Tech Update | BNR

Kyivstar, de grootste mobiele provider van Oekraïne, is vanochtend getroffen door cyber-aanval. Het zou zelfs de grootste aanval sinds het begin van de oorlog zijn. Daardoor zitten de 25 miljoen klanten van Kyivstar zonder internet-, telefoon- of sms-verbinding.

De gevolgen van de aanval zijn groot: bijna de helft van de Oekraïners is klant bij Kyivstar. Ook zijn veel betaalsystemen afhankelijk van het netwerk. En in Lviv bleven de straatlantaarns aan omdat de schakelaar daarvoor over dat netwerk bestuurd wordt.

Wie er achter de aanval zit is nog onduidelijk. Wel heeft de aanval gegarandeerd met de oorlog met Rusland te maken. Wanneer de services weer online komen is nog niet duidelijk. Delen van het IT-systeem van Kyivstar zijn namelijk volledig vernietigd.

Verder in deze Tech Update:

• Het Europarlement wil dat de Europese Commissie smartphoneverslaving aan gaat pakken. Zo moeten functies binnen apps die gebruikers vasthouden verboden worden. De Commissie gaat nu aan de slag met een wetsvoorstel.
• TikTok heeft meer dan 10 miljard dollar binnengesleept via in-app aankopen. Die mijlpaal is zelfs concurrent YouTube nog niet gepasseerd. TikTok is de eerste social media app die het klaarspeelt. Wel gingen een viertal mobiele games TikTok voor.

Meer over technologie horen?
Luister naar BNR Digitaal, BNR Nexus of De Technoloog voor meer duiding bij het laatste technologienieuws. Je vindt de podcasts onder andere via de BNR-app.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Epic Games, de maker van het bekende spel Fortnite, heeft met overtuiging gewonnen in de federale rechtszaak tegen de monopolie van Google's Play Store. Drie jaar geleden klaagde Epic Games Google én Apple aan om de concurrentie-belemmering in de App Stores van de grote techbedrijven.

Vorig jaar verloor Epic Games de zaak tegen Apple gedeeltelijk, niet alle klachten werden toegewezen door de rechter. De jury beslist nu in de rechtszaak tegen Google wel dat alle aanklachten terecht zijn. Daarmee is Google schuldig aan machtsmisbruik van haar monopolie met de Google Play Store.

Google geeft aan in hoger beroep te gaan, want het zou wel degelijk eerlijk concurreren met bijvoorbeeld de App Store van Apple en andere partijen op Android. Wat de consequenties van de uitspraak voor Google worden, zal in januari 2024 besproken worden. 

Verder in deze Tech Update:

• Apple brengt iOS 17.2 software-update uit met nieuwe dagboek-app, verbeteringen in iMessage en weer-app. Verder kun je met de iPhone 15 Pro en Pro Max vanaf nu zogenaamde 'Spatial' foto's en video's maken. Dat zijn 3D-beelden, die enkel met de Apple Vision Pro-bril bekeken kunnen worden. Die AR/VR-bril wordt begin 2024 pas uitgebracht door Apple.
• Amazon verkoopt controversiële kapstok. De kapstok heeft namelijk een verborgen camera ingebouwd. In Amerika loopt een rechtszaak tegen een man die de kapstok gebruikte om vrouwen te begluren in de badkamer. Ook Amazon wordt aangeklaagd, omdat het gebruik van de kapstok in de badkamer wordt aangeprezen met afbeeldingen op de verkoopsite.

Meer over technologie horen?
Luister naar BNR Digitaal, BNR Nexus of De Technoloog voor meer duiding bij het laatste technologienieuws. Je vindt de podcasts onder andere via de BNR-app.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het gaat om een paar honderd werknemers die werken in de gaming-studio van Microsoft waarover Microsoft en de vakbond nu contractvoorwaarden hebben gemaakt. Microsoft heeft ingestemd met een vakbondsovereenkomst dat er onder andere voor zorgt dat werknemers de mogelijkheid krijgen om de manier waarop de AI technologie wordt ingezet, kunnen aanvechten. 

Het is een belangrijke stap en ook een vrij unieke voor Microsoft, het zijn de eerste Amerikaanse collectieve onderhandelingen in de geschiedenis van het bedrijf met de Communications Workers of America vakbond. Er is nu een voorlopig akkoord bereikt dat afspraken over AI worden vastgelegd in de contracten met de werknemers van de videogamestudio.

