ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ by RFI ខេមរភាសា / Khmer

March 06, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់ក្រសួងអាចប៉ះពាល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាដែរ ឬទេ?

លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃពុធ បានប្រកាសឱ្យក្រសួងទាំងអស់ត្រូវកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់ខ្លួនឱ្យបាន៥០% លើកលែងតែក្រសួងការបរទេស ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និង ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្រ្តីត្រូវកាត់បន្ថយការចំណាយឱ្យបាន២៥%។ អ្នកជំនាញផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជាបានលើកឡើងថា ការសម្រេចកាត់បន្ថយនេះ មិនមែនកាត់លើថវិកាចំណាយទាំងស្រុងរបស់ក្រសួងឡើយ តែជាការកាត់លើកញ្ចប់ថវិកាសម្រាប់វិនិយោគរបស់ក្រសួងប៉ុណ្ណោះ។ ជាមួយគ្នានេះ ពួកគេអះអាងថា ការកាត់បន្ថយនេះ ចង់ឫមិនចង់ គឺមានការប៉ះពាល់ តែមិនប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជានោះទេ។

12 min

March 05, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - សន្ធិសញ្ញាផ្ទេរអ្នកទោស៖ ផលប្រយោជន៍ ការព្រួយបារម្ភ និងបញ្ហាប្រឈម

កម្ពុជា និងវៀតណាមនឹងមានសន្ធិសញ្ញាផ្ទេរទណ្ឌិតរវាងគ្នានឹងគ្នានាពេលខាងមុខនេះ។ សេចក្តីព្រាងច្បាប់បង្កើតសន្ធិសញ្ញានេះ បានទៅដល់ដៃរដ្ឋសភាកម្ពុជាហើយៗនៅពេលនេះ គណៈកម្មការនីតិកម្ម និងយុត្តិធម៌នៃរដ្ឋសភាកំពុងតែសិក្សាលម្អិតបន្ថែម មុនសភាបើកកិច្ចប្រជុំអង្គដើម្បីពិនិត្យ និងអនុម័ត។ បើរដ្ឋសភា និង រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សន្ធិសញ្ញានេះ គឺកម្ពុជាទើបតែនឹងមានជាលើកទី១ប៉ុណ្ណោះជាមួយប្រទេសវៀតណាម ខណៈប្រទេសផ្សេងទៀតក៏គ្រោងនឹងបង្កើតនៅពេលក្រោយៗទៀត។ ទាំងរដ្ឋសភា និង រដ្ឋាភិបាល អះអាងថា សន្ធិសញ្ញានេះ គឺផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់អ្នកទោសដែលជាប់ពន្ធនាគារនៅវៀតណាម។ ប៉ុន្តែអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្សបង្ហាញពីភាពព្រួយបារម្ភខ្លះៗ និងបានលើកឡើងបញ្ហាប្រឈមដែលអាចកើតចេញពីសន្ធិសញ្ញានេះផងដែរ។

12 min

March 04, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើដំណើរការពិនិត្យរកមេរោគកូរ៉ូណារបស់ក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជាគួរឱ្យទុកចិត្តកម្រិតណា?

ការដួលសន្លប់មនុស្សនៅកម្ពុជានាប៉ុន្មានថ្ងៃកន្លងទៅថ្មីៗនេះ បានធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនកើតមន្ទិលសង្ស័យថា ពួកគេទាំងនោះអាចមានមេរោគកូរ៉ូណាក្នុងខ្លួន។ ប៉ុន្តែ ក្រសួងសុខាភិបាលបានចេញមកបដិសេធថា ជាព័ត៌មានប្រឌិតបំផុលសង្គម និងស្នើឱ្យសមត្ថកិច្ចចាត់ការតាមផ្លូវច្បាប់លើអ្នកដែលបំប៉ោងព័ត៌មានទាំងនោះថែមទៀត។ អ្នកឃ្លាំមើលសង្គមបានជំរុញឱ្យក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជាបកស្រាយនិងពន្យល់ពីបញ្ហានេះឱ្យបានច្បាស់លាស់ ដើម្បីជម្រះមន្ទិលសង្ស័យទាំងឡាយទាំងពួងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ឆ្លងតាមការពិនិត្យដោយវិទ្យាស្ថានប៉ាស្ទ័រ ទាំងក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា និងអង្គការសុខភាពពិភពលោកប្រចាំនៅកម្ពុជាអះអាងដូចគ្នាថា មកដល់ពេលនេះ មិនទាន់មានករណីឆ្លងមេរោគកូរ៉ូណាកើតជាថ្មីនៅកម្ពុជាឡើយ។

13 min

March 03, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការជំរុញឲ្យមានកំណើនទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកអាចទប់ទល់នឹងការធ្លាក់ចុះភ្ញៀវទេសចរបរទេសបានឬទេ?

