5 นิทานพรรณนา

ในยุคปลายสุดแห่งพุทธสมัยของพระกัสสปะพุทธเจ้า ศาสนาเริ่มเสื่อมถอยลง ภิกษุทั้งหลายเลี้ยงชีพด้วยการแสวงหาอันไม่สมควร ทำการเกี่ยวข้องกับพวกภิกษุณีจนมีบุตรธิดา ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก และพราหมณ์คฤหบดี ไม่ได้ดำรงตนอยู่ในธรรม ส่งผลให้ไม่มีเทวดาไปเกิดในสวรรค์ มีแต่คนตกนรก

และในขณะนั้นพระโพธิสัตว์ได้เสวยพระชาติเป็นท้าวสักกเทวราช ได้ทรงทำคุณูปการอันใหญ่หลวงในการช่วยยืดอายุพระพุทธศาสนา ซึ่งเรื่องราวที่น่าสนใจนี้ได้นำเสนอไว้ใน "มหากัณหชาดก"

นอกจากนี้ยังได้หยิบยกเอาเรื่องราวของท้าวสักกะ ผู้เป็นจอมแห่งเทพทั้งหลาย มาเป็นเรื่องเสริมเพิ่มเติมขยายความ

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

พุทธชัยมงคลคาถา (ตอนจบ)  ในบทที่ 7 ว่าด้วยชัยชนะที่มีต่อนันโทปนันทนาคราช ผู้มีเล่ห์เหลี่ยมมาก และ บทที่ 8 ว่าด้วยชัยชนะที่มีต่อพกพรหม ผู้มีทิฏฐิมานะสูง พระพุทธองค์ทรงใช้วิธีการใดในการรับมือจนเปลี่ยนผู้ที่มีมิจฉาทิฐให้กลับเป็นผู้มีสัมมาทิฐิ และตั้งมั่นอยู่ในพระรัตนตรัยได้นั้น เป็นเรื่องที่ได้นำเสนอไว้อย่างน่าสนใจ 

ผู้ฟังสามารถนำหลักธรรมและวิธีการที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงไว้เป็นแบบอย่าง ที่ได้นำเสนอไล่เรียงมาตั้งแต่บทที่ 1 ถึง 8 นี้ เป็นแนวทางในการปฏิบัติและรับมือเมื่อต้องเผชิญกับบุคคลประเภทต่าง ๆ  อันจะทำให้ตั้งอยู่ในกุศลธรรม และกระแสแห่งธรรมได้

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

"พุทธชัยมงคลคาถา (พาหุง)" ใน บทที่ 5 ว่าด้วยเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงเอาชนะนางจิญจมาณวิกาที่มากล่าวร้ายใส่โทษว่าตนเองกำลังตั้งครรภ์กับพระพุทธเจ้า  และ บทที่ 6 ว่าด้วยเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงเอาชนะสัจจกนิครนถ์ ผู้เป็นนักโต้วาที ที่ฉลาดหลักแหลม มีชื่อเสียงโด่งดังหาผู้มาโต้ตอบได้ยาก แต่เป็นคนมืดบอด ไม่ยอมรับความจริง มีจิตใจยกตนข่ม จึงมาพบพระพุทธเจ้าเพื่อตอบโต้วาทะ

"ผู้ฟังจะได้เห็นถึงพุทธลีลาขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่ทรงเอาชนะทั้งนางจิญจมาณวิกาและสัจจกนิครนถ์ ผู้ที่คิดจะมาทำลายทำร้าย ทำความเสื่อมเสียให้เกิดขึ้นแก่พระพุทธองค์ แต่ก็ทรงเอาชนะด้วยการใช้สันติวิธี สงบนิ่ง และปัญญาญาณ ซึ่งเราสามารถนำเอาวิธีการดังกล่าว ไปแก้ไขปัญหาที่ต้องเผชิญในชีวิตประจำวัน เป็นแนวทางในการเสริมสร้างบารมีให้กับตนเอง"

ชัยชนะของพระพุทธเจ้า ใน  2 บทนี้ เป็นความสวยงามของการไล่เรียงอธิบายลงไปในตัวบท ที่ยกเรื่องราวขึ้นมาประกอบได้สอดคล้องกัน จะเป็นอย่างไรนั้น รับฟังกันได้ในเอพิโสดนี้

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: นิทานพรรณนา S02E14 , S02E13 , คลังพระสุตร S08E41 