Het doel is ervoor te zorgen dat de AI technologie werknemers ten goede komt in plaats van schade toe te brengen, zo staat nu in de contracttekst. Ook moet Microsoft de vakbond op de hoogte te stellen wanneer de implementatie van AI of andere automatisering van invloed kan zijn op het werk dat wordt uitgevoerd door vakbondsleden, en dat er ook kan onderhandeld worden over de impact op werknemers.

Verder in deze Tech update: 

• Apple brengt in januari zijn Vision Pro-mixed realitybril in Amerika op de markt. Volgens Bloomberg worden medewerkers van Apple-winkels nu getraind om het apparaat te gebruiken om straks goed te kunnen verkopen. Tot nu toe liet Apple zelf niet meer los dan dat de bril begin 2024 uitkomt en men ging daarbij uit van maart. Nu lijkt het erop dat het dus volgende maand al zover is, Apple zelf heeft de geruchten nog niet bevestigd.
•  De Federal Trade Commission waarschuwt om niet zomaar elke QR code te scannen, want dat gebeurt zeer regelmatig, aldus de FTC.  Het gaat vooral om oude QR codes die op een slimme manier een beetje onopvallend worden geplaatst, of via email of sms worden verzonden. De New York Times schrijft dat de meest populaire manier van oplichting onder andere het nabootsen van mailtjes van loonadministratie en HR  personeel is: 'kun je ons nog even je gegevens sturen via de QR code...

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De EU-landen en het Europees Parlement hebben een voorlopig akkoord bereikt over regels voor kunstmatige intelligentie (AI). De EU is de eerste die de baanbrekende technologie, die veel belooft, maar ook grote zorgen baart, aan banden legt. Zij kreeg haast door de stormachtige ontwikkeling van AI, met spraakmakende toepassingen als ChatGPT.

Na dagenlange onderhandelingen is er overeenstemming gevonden, meldt verantwoordelijk Eurocommissaris Thierry Breton. De onderhandelaars moeten het akkoord nog wel voorleggen aan het voltallige EU-parlement en de EU-lidstaten, maar dat is doorgaans een formaliteit. Breton spreekt van een "historisch" moment.

Volgens de Eurocommissaris beteugelt de EU de revolutionaire technologie niet alleen, maar geeft ze die voor Europese jonge bedrijfjes en onderzoekers juist vleugels. Onder meer de twee machtigste EU-lidstaten, Duitsland en Frankrijk, waarschuwden de afgelopen tijd dat te strenge regels innovatie de nek om zouden kunnen draaien. De EU zou dan de slag kunnen missen en, net als bij andere digitale revoluties, achter de VS en China moeten aanhobbelen.

De nieuwe Europese AI-wet deelt AI-toepassingen in op risico. Hoe meer gevaren een toepassing in zich draagt, hoe strenger de regels. De gevaarlijkste, zoals burgervolgsystemen op Chinese leest die burgers voor hun gedrag belonen of straffen, worden verboden. Dat geldt ook voor technologie die bedoeld is om gedrag van mensen te manipuleren en voor het onderscheiden van stemmingen en gevoelens op bijvoorbeeld het werk of op school. Ook het ongericht verzamelen van afbeeldingen van gezichten om een herkenningsdatabase aan te leggen wordt taboe.

Breed inzetbare AI-toepassingen als ChatGPT moeten openheid geven over hoe ze te werk gaan. Ze moeten rekening houden met het auteursrecht op de teksten en andere gegevens die ze gebruiken om te 'leren'. De makers van de krachtigste modellen moeten bovendien testen hoe die zich gedragen als kwaadwillenden ze naar hun hand proberen te zetten en moeten incidenten melden.

De onderhandelaars twistten lang over AI voor gezichtsherkenning, wat het parlement wilde uitbannen, maar de lidstaten wilden toestaan waar dat de veiligheid zou dienen. Daarvoor krijgen zij nu wel ruimte, maar met voorwaarden en beperkingen.

De nieuwe regels zouden, als ze begin volgend jaar ook officieel worden aangenomen, in de loop van 2026 allemaal van kracht kunnen worden. De verboden gaan al na een half jaar in en onder meer de transparantieregels na een jaar. Overtreders kunnen hoge boetes krijgen.

