ព្រឹត្តិការណ៍​កម្ពុជា​ប្រចាំថ្ងៃ

គណ​បក្ស​ប្រឆាំង​នៅ​តែ​ទាម​ទារ​ឲ្យ​រក​យុត្តិ​ធម៌​ជូន​ជន​រង​គ្រោះ​ នៅ​ក្នុង​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​បោក​គ្រាប់​បែក​ដៃ​ កាល​ថ្ងៃ​ទី​ ៣០ មីនា ឆ្នាំ​១៩៩៧​។​ អ្នក​នយោបាយ​ប្រឆាំង ​បាន​ហៅ​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​នោះ​ថា​«ជា​ភារ​វ​កម្ម»​ ហើយ​ថា​សំណុំ​រឿង​នេះ​ ក្លាយ​ជា​«និទណ្ឌភាព»​។​ នៅ​ក្នុង​ឱកាស​នៃ​ការ​រំឭក​ខួប​២៧​ឆ្នាំ​នៃ​ព្រឹត្តិការណ៍នេះ​ អ្នក​នយោបាយ​បក្ស​ប្រឆាំង​អំពាវ​នាវ​ឲ្យ​ផ្សះផ្សារ​ជាតិ​ឡើង​វិញ​។​ ចំណែក ​លោក សម ​រង្ស៊ី ​ដែល​ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ​បាតុ​កម្ម​ កាល​គ្រា​នោះ ​បាន​អះអាង​ថា​ «ពន្លឺ​យុត្តិធម៌​ ចាប់​ផ្តើម​រះ​ហើយ»​  ដោយ​លោក​រំពឹងថា ​នៅចុង​ឆ្នាំ ២០២៤​នេះ ​តុលា​ការ​បារាំង នឹង​កាត់​ទោស​មេ​អង្គ​រក្ស ​លោក ​ហ៊ុន​ សែន​។​

ភាពរំជើបរំជួលនៅក្នុងវិស័យកាត់ដេរក្រោយរោងចក្របិទទ្វារដោយសារថៅកែរត់ចោល ឬមួយរងហានិភ័យផ្សេងៗត្រូវគេសង្កេតឃើញថា រដ្ឋាភិបាលក្នុងអាណត្តិនេះតាមរយៈក្រសួងការងារបានចេញមុខអន្តរាគមន៍រហ័សជាងមុន។ ឥរិយាបទបែបនេះហាក់ខុសគ្នានឹងអាណត្តិមុនៗ ដែលការតវ៉ាខ្លះក្នុងវិស័យកាត់ដេរត្រូវបានអូសបន្លាយរ៉ាំរ៉ៃ។ អ្នកពាក់ព័ន្ធនានាលើកទឹកចិត្តឲ្យមានដំណោះស្រាយបែបនេះ ដើម្បីកុំឲ្យភាគីណាមួយមានការឈឺចាប់នៅក្នុងវិវាទការងារ ដែលនឹងអាចកើតមានច្រើនទៀតនៅថ្ងៃអនាគត។

«អំណឹះតទៅ  ត្រីណាស្អុយត្រូវដកត្រីនោះចេញ»។ នេះជាសំដីចេញពីបបូរមាត់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌លោក កើត រិទ្ធ ដែលថ្លែងនៅក្នុងពិធីបើកមហាសន្និបាតបូកសរុបលទ្ធផលការងារវិស័យយុត្តិធម៌ប្រចាំឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងថ្ងៃទី២៧មីនា។ តាមលោករដ្ឋមន្ត្រីផ្នែកច្បាប់រូបនេះ យន្តការនេះជាការពង្រឹងវិន័យក្នុងវិស័យយុត្តិធម៌ ដោយមិនអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកណាដែលប្រព្រឹត្តខុសក្នុងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ រួចធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់វិស័យយុត្តិធម៌ទាំងមូលឡើយ។ ការដាក់ចេញយន្តការនេះ បានទទួលការសាទរពីអ្នកឃ្លាំមើលបញ្ហាសង្គម។ តែទន្ទឹមគ្នានេះក៏ពួកគេយល់ថា នេះអាចគ្រាន់ជាភាសានយោបាយ ដ្បិតការដាក់ចេញយន្តការកន្លងមកនៅមិនទាន់ឃើញមានប្រសិទ្ធិភាព។

ក្នុងរយៈពេល​ចុងក្រោយនេះ ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវបាន​គេមើលឃើញ​ថា​កំពុងវក់វី​នឹងភាព​មន្ទិល​នៃ​ការឆបោក​ដាក់ទុន​វិនិយោគ​បែបសហគមន៍​ដោយទទួលបាន​ការ​ប្រាក់​ខ្ពស់​។ ​អ្នកតាមដាន​សង្គម​នានា​ចាត់ទុក​ភាពចម្រូងចម្រាស​នៃ​ការ​ចោទប្រកាន់​ពីការ​ឆបោកប្រាក់​ដែល​បង្កឡើង​ដោយ​អ្នកជំនួញ ​និង​បុគ្គល​ជោគជ័យ​មួយចំនួននេះ​ថា​បានជះឥទ្ធិពល​យ៉ាងខ្លាំង​ដល់​អ្នកវិនិយោគ​នៅក្នុង ​និង​ក្រៅប្រទេស​។ ​តាមអ្នកវិភាគ ​កម្ពុជា​អាចប្រឈមនឹង​វិបត្តិ​វិនិយោគ ​ប្រសិនបើ​រូបភាព​អវិជ្ជមានមួយនេះ​មិនត្រូវបាន​លាងសម្អាត​ទេនោះ​។