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

"พุทธชัยมงคลคาถา (พาหุง)" ใน บทที่ 3 ว่าด้วยเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงมีชัยชนะเหนือพพญาช้างชื่อ นาฬาคิรี ที่กำลังตกมันและเมา มีความดุร้ายเหมือนไฟไหม้ป่า มีกำลังเหมือนจักราวุธ ถูกปล่อยให้วิ่งเข้ามาเพื่อหวังทำร้ายพระพุทธเจ้า ซึ่งมีพระเทวทัตเป็นผู้วางแผนลอบปลงพระชนม์อยู่เบื้องหลังจากหลายวาระ และ บทที่ 4 ว่าด้วยเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงปราบมหาโจรองคุลิมาล ผู้หยาบช้า มีฝ่ามือเปื้อนเลือด ปักใจมั่นในการฆ่าตี ไม่มีความกรุณาในสัตว์ทั้งหลาย ฆ่าผู้คนแล้วตัดนิ้วมือนำมาร้อยเป็นพวงมาลัยคล้องคอ ให้กลับใจ ด้วยอมตะวาจาที่เราได้ยินกันอย่างคุ้นเคยที่ว่า "เราหยุดแล้ว แต่ท่านยังไม่หยุด"  

"นี้เป็นชัยชนะที่ท่านว่า โดยไม่ใช้อาชญา เป็นการด่าว่าทำร้าย โดยไม่ใช้ศาสตรา เป็นอาวุธเป็นตะขอเกี่ยวช้าง ไม่มี  แต่ใช้ธรรมะล้วน ๆ ในกรณีของช้างนาฬาคิรี ก็ใช้เมตตา กรณีของโจรองคุลิมาล ก็ใช้อิทธิวิธี และในชัยชนะนี้ก็เป็นชัยชนะที่ราบคาบด้วย"

และอย่างไรเรียกว่า "ชัยชนะที่ราบคาบ" รับฟังกันได้ในเอพิโสดนี้

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: นิทานพรรณนา S02E13 , ขุดเพชรในพระไตรปิฎก S02E13 , อังคุลิมาลสูตร ,       

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในเอพิโสดนี้ เริ่มต้นซีรีส์ "พุทธชัยมงคลคาถา (พาหุง)" ในบทแรกว่าด้วยเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงมีชัยชนะเหนือพญามารที่ยกกองพลใหญ่มาผจญในคืนก่อนการตรัสรู้ และ บทที่ 2 ว่าด้วยเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าทรงปราบทิฏฐิของอาฬวกยักษ์ที่มีจิตใจดุร้ายหยาบกระด้างให้พ่ายแพ้ลงได้

"ชัยชนะได้ด้วยธรรมะล้วน ๆ…ไม่ว่าจะเอาชนะท้าววสวัตตี พญามาร ที่คอยจะหาช่องอยู่ตลอดเวลา ไม่ว่าจะเอาชนะอาฬวกยักษ์ผู้มีจิตกระด้าง ก็ได้ด้วยธรรมะ ไม่มีคราวไหนเลยที่เราจะเอาชนะอกุศลธรรม เอาชนะอธรรม ได้ด้วยอกุศลธรรมที่มากกว่า หรือได้ด้วยอธรรมที่ยิ่งไปกว่า นั่นไม่มีเลย…แต่ถ้าเราเอาชนะด้วยธรรมะ เอาชนะด้วยกุศลธรรม นี่แหละเป็นชัยชนะที่ยิ่งกว่าชัยชนะใด ๆ

"พุทธชัยมงคลคาถา" คาถาว่าด้วยชัยชนะ 8 ประการ อันเป็นมงคลของพระพุทธเจ้า ที่เรียกกันติดปากว่า “บทสวดพาหุง” โดยมีหลักธรรมที่พระองค์ได้สั่งสอนและทรงกระทำเป็นแบบอย่างให้เราปฏิบัติตามเพื่อความหลุดพ้นจากกองทุกข์ที่แตกต่างกันไปตามแต่ละบท ๆ โดยจะนำมาให้รับฟังกันเป็นคู่ ๆ ในเอพิโสดต่อไป