Verder in deze Tech Update:

• Meta lanceert naar alle waarschijnlijkheid aanstaande donderdag Threads, de tegenhanger van X, ook in Europa
• Wat waren in 2023 onze populairste zoektermen op Google?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De PlayStation Portal is een soort draagbare spelcomputer. Maar ook weer niet helemaal, want: je kunt er alleen op spelen als je al een PlayStation 5 hebt, die ook nog eens verbonden moet zijn met hetzelfde lokale netwerk. Dus denk maar niet dat je hiermee on onderweg of elders dan bij je thuis op kunt gamen. Wat kun je hier dan wél mee?

Joe van Burik bespreekt de PlayStation Portal, en speelt daarop onder meer de games EA Sports WRC en Ghostrunner 2, met Bas van Werven en Nina van den Dungen. Met elkaar nemen ze ook het belangrijkste tech-nieuws door.

Verder in deze Tech Update:

• Vandaag is de dag van de waarheid voor AI-regulering vanuit Brussel
• Bij Spotify vertrekken meerdere topmensen vas onderdeel van de enorme ontslagronde die deze week bekend werd
• Elon Musk eist het ontslag van Disney-topman Bob Iger
• Google-moederbedrijf Alphabet profiteert eindelijk eens lekker op de beurs na het grote AI-nieuws rond het nieuwe taalmodel Gemini
• De Chinese tech-reus Tencent heeft een soort antwoord op GTA 6 onthuld, tijdens The Game Awards waar de Belgische game Baldur's Gate 3 de grote winnaar was

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Belgische politieke partij CD&V gebruikt een deepfake van oud-premier Jean-Luc Dehaene in haar verkiezingscampagne. In de deepfake-video roept de oud-premier met eigen stem en gewaarwording op tot respect naar de burger. 

De video met het neppe beeld van de oud-premier krijgt online veel kritiek. Toch claimt de politieke partij wel proportioneel gehandeld te hebben. Zo zou de familie van Dehaene vooraf om toestemming gevraagd zijn. De zoon van Dehaene vertelt in een interview dat de partij heel correct is geweest. 

Toch noemen privacy-experts het zorgelijk. Een overleden persoon kan zichzelf niet beroepen op zijn privacy, en die keuze zou niet bij familieleden mogen liggen. Bij de camapgnevideo op X staat duidelijk aangegeven dat het om een deepfake-video gaat. 

Verder in deze Tech Update:

• Eerste details over compromissen bij Europese AI-wetgeving lekken uit
• Berichten Facebook Messenger veiliger na update
• Britse overheid beschuldigd Rusland van cyberaanvallen

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederland en Zuid-Korea gaan verder samenwerken om hun posities te versterken in de microchipindustrie. Dat is bekend geworden in de aanloop naar een bezoek van de Zuid-Koreaanse president Yoon Suk Yeol aan ons land.

Deze bijzondere deal moet leiden tot een heuse microchip-alliantie tussen de twee landen. Nederland en vooral Zuid-Korea zijn allebei belangrijke spelers in de halfgeleiderindustrie: denk alleen al aan Samsung en SK Hynix, en uiteraard ASML in ons eigen land. De maker van chipproductiemachines is nu bezig met de bouw van een nieuwe faciliteit voor assemblage van chip-maak-machines in Zuid-Korea, waarbij een investering van bijna 170 miljoen euro gemoeid is.

Komende week bezoekt de Koreaanse president Nederland waarbij hij ook het hoofdkwartier van ASML in Veldhoven aandoet. Dat wordt trouwens het eerste bezoek van een Zuid-Koreaans staatshoofd sinds de landen betrekkingen onderhouden.

Verder in deze Tech Update:

• Er lijkt een akkoord binnen handbereik om AI in de EU aan banden te leggen met de AI Act, daarover moet later vandaag meer bekend worden
• De Amerikaanse senator Ron Wyden geeft een opmerkelijke waarschuwing af over overheids-surveillance op onze smartphones

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Google komt met een nieuw AI-model dat overweg kan met meerdere soorten informatie, zoals afbeeldingen, video en code. Gemini moet  AI naar een volgend niveau brengen en wordt gezien als een concurrent voor OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. Volgens Google is dit het meest geavanceerde algemene AI model tot nu toe. 'Het is ons grootste wetenschappelijke en technische project ooit.'

