The Book Lovers

Πριν από 80 χρόνια, τον Απρίλιο του 1943, κυκλοφόρησε στη Νέα Υόρκη  «Ο μικρός πρίγκηπας» το φιλοσοφικό και ποιητικό παραμύθι του Αντουάν ντε Σαίντ Εξυπερύ, που κατάκτησε αμέσως το κοινό-και όχι μόνο τα παδιά. 
 

Σήμερα θεωρείται κλασικό και έχει μεταφραστεί σε εκατοντάδες γλώσσες. Η επιτυχία του είναι μεγάλη και στα ελληνικά, όπου έχει γνωρίσει αρκετές μεταφράσεις, μερικές από τις οποίες υπογράφονται από κορυφαίους συγγραφείς, όπως ο Στρατής Τσίρκας και η Αλκη Ζέη. 

Ενας πιλότος που πέφτει με το αεροπλάνο του  στην έρημο Σαχάρα συναντάει ένα παραξένο, ξανθό παιδί, τον μικρό πρίγκηπα, που έχει πέσει κι αυτός από ψηλά, από τον αστεροειδή Β612. Μεταξύ τους αρχίζει μια συζήτηση, με την παρέμβαση κι άλλων ηρώων, ανάμεσά τους και μια αλεπού. Στο κέντρο του παραμυθιού είναι η ανθρώπινη ύπαρξη ενώ μια σειρά φράσεων από το βιβλίο, όπως η φράση της αλεπούς «τα μάτια δεν βλέπουν. Πρέπει να ψάχνεις με την καρδιά» είναι πλέον παροιμιώδεις.
 

Ο Αντουαν ντε Σαίντ Εξυπερύ, που είχε γεννηθεί το 1900, ήταν πιλότος ταχυδρομικών αεροπλάνων. Σκοτώθηκε το 1944, πέφτοντας με το αεροπλάνο του κάπου στη Μεσόγειο, μεταξύ Κορσικής και Μασσαλίας.
 

Η συγγραφέας Μαρίζα Ντεκάστρο τοποθετεί τον «Μικρό Πρίγκηπα» σε μια λίστα κορυφαίων βιβλίων μαζί με την «Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων», τον «Ροβινσώνα Κρούσο», τον «Πινόκιο» αλλά και το «Παραμύθι χωρίς όνομα» της Πηνελόπης Δέλτα.

Στην ακμή της η ελληνική κοινότητα της Αιγύπτου αριθμούσε 120.000 ανθρώπους. Ήταν μια κανονική κοινωνία, με όλες τις τάξεις, τα κοινωνικά στρώματα και τα επαγγέλματα, εγκατεστημένη κυρίως στην Αλεξάνδρεια και το Κάιρο αλλά και στις πόλεις που αναπτύχθηκαν γύρω από την διώρυγα του Σουέζ. 

Οι Μπενάκηδες, οι Χωρέμηδες, οι Σαλβάγοι είναι από τις επιφανέστερες οικογένειες των Αιγυπτιωτών, στην κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας. Βαμβάκι και τραπεζικές εργασίες, ήταν ο χώρος της επιχειρηματικής δράσης τους. Η παροικία εζησε για περισσότερο από 
έναν αιώνα, έως και στη δεκαετία του 1950. Η αιγυπτιοποίηση της Αιγύπτου και η κρατικοποίηση των επιχειρήσεων οδήγησε τις παροικίες της Αιγύπτου στο τέλος τους. 

Όλο το διάστημα της ακμής τους και της δράσης τους οι Ελληνες της Αιγύπτου διατηρούσαν πυκνές σχέσεις με την Ελλάδα, έγιναν εθνικοί ευεργέτες και ανέπτυξαν μια πρώτης γραμμής πνευματική, καλλιτεχνική και λογοτεχνική σκηνή, που ο ποιητής Κ.Π.Καβάφης την διέσωσε για πάντα.

Η αναμέτρηση με το παρελθόν, η αρχαιολογία και το μέλλον στην Ελλάδα και το Ισραήλ. Στο βιβλίο «Αρχαιολογία, έθνος και φυλή, Αναμέτρηση με το  παρελθόν, αποαποικιοποίηση του μέλλοντος στην Ελλάδα και το Ισραήλ» δύο  καθηγητές αρχαιολογίας, ο Γιάννης Χαμηλάκης και ο Ράφαελ  Γκρήνμπεργκ,  συζητούν για τη σχέση ανάμεσα στην προέλευση της αρχαιολογίας και την ανάδυση του ελληνικού και του σιωνιστικού εθνικισμού, για τη σχέση της αρχαιολογίας και των σύγχρονων κρατών της Ελλάδας και του Ισραήλ.  
 