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: นิทานพรรณนา S02E02 

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

"มหากปิชาดก" เป็นนิทานชาดกที่เป็นเรื่องราวในอดีตชาติของพระพุทธเจ้า เมื่อครั้งที่เป็นพระโพธิสัตว์บำเพ็ญบารมีเสวยพระชาติเป็นพญาลิง จึงยกมาใน  2 วาระ ที่ได้ช่วยฝูงลิงบริวารให้พ้นภัย ด้วยความที่เป็นหัวหน้าที่มีจิตใจหนักแน่น เปี่ยมล้นด้วยความเสียสละ ประกอบด้วยปัญญา ได้ใช้ร่างกายของตนต่อเป็นสะพาน โดยใช้เถาวัลย์ที่ผูกไว้ที่เอวตนเอง เพื่อให้ฝูงลิงบริวารทั้ง 80,000 ตัว เหยียบข้ามแม่น้ำ จนหนีจากการถูกไล่ล่าไปได้อย่างปลอดภัยทุกตัว เพราะด้วยจิตใจที่มีความสงเคราะห์ต่อฝูงลิงบริวาร

และในอีกวาระหนึ่ง ด้วยจิตที่มีความเมตตากรุณาแม้ถูกทำร้ายก็ไม่ถือโกรธ ซึ่งในครั้งนั้นได้ช่วยเหลือพราหมณ์ที่เดินหลงป่าเข้ามา แล้วพลัดตกเหวไว้ แต่ด้วยความที่พราหมณ์มีจิตอันเป็นบาปธรรมจึงเป็นเหตุให้คิดชั่ว ทำร้ายได้แม้แต่กับผู้มีคุณแก่ตน พราหมณ์นั้นจึงได้รับทุกขเวทนาเป็นอย่างมาก ด้วยบาปกรรมที่ตนได้กระทำส่งผล

ทั้งนี้ได้นำเป็นเรื่องราวของ พระเจ้าวิฑูฑภะ มาประกอบเพิ่มเติม โดยปรารภเรื่องการสงเคราะห์ญาติจากการที่จะถูกพระเจ้าวิฑูฑภะมาทำร้ายล้าง แต่ห้ามทัพได้เพียงแค่ 3 ครั้ง  เพราะกรรมในกาลก่อนของเหล่าศากยวงศ์ได้ส่งผล

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: นิทานพรรณา E02S01 

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ให้ทานอย่างไรจึงได้อานิสงส์มาก เอพิโสดนี้จึงได้หยิบยกเรื่องการให้ทาน ซึ่งเป็นบาทฐานเบื้องต้นของการบรรลุธรรม การให้ทานที่ให้อานิสงส์มากต้องประกอบด้วยองค์ 3 คือ (1) การตระเตรียม (2) เจตนา และ (3) ผู้รับ ซึ่งมีรายละเอียดอย่างไรนั้น สามารถรับฟังกันได้ที่นี่

ทั้งนี้ได้หยิบยกตัวอย่างการให้ทานของบุคคลในสมัยพุทธกาล ที่รู้จักกันดีคือ พระสีวลี ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้เลิศในทางผู้มีลาภมาก ซึ่งเป็นผลมาจากกุศลทาน เพื่อให้ผู้ฟังมีความเข้าใจมากยิ่งขึ้น

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: คลังพระสูตร S09E10 , S09E11 , S07E53 , นิทานพรรณา S01E26 , บัณฑิตสามเณร , ธรรมบท-เรื่องสุขสามเณร , เมณฑกเศรษฐี , กรรมของติสสะภิกษุ และ สุมนมาลาการ ,                        

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในเอพิโสดนี้ ได้คัดสรรเรื่องราวจาก หนังสือนิทานกตัญญู 100 เรื่อง ที่รวบรวมจากพระไตรปิฎก และคัมภร์อรรถกถา ซึ่งมีเนื้อเรื่องเกี่ยวกับความกตัญญู กล่าวถึงบุคคลในสมัยพุทธกาล ที่ได้แสดงออกถึงความกตัญญูกตเวที เป็นการแสดงออกถึงความดีงาม เป็นเครื่องหมายของคนดี มานำเสนอให้ได้ฟังกันถึง 3 เรื่อง เริ่มด้วย… "มัจฉทานชาดก" ว่าด้วยบุญที่ให้ทานแก่ปลา และผลบุญจากการอุทิศบุญให้กับเทวดา "ธรรมเทวปุตตชาดก" ว่าด้วยธรรมเทพบุตร | ธรรมชนะอธรรม"ภิกษุมีภัณฑะมาก" ธรรมบทแปลภาคที่ 5 เรื่องที่ 114 (สั่งสมสิ่งของ)

และในทั้ง 3 เรื่องนี้ มีประเด็นที่น่าสนใจซึ่งจะมาสรุปเป็นข้อคิดข้อปฏิบัติให้แก่ท่านผู้ฟัง เพื่อนำมาประยุกต์ใช้งานให้เกิดประโยชน์ในชีวิตประจำวันของเราได้

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่: #ธรรมย่อมชนะอธรรม ,  #สากัจฉาธรรม - การตอบแทนบุญคุณบิดามารดา , #สากัจฉาธรรม-สุปฺปฏิการ การกระทำตอบ                                       

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

สามเณรน้อยชื่อว่า "ติสสะ" (พระวนวาสีติสสเถระ) เกิดในตระกูลอุปัฏฐากของพระสารีบุตรเถระ ได้ชื่อตามพระเถระเมื่อครั้งเป็นคฤหัสถ์มีชื่อว่า อุปติสสมาณพ ขณะแม่แพ้ท้องคิดว่า เราพึงนิมนต์ภิกษุ 500 รูป มีพระสารีบุตรเถระเป็นประธาน ให้นั่งในเรือนถวายข้าวปายาส แล้วบริโภคข้าวปายาสอันเป็นเดนของภิกษุ นางได้ตามประสงค์นั้น และเมื่อเด็กน้อยมีอายุ 7 ปี ก็ได้ขอออกบวชเพื่อเพื่อศึกษาเล่าเรียนและปฏิบัติธรรม โดยมีพระสารีบุตรเป็นอุปัชฌายะและเป็นผู้ให้ตจปัญจกกัมมัฏฐาน จึงขออนุญาตออกป่าไปปฏิบัติสมณธรรม 3 เดือนได้บรรลุพระอรหัตพร้อมด้วยปฏิสัมภิทา.

ประเด็นที่น่าสนใจในที่นี้คือ เมื่อสามเณรนั้นออกป่าทำสมณธรรม ได้เข้าไปบิณฑบาต เมื่อมีผู้ถวายภิกษา ไหว้แล้ว สามเณรก็กล่าวว่า "ขอท่านทั้งหลายจงถึงซึ่งความสุข, จงพ้นจากทุกข์เถิด." แต่ไม่ได้อธิบายความหมายว่าเป็นอย่างไร จนเมื่ออุปัชฌายะมาเยี่ยมบอกสอนแล้ว สามเณรได้บรรลุธรรมขั้นสูง จึงสามารถแสดงให้เห็นถึง "เหตุให้ถึงสุขและพ้นจากทุกข์" ได้ เรื่องราวต่อไปจะเป็นอย่างไรมาติดตามรับฟังกันได้ในเอพิโสดนี้

“ก็ข้อปฏิบัติที่เป็นเหตุให้ได้ลาภเป็นอย่างหนึ่ง ข้อปฏิบัติที่ให้ถึงพระนิพพานเป็นอย่างหนึ่ง ภิกษุผู้เป็นสาวกของพระพุทธเจ้า รู้ชัดข้อปฏิบัติทั้งสองนี้แล้วไม่พึงยินดีสักการะ แต่พึงเพิ่มพูนวิเวก”…เรื่องพระวนวาสีติสสเถระ [๕๙]  

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: คลังพระสูตร S08E23 ,ขุดเพชรในพระไตรปิฎก S01E25 

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

ในเอพิโสดที่แล้ว ได้นำเสนอเรื่องของ สัญชัยปริพาชก ในส่วนของเหตุที่พระพุทธเจ้าทรงแต่งตั้งพระโมคคัลลานะและพระสารีบุตรเป็นพระอัครสาวกเบื้องซ้ายและขวา เอพิโสดนี้จึงเป็นตอนต่อในเรื่องบุรพกรรมของผู้บวชก่อน และบุรพกรรมของพระอัครสาวกคู่เลิศ และเป็นตอนจบที่เชื่อมโยงพระอัครสาวกต่อเข้ากับสัญชัยปริพาชก ที่แสดงให้ถึงความเป็นผู้เห็นผิดกับผู้เห็นถูกนั้นได้รับผลต่างกัน 

“ภิกษุทั้งหลาย สญชัยถือสิ่งที่ไม่มีสาระว่า ‘มีสาระ’ และสิ่งที่มีสาระว่า ‘ไม่มีสาระ’ เพราะความที่ตนเป็นมิจฉาทิฏฐิ. ส่วนเธอทั้งสองรู้สิ่งเป็นสาระโดยความเป็นสาระ และสิ่งอันไม่เป็นสาระโดยความไม่เป็นสาระ ละสิ่งที่ไม่เป็นสาระเสีย ถือเอาแต่สิ่งที่เป็นสาระเท่านั้น เพราะความที่ตนเป็นบัณฑิต”…ธรรมบทแปลเรื่องสญชัย

แนะนำรับฟังเพิ่มเติมได้ที่ Playlists: นิทานพรรณนา E02S07 

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.