ពលរដ្ឋខ្មែរដែលធ្វើដំណើរកំសាន្តទៅក្រៅប្រទេសកាលពីឆ្នាំ២០១៩មានប្រហែល២លាននាក់ ខណៈចំនួនភ្ញៀវទេសចរបរទេសចូលមកម្ពុជាវិញមាន៦,៦លាននាក់។ ប៉ុន្តែរយៈពេល២ខែដើមឆ្នាំនេះ ភ្ញៀវទេសចរបរទេសមកកម្ពុជាបានធ្លាក់ចុះ១៥% ប៉ុន្តែនៅខេត្តសៀមរាប និងខេត្តព្រះសីហនុធ្លាក់ចុះច្រើនជាងនេះ។ ឆ្លើយតបនឹងការធ្លាក់ចុះនៃចំនួនភ្ញៀវទេសចរបរទេសនៅឆ្នាំ២០២០នេះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានអំពាវនាវឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរធ្វើដំណើរកំសាន្តនៅក្នុងប្រទេសដើម្បីលើកស្ទួយវិស័យនេះឡើងវិញ។ តើការជំរុញឲ្យមានកំណើនទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកអាចទប់ទល់នឹងការធ្លាក់ចុះចំនួនភ្ញៀវទេសចរបរទេសបានឬទេ?

11 min

March 01, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើការអំពាវនាវរបស់សហភាពអឺរ៉ុប នៅមានទំងន់លើកម្ពុជាទៀតទេ ក្រោយសេចក្តីសម្រេចលើ EBA?

សហភាពអឺរ៉ុបតាមរយៈគណៈកម្មការអឺរ៉ុបដែលទើបតែធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តដកផ្នែកខ្លះ នៃប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធពីកម្ពុជា បានអំពាវនាវជាថ្មីម្តងទៀត កាលពីថ្ងៃទី ២៧ កុម្ភៈ អោយអាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បើកលំហសេរីភាពនយោបាយ និងបង្កើតលក្ខខ័ណ្ឌចាំបាច់នានា ដើម្បីស្តាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជាឡើងវិញ។ ក្នុងនោះក៏បានអំពាវនាវឲ្យដោះលែងសកម្មជនអតីតគណបក្សប្រឆាំងទាំងអស់ ដោយឥតលក្ខខ័ណ្ឌផងដែរ។ ប៉ុន្តែភ្លាមៗនោះឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ បានច្រានចោល។ ដូច្នេះ តើការអំពាវនាវរបស់សហភាពអឺរ៉ុបជាថ្មីនេះ អាចមានទំងន់ និងធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាផ្លាស់ប្តូរជំហរដែរឬទេ ក្រោយពីសេចក្តីសម្រេចលើ EBA?

13 min

February 28, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - ដើម្បីការពារព្រៃឈើ និងធនធានធម្មជាតិ តើមានភាពចាំបាច់យ៉ាងណាពីការចូលរួមរបស់សហគមន៍ព្រៃឡង់?

ក្រសួងបរិស្ថាន និងសហគមន៍ការពារព្រៃឡង់ទំនងជាដើរដល់ផ្លូវបំបែកហើយ ឬយ៉ាងណានោះទេ ខណៈដែលប្រជាសហគមន៍ព្រៃឡង់ត្រូវបានហាមឃាត់កាលពីពេលថ្មីៗនេះ មិនឲ្យបំពេញការងារស្ម័គ្រចិត្តដូចកាលពីមុន ក្នុងការល្បាតនៅក្នុងតំបន់ព្រៃឡង់ និងការពារធនធានធម្មជាតិឯទៀត។ ក្រសួងបរិស្ថានបានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងមួយនេះនឹងមិនបោះបង់ចោលកិច្ចសហការជាមួយសហគមន៍ព្រៃឡង់នោះទេ ក៏ប៉ុន្តែតម្រូវឲ្យសហគមន៍ព្រៃឡង់នានា មានច្បាប់ទំលាប់ត្រឹមត្រូវ។ ចំណុចនេះត្រូវបានរិះគន់ថា ជាការរឹតត្បិតសិទ្ធិ ហើយវាងនឹងអាចមានភាពចំរូងចំរះបន្ថែមទៀត ប្រសិនបើសហគមន៍ព្រៃឡង់មិនអនុវត្តតាមការចង់បានរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន។

13 min

February 28, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើអ្វីទៅជាដំណោះស្រាយបន្ទាន់ ដើម្បីសង្រ្គោះរោងចក្រកាត់ដេរនៅកម្ពុជាកុំឱ្យបិទទ្វារព្រោះខ្វះវត្ថុធាតុដើម?