Η συζήτηση των δύο καθηγητών, που αποτυπώθηκε σε βιβλίο, άρχισε και ολοκληρώθηκε στην διάρκεια των διαδοχικών κυμάτων της πανδημίας. Στην περίοδο, σε συνδυασμό με την κλιματική και την περιβαλλοντική κρίση, η ιδέα των ερειπίων συνδέεται με την αγωνία του καιρού μας. Και τα ερείπια των Αθηνών και της Ιερουσαλήμ συνδέονται μεταφορικά με την κρίση της εποχής αλλά ταυτόχρονα αποτελούν μια χειροπιαστή υλικότητα, που μιλάει για παρελθόν, παρόν και μέλλον.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου σε μετάφραση Μιχάλη Λαλιώτη και επιμέλεια Δημήτρη Χατζηχαραλάμπους.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1920 οι Φιλελεύθεροι κάλεσαν στην Ελλάδα την βρετανική αστυνομία για να οργανώσει την Αστυνομία Πόλεων. Η Κέρκυρα, η Πάτρα, ο Πειραιάς και τέλος η Αθήνα, το 1925, απέκτησαν το νέο σώμα αστυνομίας, σε πλήρη διαφοροποίηση από την Χωροφυλακή, που, έτσι κι αλλιώς, ήταν τμήμα του στρατού.

Η ίδρυση της Αστυνομίας Πόλεων, που τελούσε υπό βρετανική διοίκηση μέχρι και το 1932, σχετίζεται με την αναδιοργάνωση των σχέσεων κράτους και κοινωνίας κατά τον μεσοπόλεμο αλλά και με ένα νεο παράδειγμα αστυνόμευσης με στόχο τα ναρκωτικά, την πορνεία, τις χαρτοπαικτικές λέσχες.  Άοπλοι έως και το 1929, οι άντρες της Αστυνομίας Πόλεων συνδέθηκαν με τις παρακολουθήσεις, τις πεζές περιπολίες, την αντιμετώπιση του εσωτερικού εχθρού, δηλαδή τους κομμουνιστές, την ασφάλεια αλλά και με την σύνταξη δύο λεξικών με τα ιδιόλεκτα του κόσμου των ναρκωτικών και των ομοφυλοφίλων (καλιαρντά).

Ο Αχιλλέας Φωτάκης, με την πρωτογενή έρευνά του στα βρετανικά και ελληνικά αρχεία ρίχνει φως σε ένα άγνωστο κεφάλαιο του μεσοπολέμου, που καθόρισε ολόκληρο τον 20ο αιώνα.

Ο Δεκέμβριος είναι ο μήνας της απονομής των βραβείων Νόμπελ Λογοτεχνίας. Τι είναι όμως αυτό το βραβείο και πώς τηρούνται οι κανόνες μυστικότητας; Πώς λειτουργούν οι αθάνατοι της Σουηδικής Ακαδημίας που ψηφίζουν για το βραβείο; Ποιος ήταν ο Άλφρεντ Νόμπελ που άφησε την περιουσία για την χρηματοδότηση ενός παγκόσμιου βραβείου που θα φέρει το όνομά του; Γιατί με την αναγγελία κάθε Νόμπελ Λογοτεχνίας ξεσπάει ένας «εμφύλιος» στους λογοτεχνικούς και δημοσιογραφικούς κύκλους, όπως έγινε και φέτος με το βραβείο στη Γαλλία Ανί Ερνό.

Λειτούργησε για περισσότερο από 60 χρόνια στη Δραπετσώνα, ως γκέτο σεξεργασίας. Σε μια έκταση 7,5 στρεμμάτων, σε κτίρια που θύμιζαν άσυλο, οι εργατικές πολυκατοικίες, το γκέτο των Βούρλων στέγασε τις σεξεργάτριες του Πειραιά με στόχο τον υγειονομικό, αστυνομικό και κοινωνικό έλεγχό τους.

Οι συγγραφείς Σπύρος Παπαϊωάννου και Κώστας Βλησίδης παρουσιάζουν, μετά από πολυετή έρευνα, την ιστορία του γκέτο των Βούρλων στο βιβλίο τους «Το φρικτόν τέμενος της αμαρτίας», που εκδόθηκε από το Ινστιτούτο Μελέτης της Τοπικής Ιστορίας και της Ιστορίας των Επιχειρήσεων. Δύο τόμοι, 360 σελίδες, με σπάνιο υλικό, ανάμεσα στο οποίο και οι αποκαλυπτικές φωτογραφίας που τράβηξαν οι απεσταλμένοι της Κοινωνίας των Εθνών.

