Tech Update | BNR

OpenAI-topman Sam Altman nam het Pentagon-contract over van Anthropic nadat die AI-ontwikkelaar niet wilde leveren want dat ministerie wilde, waarna Altman toegaf dat die actie overhaast was en hij ook niet louter zou luisteren naar het Pentagon. In een gesprek met OpenAI-medewerkers heeft hij echter nogmaals zijn eigen woorden verdraaid. Joe van Burik vertelt erover in deze Tech Update.

Verder in deze Tech Update:

• Apple heeft nog meer nieuwe spullen onthultd na de iPhone 17E en nieuwe iPad Air nu ook onder meer een vernieuwde MacBook Air, en zal naar verluidt nog volgen met de MacBook Neo vandaag

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vanaf volgende week mag iedere gebruiker de geheugenfunctie gebruiken, die nu alleen nog voor betalende gebruikers beschikbaar is. Hierdoor onthoudt chatbot Claude de context van gesprekken. Anthropic hoopt op deze manier het snel groeiende aantal gebruikers aan zich te binden. Sinds de Pentagon-rel gaan de gebruikersaantallen flink omhoog en wordt de app vaker gedownload dan de app van concurrent ChatGPT. Rosanne Peters vertelt erover in deze Tech Update.

De deal tussen Donald Trump en Anthropic twee klapte een aantal dagen geleden omdat het AI-bedrijf niet wil dat het Pentagon hun modellen gebruikt als het gaat om massasurveillance en de ontwikkeling van autonome wapens. Om veiligheidsredenen wilde Anthropic hier een stokje voor steken, maar dat kon Trump niet waarderen. De deal werd verbroken en het Pentagon gaat voortaan de modellen van concurrent OpenAI gebruiken binnen geheime netwerken. 

Verder in deze Tech Update:

• Meta stuurt fragmenten gemaakt door gebruikers met slimme brillen door naar een bedrijf in Kenia 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het Hooggerechtshof weigert te luisteren naar een verzoek van computerwetenschapper Stephen Thaler, die auteursrecht wil claimen op kunst gemaakt door AI. Dat is het hoogste orgaan dat weigert om daar gehoor aan te geven. Joe van Burik vertelt erover in deze Tech Update.

Verder in deze Tech Update:

• Na de breuk met het Pentagon wordt AI-bedrijf Anthropic op nog bredere schaal in de ban gedaan terwijl OpenAI diens plek inneemt
• ChatGPT-app wordt extreem vaker verwijderd en gereviewbombed, terwijl Claude van Anthropic juist in App Store bovenaan komt te staan

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De meeste Nederlandse gemeente krijgen een nieuwe deal van Microsoft voor hun digitale diensten, daar wordt nu aan gewerkt via een collectieve overeenkomst met Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), zo meldt Binnenlands Bestuur vandaag. Joe van Burik vertelt daarover in deze Tech Update.

Verder in deze Tech Update:

• Apple heeft de iPhone 17E onthuld als nieuw instapmodel, met 256 GB opslag (het dubbele ten opzichte van de 16E) voor 719 euro (dezelfde startprijs als de 16E een jaar geleden)

See omnystudio.com/listener for privacy information.

OpenAI-baas Sam Altman zegt dat het sluiten van de nieuwe deal met het Pentagon 'absoluut overhaast' is gegaan. Toch zegt hij dat de overeenkomst 'sterk' is en de grenzen van het AI-bedrijf duidelijk. Dat is opmerkelijk, omdat diezelfde grenzen juist de reden waren dat de deal met Anthropic eerder die dag klapte. Rosanne Peters vertelt erover in deze Tech Update.

Het Pentagon mag in verschillende scenario's dus geen gebruik maken van OpenAI's modellen, denk aan massale binnenlandse surveillance, autonome wapensystemen en geautomatiseerde beslissingen met 'grote gevolgen'. Volgens OpenAI heeft het Pentagon dit ook opgenomen in hun overeenkomst. Toch waren deze grenzen onacceptabel toen Anthropic deze stelde. De nieuwe deal roept vragen op over de gang van zaken en wat hier precies de verschillen zijn.