ម្សិលមិញ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការងារបានថ្លែងឱ្យដឹងថា មានរោងចក្រកាត់ដេរចំនួន១០ហើយ បានចាប់ផ្តើមស្នើព្យួរការងារ ក៏ប៉ុន្តែមិនមែនជាការព្យួរទាំងស្រុងនោះទេ។ លោកវាយតម្លៃថា រោងចក្រវាយនភណ្ឌប្រមាណជា ២០០រោងចក្រ នឹងជួបបញ្ហាខ្វះវត្ថុធាតុដើម ហើយនឹងប៉ះពាល់ដល់កម្មករប្រមាណជា ១៦ម៉ឺននាក់។ ដូច្នេះ នៅក្នុងស្ថានភាពបន្ទាន់បែបនេះ តើកម្ពុជាគួរដំណោះស្រាយយ៉ាងណាខ្លះទៅ ដើម្បីទប់ទល់កុំឱ្យមានរោងចក្របិទទ្វារ និងព្យួរការងារកម្មករ?

10 min

February 27, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើសមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្រ្តីគួររុះរើយ៉ាងម៉េចទើបអាចបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងាររបស់រដ្ឋាភិបាល?

មិនយូរទេ សមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជាក្នុងអាណត្តិនេះនឹងត្រូវធ្វើការរុះរើ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងាររបស់រដ្ឋាភិបាល។ នេះបើតាមបង្ហាញឱ្យដឹងរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃចន្ទ ដើមសប្តាហ៍នេះ។ ជាការកត់សម្គាល់ កាលពីអាណត្តិមុន លោកប្រមុខរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏បានធ្លាប់បានរុះរើសមាសភាពគណៈរដ្ឋមន្រ្តីខ្លះដែរក្នុងគោលបំណងដូចគ្នានេះ។ ដូច្នេះ បើសិនជានឹងមានការរុះរើនាពេលខាងមុខនេះមែន តើគួររុះរើ ឫផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងម៉េចទើបអាចបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារពិតប្រាកដរបស់រដ្ឋាភិបាល?

10 min

February 25, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - លោក ហ៊ុន សែន៖ កម្ពុជាមិនបោះបង់ចោលអាមេរិក អឺរ៉ុប ឬចាប់យកចិនតែមួយនោះទេ

នៅក្នុងឱកាសនៃការថ្លែងសារពិសេស ស្តីពីស្ថានភាពថ្មីៗចុងក្រោយពាក់ព័ន្ធនឹងកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ កន្លងទៅនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានលើកឡើង និងជាការឆ្លើយតបទៅកាន់អ្នកវិភាគនយោបាយ និងសង្គម គឺលោកបណ្ឌិត មាស នី ថា ជាគោលជំហរ របស់កម្ពុជា មិនបានបោះបង់ចោលអាមេរិក និងអឺរ៉ុប ឬចាប់យកចិនតែមួយនោះទេ ហើយក៏មិនបានជ្រើសរើស យកភាគីណាមួយ រវាងចិន និងអាមេរិកនោះដែរ។ ការបញ្ជាក់ច្បាស់ៗរបស់លោក ហ៊ុន សែន ដូច្នេះ ធ្វើឲ្យអ្នកតាមដាននយោបាយ និងសង្គមកម្ពុជាមើលឃើញថា ជាជំហានមួយដ៏វិជ្ជមាន ដែលកម្ពុជាគប្បីប្រកាន់យកគោលនយោបាយអព្យាក្រឹត្យ ដូចមានចែងនៅក្នុងច្បាប់របស់ខ្លួន។

11 min

February 25, 2020 ព្រឹត្តិការណ៍កម្ពុជាប្រចាំថ្ងៃ - តើវិធានការរបស់រដ្ឋចំពោះការធ្លាក់ចុះភ្ញៀវទេសចរ និងការបិទរោងចក្រមួយចំនួន អាចទប់ទល់បានកម្រិតណា?

ប្រឈមមុខនឹងការធ្លាក់ចុះនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជាឆ្នាំ២០២០ ដោយសារតែការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺCovid-19 ដែលបានធ្វើឲ្យវិស័យទេសចរណ៍ថយចុះចំនួនភ្ញៀវបរទេសជាពិសេសចិន និងការបិទរោងចក្រមួយចំនួនដោយសារអស់វត្ថុធាតុដើម រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដាក់ចេញវិធានការចាំបាច់មួយចំនួនដើម្បីឆ្លើយតបនឹងវិបត្តិនេះ។ ឆ្លើយតបចំពោះការថយចុះភ្ញៀវទេសចរ រដ្ឋាភិបាលសម្រេចមិនយកពន្ធលើសណ្ឋាគារ និងផ្ទះសំណាក់ នៅខេត្តសៀមរាបរយៈពេល៤ខែ។ ចំណែកដំណោះស្រាយនៃការបិទរោងចក្រមួយវិញ រដ្ឋាភិបាលនឹងធានារកការងារថ្មីឲ្យកម្មករ និងបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាល ដោយផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភប្រចាំខែចំនួន៦០%។ តើវិធានការទាំងនេះអាចទប់ទល់បានកម្រិតណា?

12 min