Bach van de Dag

De cantate voor de eerste zondag van de Advent begint met uitbundige pauken en trompetten. Maar er is ook een aria die spreekt van een ‘zachte en zwakke stem’. En de kracht die daarvan uitgaat. Eigenlijk een aria die nog steeds uitermate actueel is. Een klinkend pleidooi voor kwetsbaarheid.

Muziek:
Johann Sebastian Bach, Cantate, BWV.36 ‘Schwingt freudig euch empor - Aria, ‘Auch mit gedämpften schwachen Stimmen’
Uitvoerenden: Joanna Lunn, sopraan & English Baroque Soloists o.l.v. John Eliot Gardiner

Er was al een opvolger geregeld… In 1749 is Bach behoorlijk ziek, en de ‘opvolging’ zal hem niet geholpen hebben met het herstel. Hij roept zijn oudste zoon naar Leipzig om middels een concert te solliciteren. Wilhelm Friedemann Bach dirigeert daarom op de eerste zondag van de Advent 1749 zijn grootse cantate Lasses und ablegen die Werke der Finsternis. Spoiler-alert: W. F. Bach werd afgewezen…

Muziek:
Wilhelm Friedemann Bach: Cantate ‘Lasset uns ablegen die Werke der Finsternis’ - Openingskoor: ‘Lasset uns ablegen die Werke der Finsternis’ & Aria: ‘Vater, mit Erbarmen’
Uitvoerenden: Barbara Schlick, sopraan
Rheinische Kantorei & Das Kleine Konzert o.l.v. Hermann Max

Met zoveel aandacht en concentratie, de oude opnamen van Rosalyn Tureck zijn een fenomeen, ‘Hogepriesteres van Bach’, was haar bijnaam. En ze werd een groot voorbeeld voor Glenn Gould.

Muziek:

Stel: je vindt een vioolconcert van Bach… daar lijkt het op, als ik naar de bewerking van Ottorino Respighi luister. Het werkt, en zo hoorde je deze Bach nog nooit.

Muziek:
Johann Sebastian Bach (Arr. Ottorino Respighi): Vioolsonate, BWV.1023 (Concert)
Uitvoerenden: Ilkka Talvi, viool & Seattle Symphony o.l.v. Gerard Schwarz

De vroegste bewaarde ‘Bach-muziek’ is van Johann Bach. Zijn muziek, innig en vroom, raakt bij mij aan het verlangen naar een dorp.

Muziek:
Johann Bach: Unser Leben ist ein Schatten
Uitvoerenden: Vox Luminis o.l.v. Lionel Meunier

Gewoonweg mooi en onderhoudend, deze twee sonates van Bach. En: dezelfde muziek, in een nogal verschillende instrumentatie, daar draaide Bach zijn hand niet voor om.

Muziek:

JFK, vermoord in Dallas, op 22 november 1963. ’s Avonds speelde de Amerikaanse pianist John Browning als eerbetoon een Bach-koraal, en vroeg het publiek te gaan staan en niet te applaudisseren.

Muziek:
Johann Sebastian Bach / Busoni (Arr.): Ich ruf zu Dir, Herr Jesu Christ, BWV.639
Uitvoerende: John Browning, piano (live, 22 november 1963)

Bachs oudste zoon, Wilhelm Friedemann, werd beschouwd als een wellicht nog grotere organist dan zijn vader. Maar ook als een ‘moeilijke’ man, die waarschijnlijk niet kon omgaan met de verwachtingen die zijn vader van hem had…

Muziek:

Het heeft een haar gescheeld, Johann Friedrich Fasch werd gevraagd om te solliciteren naar de baan van Thomascantor… maar hij trok zich terug. Zodoende kwam de weg vrij voor Johann Sebastian Bach. Fasch’ muziek wordt tegenwoordig nauwelijks meer uitgevoerd, jammer, want hij werd door J. S. Bach hoog geacht.

Muziek:

Op 19 november 1728 overleed Bachs voormalige werkgever en vriend Prins Leopold von Anhalt-Cothen. Voor de herdenkingsdienst componeerde Bach zijn Kothener Trauermusik, BWV.244a, met opmerkelijk veel muziek die je terughoort in de Matthäus-Passion.

Muziek: