrapt of wordt onze taal juist ingewikkelder? En wat is de invloed van migratie? Taalwetenschapster Sterre Leufkens geeft een voorproefje van hoe onze taal in de verre toekomst zou kunnen klinken.

Het aantal vrouwen dat bewust kinderloos is, groeit. Ze stuiten regelmatig op kritiek of medelijden, want de maatschappelijke verwachting om kinderen te krijgen is nog steeds hoog. Waarom hebben sommige vrouwen geen kinderwens? Een gesprek met socioloog Nola Cammu, filosoof Suzanne Roes en schrijver Fiona Fortuin over moederschap als persoonlijke én politieke kwestie.

Van pandemieën tot natuurrampen en gewelddadig extremisme. De vraag is niet óf er een nieuwe crisis komt, maar wanneer. Historicus Beatrice de Graaf (UU) legt uit hoe het verleden ons kan helpen om beter voorbereid te zijn op een toekomstige crisis. Wat betekent het om weerbaar te zijn, als burger en als samenleving?

In de jaren 70 waren Nederlanders wereldwijde koplopers in ontwikkelingshulp. Tegenwoordig is internationale samenwerking nauwelijks een politiek thema meer. Onderzoeker Dirk-Jan Koch legt uit waarom het imago van ontwikkelingshulp verslechterde, ook in het Globale Zuiden. Hoe zou moderne ontwikkelingshulp eruit kunnen zien?

Al sinds de jaren 80 luiden bezorgde wetenschappers de noodklok: klimaatverandering is een groot probleem. Klimaatwetenschappers zijn het erover eens dat we er iets tegen moeten doen. Maar die boodschap wordt ondermijnd door grote hoeveelheden desinformatie. Wat zijn daar de gevolgen van? En hoe herken je de vaak subtiele patronen van klimaatdesinformatie? Filosoof Mario Veen legt uit. 

Sartre, Nietzsche, Kant. Wie kent ze niet? We hebben de neiging om steeds naar dezelfde denkers te grijpen om grip te krijgen op de wereld om ons heen. Maar wat als we de bestaande filosofische canon loslaten? Of moeten we überhaupt af van het idee van een canon? Luister naar een verhaal van filosoof Simon Gusman. 

Wees bescheiden, dienstbaar, en vooral niet te veel. Menig vrouw voelt zich nog steeds ongemakkelijk bij het innemen van ruimte, letterlijk én figuurlijk. Vrouwen die het toch doen, worden dikwijls mikpunt van vrouwenhaat, seksisme en racisme. Met socioloog Christien Brinkgreve, psycholoog Liesbeth Woertman en antropoloog Gloria Wekker (alle drie UU) bespreken we wat het betekent om je plek op te eisen, in relaties en in de maatschappij.

In the past, scientists thought that humans could be subdivided into races. They believed that some races were more civilized and 'progressed' than others. An idea that was eagerly used to legitimize colonial oppression. Nowadays, scientists agree that race/this is a biological myth. Philosopher of science Abigail Nieves Delgado explains how this colonial way of thinking still echoes in modern biology and anthropology.

De aanwezigheid van de mens is tot diep op de zeebodem te horen, van brommende containerschepen tot het lawaai van boorplatforms. Marien bioloog Kees te Velde vertelt hoe die continue stroom aan geluid effect heeft op dieren en ecosystemen. Is geluidsvervuiling nog te stoppen?   

‘Ik voel me depri’ en ‘Dat is traumatisch!’. Therapietaal is onderdeel van ons dagelijks leven geworden. Het past in een cultuur waar steeds meer openheid is over mentale problemen. Maar critici zien het als een symbool van de doorgeschoten ‘psychiatrisering’, waarbij mensen niet meer accepteren dat lijden bij het leven hoort. Historicus Gemma Blok vertelt hoe het denken over wat we normaal en abnormaal vinden door de geschiedenis is veranderd.