Gemini is een multimodaal AI-model, dat met meerdere data overweg kan en die kan begrijpen en combineren. Zo zal het model codeertalen, afbeeldingen en video verwerken.

De Gemini 1.0 is de eerste versie van het model en bestaat uit drie verschillende varianten. Allereerst de Gemini Ultra, simpelweg het meest capabele en grootste model, geschikt voor zeer ingewikkelde taken. De Gemini Pro is volgens Google het beste model voor een groot scala aan taken en dan last but not least de Gemini Nano, dit is het meest efficiënte model voor ‘on-device’ taken.

Gemini is vanaf vandaag beschikbaar via chatbot Bard, maar het product zal zal in de komende maanden ook beschikbaar zijn op andere Google producten van Google, zoals de zoekmachine, advertenties en de browser Chrome. De toevoeging van het AI-model van Gemini is de ‘grootste update tot op heden voor Bard’, zegt Google..

 Verder in deze Tech Update:

• Apple IMessage ontspringt mogelijkerwijs de Europese dans: Volgens Bloomberg neigt de Europese Commissie naar een vrijstelling voor Apple iMessage omdat ze zou hebben geconcludeerd dat iMessage niet populair genoeg is onder zakelijke gebruikers in de EU om onder de regelgeving te vallen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elon Musk plant een financieringsronde die kan oplopen tot 1 miljard dollar (ongeveer 930 miljoen euro) voor xAI, de start-up die moet rivaliseren met OpenAI (bekend van ChatGTP) en Google. Dat blijkt uit gegevens van de Amerikaanse financiële waakhond SEC.

Het dit voorjaar opgerichte bedrijf wil tot 1 miljard dollar ophalen via een aandelenemissie, aldus de SEC. xAI zegt sinds eind november al bijna 135 miljoen dollar te hebben geworven bij vier investeerders. Ook zegt het bedrijf een "bindende overeenkomst" te hebben gesloten met niet nader genoemde partijen voor de verkoop van de resterende aandelen.

Musk, die naast Tesla aan het roer staat bij SpaceX en X (voorheen Twitter), richtte de start-up op om de concurrentie aan te gaan met OpenAI. Begin november stelde de Amerikaanse multimiljardair zijn eigen AI-product voor, genaamd Grok. Die creatie heeft toegang tot informatie van X, waarvan Musk de meerderheid van de aandelen heeft.

Verder in deze Tech Update:

• Nvidia heeft een opmerkelijke uitspraak gedaan over diens concurrentie, namelijk Huawei en Intel
•  AI kan nu ook helpen om een lekker wijntje uit te kiezen, althans volgens een onderzoek aan de Universiteit van Bordeaux

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Clouddienstproject Next Generation Cloud Infrastructure and Services mag geld van de achterliggende EU-lidstaten krijgen, dat heeft de Europese Commissie beslist. De landen hebben toestemming om €1,2 miljard te investeren in het project. Dat krijgt het label Important Project of Common European Interest.

7 landen staan achter het project, waaronder ook Nederland. Hier zijn onder andere TNO, de Universiteit Twente en de UvA ermee gemoeid. Volgens de EU is het baanbrekend, en kan het ervoor zorgen dat de Europese economie innovatiever en efficiënter wordt.

De Commissie hoopt dat de staatssteun ook ervoor zorgt dat private investeerders meer geld in het project steken. Dat zou dan nog eens €1,4 miljard moeten ophalen. Al dat geld zou in totaal zo'n 6000 banen opleveren.

Verder in deze Tech Update:

• Apple wil dat India een uitzondering voor hen maakt in hun nieuwe regels rond oplaadpoorten. India wil de EU achterna met het afdwingen van USB-c poorten bij smartphones. Apple produceert zo'n 15 procent van hun oude modellen nog in India. De nieuwe regels zouden voor flinke vertraging in de productie zorgen.
• ChatGPT mag geen woorden meer eindeloos herhalen. Google onderzoekers ontdekten dat de chatbot stukjes tekst uit het trainingsprogramma begon op te hoesten als het de vraag kreeg om zonder stoppen door te blijven gaan met herhalen. Nu geeft ChatGPT een waarschuwing, of weigert de bot simpelweg.

See omnystudio.com/listener for privacy information.