ការ​សម្រេច​របស់​តុលាការ​អាមេរិក​ក្នុង​ថ្ងៃ​ទី​២២​ មីនា​ ឆ្នាំ ២០២៤ ​ឲ្យ​មន្ត្រី​កសិកម្ម​កម្ពុជា​ម្នាក់​លោក​គ្រី​ ម៉ះផល​រួច​ផុត​ពី​ការ​ចោទ​ក្នុង​សំណុំ​រឿង​ជួញ​ដូរ​ស្វា​ក្តាម​ត្រូវ​បាន​ក្រសួង​កសិកម្ម​ចាត់​ទុក​ជា​រឿង​យុត្តិធម៌​ និង​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ស្អាត​ស្អំ​របស់​មន្ត្រី​ខ្មែរ​។​ សម្រាប់​អ្នក​ខ្លះ​ដែល​តាម​ដាន​សំណុំ​រឿង​នេះ​ក៏​យល់​ឃើញ​ដូច​គ្នា ​និង​ថា ​ការ​សម្រេច​របស់​តុលាការ​អាមេរិក​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​គ្មាន​ការ​ជ្រៀត​ជ្រែក​ផ្នែក​នយោបាយ​ណាមួយ​ទៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​របស់​អាមេរិក​ទេ​។ ​តែ​សម្រាប់​អ្នក​ខ្លះ​ទៀត​បាន​ចោទ​ឡើង​ថា​ ហេតុ​អ្វី​នៅ​ក្នុង​សំ​ណុំ​រឿង​តែ​មួយ​នេះ​ តុលា​ការ​អាមេរិក​បែរ​ជា​បាន​សម្រេច​ឲ្យ​រួច​ខ្លួន​តែ​មន្ត្រី​ថ្នាក់​ទាប​ និង​ទុក​មន្ត្រី​ថ្នាក់​លើឲ្យ​នៅ​ជាប់​បណ្តឹង​ដដែល​។

អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម នាពេលថ្មីៗនេះ បានចេញមកប្រតិកម្មជាថ្មី ចំពោះការណ៍ដែលព្រះសង្ឃបានចេញមកជជែកពីជំនឿអរូបិយ មន្តអាគម ព្រាយ បិសាច។ ជាក់ស្តែង តាមរយៈវីដេអូរបស់ទំព័ររាត្រីរន្ធត់ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម បានចាត់ទុកថាជាកម្មវិធីចង្រៃ ដែលគ្មានបានអ្វីជាប្រយោជន៍ទាល់តែសោះ។ ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលបញ្ហាសង្គម យល់ថា នេះជារូបភាពមិនល្អ និងបង្ហាញពីកម្សោយនៃវិស័យព្រះពុទ្ធសាសនា។ តាមក្រុមអ្នកឃ្លាំមើល អ្នកបួសក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា មិនគួរទៅជជែកវែកញែករឿងព្រាយ បិសាច នោះទេ។

ចាប់តាំងពីឈានចូលឆ្នាំ ២០២៤មក តម្លៃមាសនៅតែបន្តឡើងថ្លៃកាន់តែខ្ពស់ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ។ គិតត្រឹមថ្ងៃសុក្រ ទី២២ ខែមីនានេះ តម្លៃមាសគីឡូលក់ចេញ និងទិញចូលបានឡើងដល់រង្វង់ពី ២៤៥០ដុល្លារ ទៅ ២៤៧០ដុល្លារ ក្នុងមួយដំឡឹង។ នៅក្នុងបរិបទនៃមាសឡើងថ្លៃឥតឈប់ឈរដូច្នេះ តើវាអាចជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាដែរ ឬយ៉ាងណា?

ប្រធានាធិបតីវៀតណាមលោក វ៉ វ៉ាន់ ធឿងបានសម្រេចលាលែងចេញពីតំណែងនៅថ្ងៃពុធ ទី២០ ខែមីនា។ តាមទីភ្នាក់ងារផ្លូវការវៀតណាម VNA លោក វ៉ វ៉ាន់ ធឿងបានរំលោភអំណាច អសកម្មក្នុងការដឹកនាំ និងជាប់សង្ស័យក្នុងរឿងពុករលួយ។ សម្រាប់ក្រុមអ្នកតាមដាននយោបាយនៅកម្ពុជា ការចុះពីតំណែងរបស់លោកវ៉ វ៉ាន់ ធឿងបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីអនុភាពនៃប្រព័ន្ធច្បាប់ និងស្មារតីទទួលខុសត្រូវរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់វៀតណាមចំពោះតួនាទីរបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងន័យនេះ ក្រុមអ្នកតាមដាននយោបាយស្រុកខ្មែរចង់ឃើញកម្ពុជាទាញយកមេរៀនដូចវៀតណាមសម្រាប់យុទ្ធនាការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងការរំលោភអំណាចរបស់មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់មួយចំនួន។