Ο πρώτος τόμος τεκμηριώνει την ιστορία των Βούρλων μέσα από τις πηγές. Ο δεύτερος παρουσιάζει την ανθρωπογεωγραφία των Βούρλων, τον χώρο και τους ανθρώπους. Η έκδοση αποτελεί πλέον σημαντικό κεφάλαιο της τοπικής ιστορίας, της ιστορίας της σεξουαλικότητας, της ιστορίας του περιθωρίου, της ιστορίας των φύλων.

Γιατί κοινοποιούμε το πένθος μας και τι συμβαίνει με την ψηφιακή παρουσία ενός χρήστη που έχει εγκαταλείψει τα εγκόσμια;
 

Η συγγραφέας Μαρία Γιαγιάννου διερευνά το χώρο του Facebook όχι ως μια αχανή περιοχή όπου η ζωή κάνει το παιχνίδι της αλλά ως ένα νεκροταφείο υπό διαμόρφωση κι ένα σκευοφυλάκιο μνήμης. Το βιβλίο της R.I.F. (Rest in Facebook), που αποτελείται από μια διαδοχή posts, συνδυάζει μυθοπλασία, δοκίμιο και επιτάφια επιγράμματα, μερικά από τα οποία αποτελούν παρωδία ποιημάτων της Παλατινής Ανθολογίας.

Η αγωνία (επιθανάτια;)  για τη γραφή διαπερνά αυτό το υβριδικό πεζογράφημα. Αλλά παρά το θέμα του, το βιβλίο της Μαρίας Γιαγιάννου δημιουργεί αισιοδοξία  για το μέλλον της γραφής, που ίσως ξαναβρεί την ελευθερία της επιστρέφοντας στο αναλογικό παρελθόν της.

Ο Ελληνικός Στρατός έχει ηττηθεί στη Μικρασιατική Εκστρατεία και εγκαταλείπει την Ιωνία. Μια αποδεκατισμένη μεραρχία όμως περιπλανιέται κάπου στην Ανατολία, έχοντας ως επικεφαλής της έναν συνταγματάρχη. Ο Νέστωρ, αυτό είναι το όνομα του συνταγματάρχη, καταδιώκεται από τις ερινύες του, επειδή είχε διατάξει σφαγή αμάχων, και βρίσκει καταφύγιο στη μορφίνη αλλά και στους παλιούς μύθους, στην ελληνική μυθολογία. Στην απέλπιδα πορεία της η μεραρχία φτάνει σε μια πόλη-ουτοπία που δεν την έχει αγγίξει ο πόλεμος. 

Ο Πάνος Καρνέζης «στήνει» τελικά ένα πολεμικό μυθιστόρημα, με φόντο την ΜικρασιατικήΕκστρατεία και την συντριβή της Μεγάλης Ιδέας στις ακτές της Ιωνίας, για να μιλήσει όχι για τον πόλεμο αλλά για το τραύμα, τις τύψεις, την μοναξιά, την απελπισία αλλά και την βαθιά ελπίδα για τη ζωή.

Μια ιστορία ενηλικίωσης αλλά και ματαίωσης με ήρωα έναν νεαρό φοιτητή της Σχολής Καλών Τεχνών που δεν θα γίνει όμως ποτέ ζωγράφος. Μια ιστορία που ξεκινάει το 1966 και φτάνει βαθιά στον 21ο αιώνα. Στο πρώτο πλάνο η προσωπική ζωή του ήρωα και οι συναισθηματικοί σεισμοί που τον αλλάζουν, στο δεύτερο η εποχή, το μεταίχμιο προς τη δικτατορία και μετά στη μεταπολίτευση.

«Λάδι σε καμβά» είναι ο τίτλος του νέου μυθιστορήματος του Αλέξη Πανσέληνου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Με το βιβλίο αυτό συμπληρώνονται 40 χρόνια λογοτεχνικής παρουσίας του συγγραφέα, από το 1982, που κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο του, η συλλογή διηγημάτων «Ιστορίες με σκύλους». Η τέχνη ως μουσική, χορός ή ζωγραφική αποτελεί ένα alter ego της τέχνης του Πανσέληνου, δηλαδή της τέχνης της γραφής.

Το βρίσκουμε και πάλι στο νέο του μυθιστόρημα, «Λάδι σε καμβά», όπου ο ήρωας ξεκινάει με όνειρα να γίνει ζωγράφος. Το όνειρο συντρίβεται όμως, γίνεται ήττα και ματαίωση, αποτέλεσμα μιας μεγάλης περιπέτειας ζωής που ορίζεται τόσο από τις εξωτερικές συνθήκες (δικτατορία, πολιτικές, οικονομικές και οικογενειακές αλλαγές) όσο και από τον ταραγμένο εσωτερικό κόσμο του ήρωα.