Verder in deze Tech Update:

• In de gemeente Heerlen moet AI gaan voorspellen waar de pleuris precies gaat uitbreken

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Samsung heeft de Galaxy S26-lijn gepresenteerd, en tech-journalist Stijn Goossens bekeek voor BNR's De Schaal van Hebben de S26 Ultra en de Galaxy Buds4 Pro. De lijn bestaat uit drie modellen, de S26, S26+ en S26 Ultra, en is verkrijgbaar vanaf 11 maart. Prijzen starten bij 999 euro voor de instap-S26, en vanaf 1449 euro voor de Ultra. 

Wie de S26 Ultra naast zijn voorganger legt, ziet weinig verschil. Design, camera en batterij zijn vrijwel ongewijzigd. Samsung heeft de Ultra qua ontwerp bovendien bewust dichter bij het reguliere S26-model gebracht, voor meer uniformiteit in de lijn. De voornaamste hardware-upgrade is de Snapdragon 8 Elite Gen 5, die meer rekenkracht levert voor AI-taken. In Europa draait de reguliere S26 op Samsungs eigen Exynos-chip, voor het eerst gebouwd op 2nm-architectuur. Alle modellen starten nu op 256GB opslag.

De enige echte innovatie is het privacyscherm van de Ultra. Het scherm zet de pixels die zorgen voor brede kijkhoeken uit, waardoor het scherm onleesbaar wordt voor wie van opzij meekijkt. Er zijn twee standen: één waarbij contrast behouden blijft, en een maximale privacymodus met een lichtgrijze tint. De functie is instelbaar per app en zelfs voor enkel notificaties van specifieke apps. Opvallend en praktisch bruikbaar, al is een privacyschermprotector een goedkoper alternatief. De AI-functies zijn verder uitgebreid, maar veel daarvan werken niet in het Nederlands, en de combinatie van Bixby, Gemini en Perplexity maakt het geheel onoverzichtelijk.

De Galaxy Buds4 Pro scoort beter. Het vorige model was weinig origineel in design, maar de nieuwe versie heeft een eigen smoel, zit comfortabel en klinkt uitstekend. Ruisonderdrukking is van goed niveau. Een duidelijke stap vooruit. Luister de podcast voor de gehele review.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De wereldwijde smartphonemarkt krimpt dit jaar voor het eerst in tijden weer significant. Onderzoeksbureau IDC verwacht dat er in 2026 zo'n 1,1 miljard smartphones worden verkocht, dat is een daling van bijna 13 procent ten opzichte van 2025. De schuldige: een massaal tekort aan geheugengehips, aangejaagd door de wereldwijde vraag naar AI.

De kern van het probleem zit bij RAM-chips, het werkgeheugen dat smartphones nodig hebben om te functioneren. Diezelfde chips worden momenteel massaal opgekocht voor AI-datacenters, die steeds meer rekenkracht en geheugen vereisen. Dat heeft de prijs van geheugenchips naar recordhoogtes gedreven en de voorraden voor smartphonefabrikanten voor het hele jaar uitgeput.

IDC had eerder al een krimp van de smartphonemarkt voorspeld, maar heeft die raming inmiddels verder naar beneden bijgesteld. Het onderzoeksbureau omschrijft de situatie als een 'ongekende crisis,' ernstiger dan de gevolgen van de coronapandemie of de recente handelsoorlog.

Voor fabrikanten is er nauwelijks een alternatief: om winstmarges te kunnen handhaven, zullen ze de prijzen verhogen. Dat raakt kleinere merken harder dan grote spelers als Apple of Samsung, die meer financiële buffer hebben. De gemiddelde verkoopprijs van smartphones zal daardoor stijgen. Het goedkope instapsegment met toestellen onder de honderd dollar dreigt vrijwel te verdwijnen, omdat die modellen bij de huidige componentprijzen simpelweg niet meer rendabel zijn.

IDC verwacht dat de geheugentekorten ook in 2027 nog voelbaar blijven. Zelfs als de voorraden zich herstellen, is de verwachting dat de prijzen niet meer terugkeren naar het niveau van voor de crisis. De combinatie van aanhoudende AI-vraag en structureel hogere geheugenprijzen verandert de smartphonemarkt blijvend — zowel in omvang als in het prijslandschap voor consumenten.

Verder in deze Tech Update:

• Anthropic weigert in te stemmen met nieuwe contracteisen van het Pentagon, dat AI-technologie zonder enige richtlijnen wil kunnen inzetten. Topman Dario Amodei zegt daar niet mee akkoord te kunnen gaan, omdat de voorwaarden nauwelijks bescherming bieden tegen massasurveillance van Amerikanen en het gebruik van AI in autonome wapens  het Pentagon dreigt nu het contract te beëindigen en sancties op te leggen.
• De NAVO heeft de iPhone en iPad goedgekeurd voor gebruik met geclassificeerde informatie, een primeur voor een consumentenproduct. Het gaat wel om de laagste veiligheidsclassificatie, NATO Restricted, dus niet alle geheime documenten mogen zomaar op een iPhone, maar het is een significante erkenning van Apple's beveiligingsaanpak.

Zometeen in de Schaal van Hebben: Samsung Galaxy S26 Ultra, met privacyscherm

See omnystudio.com/listener for privacy information.

GPT-NL, het AI-taalmodel dat doelgericht is ontwikkeld voor Nederland door TNO, ict-coöperatie SURF en het Nederlands Forensisch Instituut, wordt nu getest door de eerste klanten. Je hoort daarover Joe van Burik in deze Tech Update met toelichting van Saskia Lensink, projectleider van GPT-NL.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Samsung heeft de nieuwe S26 reeks uitgebracht: de Galaxy S26, de S26+ en de S26 Ultra. 
De meest opvallende functie is het nieuwe Privacy Display op de S26 Ultra. Met dit scherm kan je bij het invullen van wachtwoorden of krijgen van meldingen instellen dat er niet van de zijkant kan worden meegelezen. Ook werken de S26-telefoons meer met AI en zijn er nieuwe AI-functies beschikbaar. Rosanne Peters vertelt erover in deze Tech Update.

Steeds meer taken worden geautomatiseerd, zoals via de nieuwe functie Now Nudge. Krijg je bijvoorbeeld een appje over een afspraak op een bepaalde datum, wordt er voorgesteld dit gelijk in je agenda te zetten. Voor de S26 betaal je duizend euro, en voor het duurste model S26 Ultra vijftienhonderd euro.

Verder in deze Tech Update:

• In 95 procent van de gevallen kiezen ChatGPT, Claude en Gemini voor nucleaire oorlog in wargamesimulaties, blijkt uit Brits wetenschappelijk onderzoek

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nederlandse onderzoekers van TNO hebben samen met het Franse Airbus een technische mijlpaal bereikt: een stabiele laserverbinding tussen een vliegtuig en een satelliet op 36.000 kilometer hoogte. De datasnelheid: 2,6 gigabit per seconde. Ter vergelijking: dat is meer dan twee keer zo snel als de maximale snelheid van 5G op een smartphone.

De proef vond plaats in december 2025. TNO ontwikkelde de optische en regeltechnologie; Airbus integreerde die in de zogeheten UltraAir-terminal aan boord van het vliegtuig. In totaal werden 31 succesvolle verbindingen tot stand gebracht, elk 6 tot 14 minuten lang.

Supersnel wifi in het vliegtuig is voorlopig nog toekomstmuziek. TNO benadrukt dat de technologie in eerste instantie militaire doeleinden dient. Een laserbundel is van nature veel moeilijker te onderscheppen of te verstoren dan traditionele radiofrequente satellietverbindingen, een cruciaal voordeel voor defensieoperaties waarbij veilige datacommunicatie essentieel is.

Civiele toepassingen, zoals hogesnelheidsinternet voor passagiers, staan wel op de roadmap. Maar daarvoor moet de UltraAir-terminal eerst kleiner en goedkoper worden.

De timing van de aankondiging is veelzeggend. Zowel TNO als Airbus framen het project nadrukkelijk als een kwestie van Europese strategische autonomie in satellietcommunicatie. Het project is gefinancierd door TNO, Airbus, het Netherlands Space Office en het Duitse DLR. Volgens de partijen is het een belangrijke technologie voor Europese technologische onafhankelijkheid. "Veilige lasercommunicatie is essentieel voor zowel defensieoperaties als civiele connectiviteit," zegt Kees Buijsrogge, Director of Space bij TNO. "Door hierin voorop te lopen, versterken we Europa's veiligheid en autonomie."

See omnystudio.com/listener for privacy information.