Van de makers van BNR Beter, een nieuwe podcast!

Als de eerste Nederlandse HIV-patient in 1982 het ziekenhuis binnenstapt is de wereld nog onwetend over de grootse epidemie die zich over landsgrenzen verspreid. Er zijn geen medicijnen, en mensen zijn bang en wanhopig. Maar die roerige jaren 80 liggen inmiddels achter ons, hoe is het om nu, 40 jaar later, HIV te hebben? 

Presentatie: Loiza Lamers & Angela Groothuizen 

'Uitgedokterd: HIV’ is een redactioneel onafhankelijke podcast, gemaakt door BNR. Dit eerste seizoen is mogelijk gemaakt door Viiv Healthcare. De sponsor had geen enkele invloed op de sprekers of de inhoud van de podcast.  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse zorg en het leger werken veel samen. Nederlandse artsen en verpleegkundigen zijn oproepkrachten van het leger, helpen bij de trainingen van militaire medics en andersom werd het leger in de coronatijd ingezet ter ondersteuning van de ziekenhuizen.  

Sebastiaan Vermeulen is het dagelijks leven anesthesioloog in het Erasmus MC in Rotterdam en reservist luitenant-kolonel en vertelt over wat hij in defensie leerde en kon bijdrage.  

Zorgvernieuwers

In de verpleeghuizen is het hollen of stilstaan. Iedereen moet tegelijkertijd uit bed en aan tafel, waarna de verpleegkundigen even op adem kunnen komen voor de lunch-gekte weer losbarst. Het levert korte dienstjes op, en het haastig werken doet altijd afbreuk aan de kwaliteit van de zorg.  

Tonos Care heeft hier iets op bedacht: een app die met behulp van een slim algoritmen veel betere roosters kan maken voor patiënt én verpleegkundige. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een hoofd vol watten, slappe spieren, weinig concentratie en vooral geen veerkracht voor zelfs maar de kleinste tegenslagen. Een gebroken nacht kan je opbreken.

Maar liefst een op de vijf mensen heeft slaapproblemen. Zij vallen moeilijk in slaap of worden te vroeg wakker. Neuroloog en somnoloog Claire Donjacour, werkzaam bij Stichting Epilepsie Instellingen Nederland (SEIN), weet alles over slaapproblemen, slaapziekten, slaaphygiëne en leefstijlregels om beter te slapen. Een van haar opmerkelijkste tips: ga mínder lang in bed liggen als je slaapproblemen hebt.  

Zorgvernieuwers  

De meeste wetenschap bouwt voort op de reeds bekende theorieën, technieken en bewezen effectieve behandelmethoden. Maar wat zou er gebeuren als dokters gebruik zouden maken van de ervaringen van patiënten en díe theorieën, technieken en behandelingen zouden testen?  

Met die insteek startte hoogleraar moleculaire biologie in het Amsterdam UMC Bianca Brundel vijf onderzoekslijnen naar boezemfibrilleren. Ze gaat onderzoeken of en hoe de boezemfibrilleren gerelateerd is aan stress, blootstelling aan pesticiden, genetica en of het met voedingssuplementen kan worden verminderd.  

 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het festivalseizoen is in full swing. Maar rock en roll kan niet zonder alcohol en drugs vinden sommige mensen. Met die middelen vervagen de grenzen en dan gaat  flirten wel eens iets mis. 

Sterker nog, val al het seksueel grensoverschrijdend gedrag vindt 61 procent plaats tijdens het uitgaan. Ymke Kelders, programmamedewerker seksualiteit en zorg bij Rutgers vertelt over de campagne ‘Ben jij ok?’.

Wat betreft drugs ontmoedigd het Trimbos-instituut al het drugsgeruik Maar voor de koppige pillenslikker, heeft drugsonderzoeker Laura Smit-Rigter harm-reductie-tips.

Zorgvernieuwers

Het is zomer en dus is het teken-seizoen. Onderzoeker Freek van de Schoor maakt ons iets minder bang voor de parasiterende bloedzuigers. Slechts 2% van alle mensen met een tekenbeet krijgt ernstige klachten door de ziekte van Lyme. Hij vertelt erover en over het nut en de onzin van testen op Lyme.  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eenzaamheid is net zo ongezond als het roken van 15 sigaretten per dag. Tweederde van de ouderen is eenzaam en sinds corona is er een nieuwe groep eenzame ouderen bijgekomen.

Ouderenpsychiater en voorzitter van de van de NVvP-afdeling ouderenpsychiatrie Didi Rhebergen maakt zich hierover grote zorgen en vertelt hoe je eenzaamheid en depressie kan herkennen bij een oudere en wat er tegen te doen. 

Zorgvernieuwers

In het Catharine ziekenhuis in Eindhoven gebruiken ze Artificial Intelligence om hartfalen te detecteren. Elk jaar wordt bij ongeveer 40.000 patiënten in Nederland hartfalen vastgesteld, maar diagnostiek duurt nu nog heel lang. AI, artificial intelligence, kan die diagnostiek waarschijnlijk enorm versnellen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Stop met de overdaad aan vitaliteitsworkshops. HR-afdelingen zouden veel kritischer moeten kijken naar de impact van hun eigen interventies en hun bestuurders om de oren moeten slaan met data.  

