Bach van de Dag

Het is de geboortedag van ‘Wolfje’, de koosnaam die vader Leopold Mozart aan zijn zoon gaf. Wolfgang Amadeus kwam al vroeg in aanraking met de muziek van Johann Sebastian Bach – de bewondering voor en de studie van de Thomascantor is terug te horen in de muziek van Mozart.

Muziek:

Wolfgang Amadeus Mozart en zijn vader Leopold zaten in het publiek. Het is 1765. In Londen is de opera Adriano in Siria van Johann Christian Bach een groot succes. Of beter: John Bach zoals hij zich noemt. Bachs jongste zoon is wellicht de beroemdste componist van zijn tijd, reden genoeg voor Leopold om met zijn zoon ‘Wolfje’ naar Londen te gaan, en daar onder andere het vak te leren.

Muziek:
Johann Christian Bach: Adriano in Siria - Ouverture
Uitvoerenden: Hannover Band o.l.v. Anthony Halstead

Ze gold als een van de grootste Franse pianisten; Marcelle Meyer. Bevriend met Stravinsky, Ravel, Satie… en een pianiste die als een der eersten ‘oude muziek’ op plaat zette. Muziek van Scarlatti, Rameau, Couperin en Bach; Marcelle Meyer zette een standaard neer – jaren later raakte Alexandre Tharaud naar eigen zeggen ‘in shock’ toen hij Meyer voor het eerst hoorde. Tegenwoordig is Tharaud de trotse beheerder van haar nalatenschap.

Muziek:
Johann Sebastian Bach, Inventionen, BWV.772-786
Uitvoerende: Marcelle Meyer, piano (opname: 1948)

Een Bach-cellosuite – natuurlijk op cello. Maar wat blijkt? Ook wonderbaarlijk fraai op een saxofoon, of mooie kitsch met een aantal celli en electronica. Ik verbaas me geregeld over de mogelijkheden die de muziek van Bach biedt.

De ietwat statige, langzame dans, Sarabande, uit de Eerste cellosuite in vier verschillende gedaanten.

Muziek:

Bach was zich ten volle bewust van de traditie waarin hij stond; Thomascantor was een eerbiedwaardig ambt. Daarom vond ik het inspirerend om me bezig te houden met Bachs voorgangers. Johann Hermann Schein was Thomascantor van 1616 tot 1630 – bij zijn begrafenis klonk er muziek van zijn goede vriend Heinrich Schütz. Bij beiden hoor je in de verte ‘Bach’…

Muziek:

Paul McCartney zag Bachs Brandenburgs Concert nr.2 live op televisie. Vooral dat hoge, juichende trompetje… dat was nu net de finishing touch voor het nummer Penny Lane! De trompettist, David Mason, kwam naar Abbey Road en blies de solo in. Fantastische muziek, Bach meets Beatles, kan het beter… Ik vond een opname met David Mason op trompet, onder leiding van de componist Benjamin Britten.

Muziek:

Componist Alban Berg was diep geraakt, toen in 1936 de nog maar 20-jarige dochter van Alma Mahler en Walter Gropius overleed. Manon Gropius, een Engel, volgens Berg. Hij vereeuwigde zijn verdriet in het Vioolconcert ‘Dem Andenken eines Engels’. In het tweede deel, schemert een Bach-koraal door. Klarinetten op de achtergrond: Es ist genug.

Muziek:

Begin jaren ’90 van de vorige eeuw, hoorde ik het Wohltemperierte Klavier boek II voor het eerst; en mijn oren stonden meteen op steeltjes bij Prelude en Fuga nr.14.

Waarom? Gewoon mooi… simpel anwoord, maar toch. Bij iedere nieuwe opname van dit werk, luister ik meteen hoe nr.14 gespeeld word. Peter Hill brengt een innige warmte in deze muziek. Mooi. Gewoon mooi.

Muziek:
Johann Sebastian Bach: Prelude en fuga nr.14, BWV.883 (Wohltemperierte Klavier boek II)
Uitvoerende: Peter Hill, piano

Wat kon Schweitzer eigenlijk niet? Hij promoveerde zowel in de theologie, als de filosofie en medicijnen. Hij was een uitmuntend organist en een groot kenner van Bach. Daarnaast een wereldberoemde man, een Homo Universalis in de twintigste eeuw. Op zijn geboortedag daarom: Albert Schweitzer speelt Bach.

Muziek:
Johann Sebastian Bach: Liebster Jesu, Wir Sind Hier, BWV.731 (opname 1936)
Uitvoerende: Albert Schweitzer, orgel