Er is een schreeuwend personeelstekort in de zorg en met de vergrijzing gaat dat tekort nog veel meer oplopen. Daarom moet er goed gezorgd worden voor de mensen die in de zorg werken.  

Maar dat lukt nu nog niet. Het ziekteverzuim in de sector ligt met 7 procent boven het Nederlandse gemiddelde van 5 procent. 

Anouk ter Arve, programmamanager bij IZZ, begeleidt al tien jaar zorgorganisaties in het gezond en veilig werken. Ze ziet al tien jaar dezelfde fouten en oplossingen en schreef er het boek over Zuurstof voor zorgprofessionals. 

Zorgvernieuwers 

Hoe kan de zorg en behandelingen beter, slimmer, efficiënter en effectiever? In zorgvernieuwers deze week de bodymap tool. Een online gesprekstool waarmee jongeren met een chronische aandoeningen en hun hulpverleners behandellast kunnen bespreken. Femke van Schelven ontwikkelde en onderzocht deze tool.  

 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De helft van de volwassenen overgewicht en als het zo doorgaat krijgt een op de drie mensen diabetes type 2.

Daarom zet het Diabetesfonds zich in voor een gezondere leefomgeving, waarin het betaalbaar en makkelijk is om gezond te eten. Diena Halbertsma is de kersverse directeur van het Diabetesfonds. Ze was hiervoor 16 jaar directeur bij het Longfonds, waar ze een vergelijkbare taaie klus had: zorgen dat Nederlanders stoppen met roken. Ze vertelt hoe ze hoop houdt bij zo'n schijnbaar onmogelijke klus.  

Zorgvernieuwers 

Bij de diagnose ALS verandert er veel in het leven van de patiënt. Het lichaam werkt steeds minder goed mee. Daarom worden ALS-patiënten begeleid door een groot team van specialisten. Maar die terugkerende ziekenhuisbezoeken zijn ook erg vermoeiend.  

Met deze klacht is Esther Kruitwagen- van Reenen, revalidatiearts bij het UMC Utrecht, aan de slag gegaan. En met een groot team van specialisten en technici heeft ze een app ontwikkeld die het leven van de patiënt vergemakkelijkt en de zorg verbetert. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De zorg kan wel wat ontwerpkracht gebruiken. Want als genezing niet meer mogelijk is, dan is medisch denken niet afdoende. De patiënt moet veel meer gezien worden als mens met een leven. Ontwerpers kunnen de vraag verhelderen en oplossingen binnen de gegeven context bedenken. 

Judith Rietjens doet onderzoek naar zelfmanagement van patiënten en ontdekte dat ontwerpers hier heel goed bij kunnen helpen. Op dit moment loopt een grote studie naar het programma Leven met kanker, een programma voor lotegenotencontact voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn, en hun naasten.  

Ook werkt Rietjens aan manieren om de zorg beter vorm te geven, bijvoorbeeld door een zorgpad in kaart te brengen als een metrokaart.  

Sociaal ontwerper Lotte de Haan ondersteunt mensen met een beperking in het bedenken en verbeteren van hulpmiddelen waardoor deze mensen meer autonomie krijgen en minder zorg nodig hebben.  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Magnesium is net zo belangrijk als haar evenknie calcium, maar veel minder bekend. Een magnesiumtekort kan spierkrampen, vermoeidheid en depressie veroorzaken.  

Microbioloog Jeroen de Baaij van het Radboudmc nn zijn collega onderzoeker en nefroloog Tom Nijenhuis onderzoeken de oorzaken van magnesiumtekort en hoe deze te behandelen.  

Zorgvernieuwers 

Met een QR-code naast de deur van bewoners, kunnen medewerkers van ouderenzorgorganisatie Cardia simpel en veilig de belangrijkste gegevens van bewoners scannen. Het scheelt medewerkers tot een half uur per dienst en levert meer privacy op voor de patiënten.  

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De maand mei is blaaskanker awareness maand. Deze vorm van kanker staat voor mannen in de top 5 van meest voorkomende kankers en bij vrouwen de top tien. Toch is het een relatief onbekende kankersoort. Daarom organiseert het Erasmus MC deze maand de Kanker Awareness maand.  

Uroloog Joost Boormans weet dat blaaskanker vaak pas in een laat stadium ontdekt wordt. Een alarmerend signaal van blaaskanker is als er bloed in de plas zit. Maar omdat vrouwen doorgaans niet opkijken van bloed in de pot, omdat het bij een normale menstruatie hoort, valt het hun pas laat op. Daarom voert het Erasmus MC de campagne: plas je bloed? Dat is niet goed.  

Tahlita Zuiverloon doet onderzoek naar nieuwe behandelingen van blaaskanker. 30 tot 50 procent van de patiënten reageert namelijk niet op de gebruikelijke behandeling, waarbij de blaas wordt gespoed met een gedeactiveerde tuberculose bacterie. Via de ‘patiënt in a dish’-methode, onderzoekt Tahlita welke medicijnen wel aanslaan.  

Zorgvernieuwers 

Bewegingswetenschapper Margot Bootsma promoveerde op de manier waarop mensen bewegingen aanleren, en dan met name de verschillen tussen hoe jonge en oude mensen dat doen. Fundamenteel onderzoek, maar Margot heeft nu al tips voor fysiotherapeuten en revalidatieartsen.  

 

See omnystudio.com/listener for privacy information.